PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Hodowla bydła i produkcja mleka w Polsce

Autor: dr inż. Anna-Maria Szymańska

Dodano: 08-02-2010 11:28

Tagi:

Analiza wielkości produkcji przeprowadzona na początku roku kwotowego 2009/2010 wykazała, że tylko w 10 krajach Wspólnoty produkcja mleka wzrosła lub pozostała na podobnym poziomie w porównaniu do tego samego okresu 2008 roku. W pozostałych krajach UE odnotowano spadek produkcji, przy czym największy wystąpił na terenie Belgii i Litwy



W czerwcu 2009 roku pogłowie bydła w Polsce liczyło 5700 tys. sztuk, tj. o 57 tys. sztuk mniej (1%) niż w analogicznym okresie roku poprzedniego. W latach 2001-2008 najwięcej bydła 5757 tys. sztuk odnotowano w czerwcu 2008 roku [Wyk. 2.]. Najmniejsze stado bydła odnotowano w 2004 roku 5353 tys. sztuk, czyli mniej o 7,0% w stosunku do największej liczebności bydła na przestrzeni analizowanych dziewięciu lat [Wyk. 2.].
Porównując stan populacji bydła na przestrzeni lat 2001-2009 widać wyraźny wykres sinusoidy, z systematycznymi spadkami i wzrostami populacji bydła. Porównując ilość sztuk bydła w grudniu 2001 i 2009, finalnie można stwierdzić, że po dziewięciu latach hodowli w Polsce pogłowie bydła nie zmieniło i pozostaje na poziomie ok. 5700 tys. sztuk w czerwcu [Wyk. 2.] i ok. 5500 tys. sztuk w grudniu [Wyk.3.].

polowie bydla.jpg

Pogłowie krów zmniejszyło się w porównaniu z czerwcem 2008 roku o 118 tys. sztuk, tj. o 4,2% do poziomu 2688 tys. sztuk. Porównując liczebności krów w czerwcu 2001 i 2009 roku nastąpiło obniżenie populacji krów o 317 tys. sztuk., czyli o 10,5%. Najwięcej krów 3005 tys. sztuk odnotowano w czerwcu 2001 roku, natomiast najmniej 2684 tys. sztuk w grudniu 2006 roku [Wyk. 2 i Wyk. 3.].
Analizując okres dziewięciu lat zauważono, że liczebność grupy bydła pozostałego wzrosła o 283 tys. sztuk (o 10,4%) [Wyk. 2.]. 

poglowie bydla w tym krow.jpg

W sektorze prywatnym pogłowie bydła w grudniu 2008 roku wynosiło 5474 tys. sztuk i wzrosło w ciągu roku o 158 tys. sztuk (o 3 %), natomiast porównując stan z czerwca 2008 zmniejszyło się o 194 tys. sztuk, tj. o 3,4%. W gospodarstwach indywidualnych, które w końcu 2008 utrzymywały 94,1% krajowego pogłowia bydła, znajdowało się 5235 tys. sztuk a zarazem o 189 tys. sztuk mniej niż zanotowano w czerwcu 2008 roku.

W sektorze publicznym pogłowie bydła w grudniu 2008 r. spadło zaledwie o 0,2% w stosunku do stanu w grudniu 2007 r., a w porównaniu ze stanem z czerwca 2008 wzrosło o 0,4 tys. sztuk (o 0,5%) do poziomu 89,4 tys. sztuk. 
poglowie bydl wg grup wiekowych.jpg

Z przeprowadzonej analizy grup wiekowo-użytkowych w czerwcu 2009 wynika, że cielęta w wieku poniżej 1 roku stanowiły 25,8%, młode bydło hodowlane i rzeźne w wieku 1-2 lat uzyskały poziom 21,1%, krowy mleczne w wieku 2 lat i więcej utworzyły 45,7% a pozostałe bydło dorosłe hodowlane i rzeźne w wieku 2 lat i więcej stanowiły 7,4%. Zaobserwowano, że na przestrzeni siedmiu lat nastąpił wzrost cieląt w wieku poniżej 1 roku o 123 tys. sztuk (o 9,1%). Liczebność swoją podwyższyła również populacja młodego bydła hodowlanego i rzeźnego w wieku 1-2 lat o 272 tys. sztuk tj. o 29,8% [Wyk. 4.].

