PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Indeks do celu

Autor: Edward Lewandowski

Dodano: 13-11-2007 15:31

Tagi:

Hodowcy bydła mlecznego od dawna czekali na nowy sposób oceny buhajów, aby obejmował on nie tylko cechy związane z produkcją mleka. Równie ważnym kryterium stała się dla nich budowa wymienia, zawartość komórek somatycznych w mleku i długowieczność krów.



Ten rok może okazać się przełomowym wydarzeniem dla polskiej hodowli bydła. Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka zakończyła prace nad opracowaniem nowego polskiego indeksu selekcyjnego. Nazwano go PF od słów produkcja i funkcjonalność. Będzie on odtąd podstawą genetycznego doskonalenia rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej. Indeks ten powinien pomóc hodowcom przy podejmowaniu decyzji o wyborze buhajów do kojarzeń z krowami i jałówkami we własnym stadzie.

W nowym indeksie uwzględniono cechy wpływające w zasadniczy sposób na poprawę opłacalności chowu bydła, takie jak wydajność mleka, białka, tłuszczu, cechy typu i budowy, ze szczególnym uwzględnieniem wymienia i nóg, a także cechy wpływające na zdrowotność i długowieczność zwierząt.
Ocenie podlegają następujące cechy:
- cechy produkcji mleka:
- wydajność mleka,
- zawartość tłuszczu w mleku,
- zawartość białka w mleku,
- wydajność tłuszczu,
- wydajność białka,
- cechy funkcjonalne:
- zawartość komórek somatycznych,
- łatwość wycieleń,
- żywotność cieląt,
- szybkość oddawania mleka,
- temperament zwierzęcia: zachowanie podczas doju,
- cechy płodności: okres międzyciążowy i międzywycieleniowy,
- długość użytkowania krów w stadzie.

Ponadto dla krów pierwiastek prowadzona jest ocena typu i budowy, której wyniki wykorzystywane są do szacowania wartości hodowlanej buhajów w zakresie typu i budowy. Oceniane są następujące cechy:
- cechy typu i budowy:
- ocena ogólna: kaliber i pojemność, typ i budowa, nogi i racice, wymię,
- cechy liniowe: wysokość w krzyżu, głębokość tułowia, szerokość klatki piersiowej, ustawienie zadu, szerokość zadu, postawa nóg tylnych – widok z boku, racice – wysokość piętki, postawa nóg tylnych – widok z tyłu, zawieszenie przednie wymienia, zawieszenie tylne wymienia, więzadło środkowe wymienia, położenie wymienia, szerokość wymienia, ustawienie strzyków przednich, ustawienie strzyków tylnych, długość strzyków, charakter mleczny.

Dodatkowo dla krów kandydatek na matki buhajów przeznaczonych do stacji unasieniania i krów wpisywanych do rozdziału ELITA dokonywana jest ocena ogólna cech typu i budowy.
Podstawowe kryterium przy selekcji buhajów to wdrożony nowy indeks selekcyjny PF. Proporcja poszczególnych cech w tym indeksie jest następująca: produkcyjne – 50 proc., pokrojowe – 30 proc., związane z płodnością – 10 proc. i komórki somatyczne – 10 proc. Buhaje w zależności od umaszczenia będą uszeregowane na oddzielnych listach rankingowych od najwyższego indeksu PF, na których będą również zamieszczone informacje o poszczególnych podindeksach: produkcji, kalibru, typu i budowy, nóg i racic, wymienia, pokroju ogólnego, płodności (przy buhajach, dla których będzie oszacowany), dla wartości hodowlanej komórek somatycznych i dla wartości hodowlanej dla przeżywalności (przy buhajach, dla których będzie oszacowana).


