PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ile razy doić krowę?

Wielu rolników pamięta jeszcze, jak naukowcy przekonywali, że trzykrotny dój krów nie daje żadnych korzyści i wystarczy doić je dwa razy w ciągu dnia. Dzisiaj naukowcy mówią, że był to błąd i powinno się wrócić do trzykrotnego doju.



Gdy krowy mają swobodny dostęp do stanowiska udojowego i mogą same wybierać czas oddawania mleka – a tak jest w wypadku robotów dojarskich – przeważająca ich większość podchodzi do doju 3–5 razy w ciągu doby. Naturalnym zachowaniem, zapewniającym właściwy dobrostan krów, jest więc dój częstszy niż dwa razy w ciągu dnia.

Więcej mleka
Pytanie, o ile więcej mleka daje częściej dojona krowa, nie jest do końca jasno sprecyzowane. Trzeba bowiem dodać, o jaką krowę chodzi, a właściwie, o jakiej wydajności i w jakim okresie laktacji. W badaniach na Węgrzech stwierdzono, że trzykrotnie dojone krowy o dziennej wydajności 26–34 l mleka dały go o 9,2 proc. więcej, natomiast u krów dających dziennie ponad 34 l mleka wzrost wydajności wyniósł aż 23,8 proc., w porównaniu z krowami, które były dojone dwa razy. W całym stadzie badanych zwierząt uzyskano wzrost wydajności mlecznej o 12,3 proc., w przeliczeniu na 305-dniowy okres laktacji.

Najwyższy wzrost wydajności stwierdzono po szczytowej fazie laktacji. Dlatego uważa się powszechnie, że trzykrotny dój jest uzasadniony głównie w pierwszej części laktacji, charakteryzującej się najwyższą mlecznością krowy.

W badaniach przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii potwierdzono, że najkorzystniejsze efekty przejścia z dwu- na trzykrotny dój osiąga się w wypadku krów o rocznej wydajności 4500–5500 l mleka. Wzrost ilości udojonego mleka wynosił wówczas 19 procent. W grupie krów o wydajności 6500–7700 l wzrost ilości udojonego mleka był mniejszy i wyniósł 11 procent.
Podobną tendencję stwierdzono w gospodarstwach mlecznych Irlandii Północnej. Wśród krów o wydajności 4000 l wzrost ilości udojonego dodatkowo mleka wynosił 18 proc., natomiast u krów o wydajności 7000 l tylko 11 procent.

Koszty graniczne
Odpowiedź na pytanie, ile razy doić, nie jest prosta.  Spodziewane efekty przejścia na częstszy dój zależą bowiem od regionalnych czynników ekonomicznych, w tym cen płaconych za mleko. Głównie są jednak uwarunkowane aktualnym stanem stada krów w gospodarstwie.

Na przykład na Węgrzech stwierdzono, że trzykrotny dój jest uzasadniony jedynie w wypadku krów o wydajności co najmniej 6000 l mleka rocznie. W badaniach brytyjskich oszacowano, że w celu pokrycia dodatkowych kosztów związanych z trzykrotnym dojem potrzebny jest wzrost wydajności mlecznej krów o 8,5 proc. – w wypadku krów o wydajności 6500–7500 l i 11 proc. – w wypadku krów o wydajności 4500–5500 l.

Z analiz niemieckich wynika, że w celu wyrównania wyższych kosztów związanych z trzykrotnym dojem w ciągu dnia, wydajność krów w stadzie powinna wynosić co najmniej 7000 l mleka rocznie, a wzrost produkcji, w wyniku zwiększenia częstotliwości doju, powinien osiągnąć minimum 15 procent. W warunkach rolnictwa irlandzkiego stwierdzono, że w celu wyrównania dodatkowych kosztów, wynikających ze zwiększonego zużycia pasz przez zwierzęta i nakładów pracy, w stadzie krów o wydajności 5000 l mleka wzrost ich wydajności w wyniku przejścia na trzykrotny dój powinien wynosić co najmniej 11 procent.Inne badania brytyjskie wykazały, że, uwzględniając wielkość ponoszonych dodatkowo nakładów (na użytkowanie, w tym mycie hali udojowej, zwiększone pobieranie paszy przez zwierzęta i inne), jedynie 44 proc. badanych gospodarstw osiągało zyski w wyniku wdrożenia systemu trzykrotnego doju w ciągu dnia. Natomiast 62 proc. gospodarstw uzyskiwałoby zyski jedynie wówczas, gdyby w kalkulacjach nie uwzględniano kosztów pracy.
Ewentualna decyzja o wyborze częstości doju powinna więc być poprzedzona dokładnym rachunkiem ekonomicznym. Duża liczba czynników, decydujących o zyskach i koniecznych do poniesienia nakładach, znacznie jednak ten rachunek utrudnia.

Warto wiedzieć
Niezależnie od wyboru, czy doimy krowy dwa czy trzy razy dziennie, ważny jest ich rozkład w ciągu dnia. Najkorzystniej jest, jeżeli dwa doje w ciągu doby wykonywane są co 12 godzin, zaś trzy doje – co 8 godzin. W praktyce takie rozwiązania są jednak trudne do osiągnięcia. Tym niemniej warto wiedzieć, że po przekroczeniu 14 godzin między dojami obserwuje się spadek sekrecji mleka, a więc i straty – dochodzące do kilku procent mleka.

Autor jest pracownikiem naukowym SGGW w Warszawie

Źródło "Farmer" 06/2006

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.71.68
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!