Porównując wielkość stada krów mlecznych w wieku 2 lat i więcej w czerwcu 2003 roku do ilości zwierząt w czerwcu 2009 roku, stwierdzono wyraźny spadek o 270 tys. sztuk. Oszacowany 10,4% spadek populacji krów na przestrzeni lat 2003-2009 nie przyczynił się jednak do obniżenia produkcji mleka. Hodowla krów mlecznych w tym wymiarze czasowym spowodowała zwiększenie produkcji mleka przez stosowanie dobrej genetyki (nasienie buhajów wysokiej jakości genetycznej, kształtujące w pokoleniu swoich córek m.in. takie parametry jak: wymię, nogi, kaliber, wartości hodowlane np. % białka w mleku) oraz wykorzystanie w żywieniu krów mlecznych dobrze zbilansowanych dawek pokarmowych.

Hodowcy coraz częściej do swoich stad zakupują młode jałówki w celu poprawy genetycznej wartości stada. Zgodnie z tendencją, jaka panuje już od dawna w USA i Kanadzie, odchodzi się od wielkiego kalibru. Zmniejsza się eksterier krowy. Ma to duże znaczenie dla produkcji mleka ze szczególnym uwzględnieniem jego składu, zdrowotności kończyn i długowieczności. Krowy powinny być dłużej użytkowane w stadach, powinny wytrzymywać ok. 5-6 laktacji, a nie tylko 3 laktacje, po których maksymalnie wyeksploatowane krowy, z chorym wymieniem i uszkodzonymi kończynami, które nie wytrzymują ciężaru wymienia, trafiają na rzeź. Od kilku lat zauważa się znaczne zainteresowanie rolników powiększeniem swoich stad, szczególnie widoczne jest to w gospodarstwach młodych hodowców. To właśnie oni w dużej mierze ubiegają się i szukają dotacji, środków na zwiększenie stad bydła, które w przyszłości stanowić będą znaczący jak nie główny sektor dochodów w gospodarstwie.

poglowie bydla w tym ilosc krow.jpg

W przekroju terytorialnym analizując pogłowie krów w ostatnich dwóch latach, zaobserwowano, że w 2009 roku liczebność zwierząt wzrosła jedynie w dwóch województwach: kujawsko-pomorskim o 13,59 tys. sztuk (o 7,9%) oraz podlaskim o 5,89 tys. sztuk (o 1,3%) [Wyk.5]. W pozostałych czternastu województwach populacja krów obniżyła się, jednak największe zmniejszenie zanotowano w województwie: lubuskim o 37,4%, zachodniopomorskim o 28,6%, dolnośląskim o 19,8%, śląskim o 19,3% [Wyk.5.].

Zdecydowanie lepszy wynik mogą zaprezentować województwa w ogólnym wzroście pogłowia bydła. Pięć z nich odnotowało wzrost bydła w stosunku do grudnia 2008 roku. Najbardziej wzrosła w 2009 roku ilość bydła w województwie: kujawsko-pomorskim (o 8,5%), podlaskim (o 7,9%), wielkopolskim (o 5,2%), warmińsko-mazurskim (o 2,8%), łódzkim ( o 1,5%). Natomiast największa redukcja populacji bydła nastąpiła w województwach: małopolskim (o 14,4%), lubuskim (o 14,0%), zachodniopomorskim (o 13,2%), śląskim (o 12,0%), lubelskim (o 10,7%) oraz podkarpackim (o 10,5%) [Wyk. 5.].

Analizując produkcję mleka w stosunku do zmniejszającego się pogłowia krów w latach 2000-2009, należy zauważyć ciągły przyrost produkcji mleka. Najwięcej mleka 12063 mln litrów krowy wyprodukowały w 2008 roku. Przez dziewięć lat produkcja mleka w Polsce wzrosła o 476 mln litrów. Rozpatrując przeciętny roczny udój od 1 krowy w litrach zaobserwowano, od 2000 roku do 2009 roku wzrost udoju o 778 litrów, czyli o 21,2% [Wyk. 6.].