Przy obliczaniu poszczególnych podindeksów przyjęto następujące proporcje cech, które wchodzą w ich skład.
Podindeks kalibru: 50 proc. – wysokość w krzyżu, 30 proc. – szerokość klatki piersiowej, 20 proc. – głębokość tułowia.
Podindeks typu i budowy: 40 proc. – charakter mleczny, 40 proc. – ustawienie zadu, 20 proc. – szerokość zadu.
Podindeks nóg i racic:  50 proc. – przekątna racicy, 30 proc. – ustawienie nóg, widok z tyłu, 20 proc. – ustawienie nóg, widok z boku.
Podindeks wymienia: 35 proc. – położenie wymienia, 20 proc. – zawieszenie tylne, 15 proc. – więzadło środkowe, 10 proc. – zawieszenie przednie, 10 proc. – ustawienie strzyków przednich, 5 proc. – szerokość wymienia, 5 proc. – długość strzyków.
Podindeks ogólny pokroju: podindeks wymienia – 50 proc., podindeks nóg i racic – 30 proc., podindeks typu i budowy – 10 proc., podindeks kalibru – 10 proc.


Dodatkowo dla buhajów są publikowane wyniki oceny wartości hodowlanej cech mleczności i obliczany indeks, którego formuła składa się z wartości hodowlanej dla wydajności tłuszczu (wartość hodowlana dla kilogramów tłuszczu i podwojonej wartości hodowlanej dla wydajności białka oraz wyniki wartości hodowlanej dla cech typu i budowy).
Podstawowym kryterium stosowanym przy selekcji samic są wyniki oceny wartości hodowlanej cech mleczności i obliczany indeks: wartość hodowlana dla kilogramów tłuszczu plus podwójna wartość hodowlana dla kilogramów białka. Podobnie jak w wypadku buhajów przewidywana jest nowa formuła indeksu dla krów, która będzie wdrożona po jej opracowaniu.
W przyszłości planuje się szacowanie wartości hodowlanej zwierząt obu odmian barwnych na podstawie wspólnej bazy i publikowanie wspólnej listy rankingowej dla krów i dla buhajów bez względu na ich umaszczenie oraz odrębnych list rankingowych dla każdej z odmian barwnych.
Podstawą selekcji krów i buhajów do dalszej hodowli jest wybór zwierząt o najwyższej wartości hodowlanej. Ocenę wartości hodowlanej dokonuje się co najmniej dwa razy w roku, a jej wyniki są wykorzystywane do prowadzenia prac hodowlanych. Wyniki te są podstawą do wyboru: krów na matki buhajów, buhajów na ojców buhajów, krów na matki krów (krów przeznaczonych do dalszej hodowli, buhajów na ojców krów (buhajów rekomendowanych przez prowadzącego księgę do doskonalenia populacji krów poddawanych ocenie wartości użytkowej).


Sposób doboru zwierząt do kojarzeń obejmuje indywidualne kojarzenia ojców i matek buhajów oraz kojarzenia w populacji. Przy podejmowaniu decyzji o kojarzeniach indywidualnych powinno być brane pod uwagę spokrewnienie kojarzonych zwierząt: krowy i buhaje kojarzone indywidualnie nie powinny mieć wspólnych przodków w pokoleniu rodziców i dziadków. Bierze się także pod uwagę wartość hodowlaną wyrażoną indeksem selekcyjnym i wartość hodowlaną dla poszczególnych cech mlecznych oraz cech typu i budowy. W masowej populacji do kojarzeń z krowami i jałówkami, przeznaczonymi dla dalszej hodowli, dobierane są buhaje o najwyższych indeksach, z uwzględnieniem cech mleczności oraz typu i budowy, oszacowanych z dokładnością nie mniejszą niż 70 proc. Buhaje rekomendowane do kojarzeń w stadach poddawanych ocenie wartości użytkowej powinny gwarantować uzyskanie postępu genetycznego w zakresie doskonalonych cech. Zalecane jest, aby – ze względu na możliwość wystąpienia depresji inbredowej – kojarzone zwierzęta nie miały wspólnego przodka w pokoleniu rodziców i dziadków.
Poza krowami wybranymi do kojarzeń indywidualnych do dalszej hodowli wybierane są krowy i jałówki przeznaczone do unasienień nasieniem buhajów testowanych. Zaleca się, aby do unasienień testowych przeznaczać nie więcej niż 40 proc. samic w stadzie, w tym około 20 proc. jałówek w celu określenia trudnych porodów.

Źródło: Farmer 18/2007

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.162.165.158
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!