Programy komputerowe firm hodowlanych są opracowane według zbliżonych założeń: w pamięci komputera jest wybrany zbiór danych, na podstawie którego dobiera się indywidualnie buhaje do każdej krowy znajdującej się w danym stadzie. Dobór buhajów i selekcja są prowadzone zgodnie z wymaganiami i celami, jakie stawia sobie hodowca.

W programie firmy topAGROserwis ocenia się wszystkie krowy na podstawie 15 liniowych cech pokrojowych w skali od 1 do 9 oraz 2 cech określających temperament krowy i szybkość doju, które są opisywane także w skali od 1 do 9. Dane te są uzupełniane informacjami o rodowodzie krowy, aby przy późniejszym doborze buhajów uniknąć nadmiernego spokrewnienia. Dzięki temu spokrewnienie w zalecanych kojarzeniach nie przekroczy 6,25 proc. Oznacza to, że żaden krewny z trzypokoleniowego rodowodu kojarzonej krowy nie zostanie powtórzony w zaleceniach hodowlanych. Hodowca, który przystępuje do programu, ma w ten sposób ocenione całe stado. Baza ta jest uzupełniana co trzy miesiące o krowy wchodzące do stada.

Kolejnym etapem pracy hodowlanej jest ustalenie celów doskonalenia stada i modelu krowy, do jakiego dąży hodowca. To hodowca decyduje, jaka ma być budowa krów. Jeżeli zmierza on do poprawy ich długowieczności, program zostanie tak ustawiony, aby w zalecanych kojarzeniach położyć nacisk na długowieczność. Będą to więc krowy średniego wzrostu, mające idealnie ustawione nogi i racice, mocno zawieszone i dobrze ustawione wymię. Jeżeli hodowca chce mieć krowy wystawowe, będą one wyższe i bardziej kalibrowe.

Gdy te wszystkie informacje znajdą się w bazie danych, komputer wytypuje trzy buhaje najbardziej zalecane do kojarzenia z daną krową. Wybór ten uwzględni także indeks ekonomiczny, aby selekcja była jak najtańsza. Przy typowaniu buhajów można brać pod uwagę zarówno te, które znajdują się w bazie firmy hodowlanej, a jest ich 12 tysięcy, jak i te, których nasienie hodowca już ma.

Program komputerowy firmy topAGROserwis jest odpłatny. Ocena każdej krowy kosztuje 3 zł, a dobór buhaja - 4,5 zł, jeżeli jest on w bazie firmy, lub 6 zł, gdy mają być brane pod uwagę także inne buhaje.

Najlepsze buhaje do stada pomaga również wybrać program komputerowy firmy WWS. Każdy doradca ma palmtop i na miejscu, w gospodarstwie, ocenia wraz z hodowcą krowy i wprowadza te informacje do bazy danych. Hodowca decyduje, jakie kryteria selekcyjne są dla niego najważniejsze i na tej podstawie palmtop wyszukuje najlepsze buhaje. Także w tym programie hodowca może wskazać, aby wybrać buhaje spośród tych, których nasienie wcześniej już kupił i przechowuje w stacji unasieniania. Można więc znacznie skuteczniej dysponować zgromadzonym nasieniem i lepiej dobierać je do potrzeb.

Usługa firmy WWS jest bezpłatna, ale związana ze stałą opieką nad stadem przez doradców firmy WWS. Zdecydowało się na to już kilkunastu hodowców w Polsce, powierzając doradcom z WWS nadzór nad doskonaleniem genetycznym swoich stad.

Największą korzyścią posługiwania się komputerowym doborem buhajów jest przyspieszenie postępu hodowlanego i zmniejszenie kosztów. Pierwsze doświadczenia pokazały, że programy wybierają znacznie tańsze nasienie buhajów, niż hodowcy przewidywali. Ułatwiają one także wybór wśród nowych buhajów, które pojawiają się na listach światowych. Można dzięki temu nadążyć za informacjami w kolejnych wycenach buhajów, które stale się zmieniają, a na dodatek pochodzą z wielu krajów. Tylko bardzo doświadczeni hodowcy potrafią za tym nadążyć. Teraz może być to dostępne dla wszystkich.

Źródło: "Farmer" 12/2005