Natomiast przeciętny roczny udój od 1 krowy pod kontrolą użytkowości mlecznej w litrach na przestrzeni omawianych lat był bardziej dynamiczny i w 2008 roku uzyskał poziom 6817 litrów, co w porównaniu z 2000 rokiem dało przyrost o 1438 litrów mleka. Stwierdzono, że krowy będące pod kontrola użytkowości mlecznej uzyskał w 2008 roku w przeciętnym rocznym doju o 2466 litrów mleka więcej (o 56,7%) od krów nie objętych tą kontrolą [Wyk. 6.]. Porównując te same parametry w 2000 roku różnica wyniosła 46,6%, czyli o 1711 litrów mleka więcej dla stad będących pod kontrola użytkowości mlecznej.

Od 2000 roku ubyło do 2009 roku 410 tys. sztuk krów [Wyk.6.], mimo to produkcja nie spada, a krowy dają coraz więcej mleka. Jak jest tego przyczyna? W wyniku prowadzenia wieloletniej selekcji na cechy produkcyjne i cechy pokroju (zwiększanie wyrostowości i kalibru krów) doszło do efektu, że zwierzęta stały się „wytwórniami” mleka, produkującymi ponad potrzeby. Warto planować poprawę budowy wymienia i kończyn, nie zwiększając już wyrostowości i kalibru krów mlecznych. Zamierzeniem hodowcy jest to, aby pozyskiwać mleko najbardziej ekonomicznie z możliwie największym zyskiem. Należy mieć na uwadze, że mniejsze krowy mają mniejsze potrzeby bytowe, wynikające z ich masy ciała, produkują wiec taniej. Są ponadto bardziej odporne na schorzenia kończyn. Mniejszy pokrój krów pozwala na zdrową produkcję mleka przy zdecydowanie większej długowieczności.

Z pogłowiem krów i ich wydajnością mocno skorelowane są ceny mleka. Na przestrzeni ośmiu lat zaobserwowano, że najkorzystniejsze przeciętne ceny mleka na targowiskach uzyskali hodowcy i rolnicy w 2008 roku tj. 1,68 zł. Od 2000 roku przeciętna cena mleka wzrosła o 0,73 zł [Wyk. 8.]. Zdecydowanie na wyższym poziomie na przestrzeni lat 2000-2008 kształtowała się cena detaliczna mleka krowiego spożywcze o zawartości tłuszczu 3-3,5% sterylizowane za 1 kg/zł. Szacunkowa wartość w 2008 roku wyniosła 2,58 zł/kg, czyli o 0,39 zł/kg więcej niż w 2000 roku [Wyk. 8.].

Poziom produkcji mleka kształtuje ceny skupu mleka. W grudniu 2009 roku odnotowano najwyższe ceny 104,87 zł za 100 litrów od dwóch lat. Porównując grudniowe ceny skupu mleka, rolnicy otrzymali w 2009 więcej o 15,9 zł za 100 litrów niż rok wcześniej. Z analizy cenowej wynika, że 2008 rok miał od stycznia do grudnia tendencję spadkową, tj obniżenie ceny skupu o 35,58 zł za 100 litrów mleka (o 28,6%) [Wyk. 9.]. Zdecydowanie przeciwnie ułożyła się krzywa cen skupu mleka w 2009 roku. W styczniu rolnicy sprzedawali 100 litrów mleka za 87,92 zł, aby w grudniu móc otrzymać za tę sama ilość 104, 87 zł (wzrost o 16,95 zł za 100l, czyli o 19,3%). Dynamika cen skupu 100 litrów mleka krowiego do grudnia 2008 wyniosła 117,9. [Wyk. 9.].

Dla wszystkich hodowców bydła mlecznego istotna jest informacja, że w dniu 19 listopada 2009 r. w Dzienniku Ustaw Nr 193, poz. 1493 zostało opublikowane Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej w roku kwotowym 2009/2010.
W roku kwotowym 2009/2010 krajowa rezerwa krajowej ilości referencyjnej wynosi 308.291.741 kg.
Wysokość krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej dla:
1) dostawców hurtowych wynosi 252.401.515 kg;
2) dostawców bezpośrednich wynosi 55.890.226 kg

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.158.24
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!