PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Jakiego buhaja wybrać?

Jakiego buhaja wybrać? Kardynalnym błędem jest dobór w kolejnych pokoleniach buhajów poprawiających silnie jedną cechę; zazwyczaj w praktyce jest to wydajność mleczna; Fot. WCHiRZ Poznań

Autor: Łukasz Głuchowski

Dodano: 12-02-2017 08:15

Tagi:

Wybór buhaja do krycia ma kluczowe znaczenie w pracy hodowlanej. Od tego, z nasienia jakiego rozpłodnika skorzystamy, będzie zależała wartość hodowlana oraz użytkowa następnych pokoleń bydła w naszym stadzie.



Ważne, aby buhaj był dobierany świadomie, a nie pod wpływem takich argumentów, jak "ten buhaj najlepiej się sprzedaje" albo "po tym dają dużo mleka". Kardynalnym błędem jest dobór w kolejnych pokoleniach buhajów poprawiających silnie jedną cechę; zazwyczaj w praktyce jest to wydajność mleczna. Rolnicy stawiający podczas pracy hodowlanej tylko na nią mogą spodziewać się w swoich stadach problemów z innymi cechami użytkowymi: rozrodem, zdrowotnością itp.

KTÓRY ROZPŁODNIK LEPSZY?

Aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba najpierw zastanowić się, co oznacza i do czego się odnosi owe "lepszy". Buhaje są oceniane (na córkach oraz genomowo) pod kątem przekazywania cech na potomstwo. Na podstawie wyników tych ocen obliczana jest ich wartość hodowlana. Aby móc porównywać do siebie poszczególne buhaje, opracowano indeksy nadające poszczególnym cechom daną wagę. W Polsce dla dominującej w pogłowiu krów mlecznych rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej opracowano indeks PF. Składowe tego indeksu to (dla krów oraz buhajów) podindeksy: produkcyjny, pokrojowy, płodności, a także wartość hodowlana dla laktacyjnej zawartości komórek somatycznych oraz dla długowieczności. Po przemnożeniu podindeksów przez przydzielone im wagi, otrzymujemy jednolitą wartość PF. Ale czy taki indeks, a więc i porównywanie na jego podstawie buhajów są w pełni miarodajne?

Musimy mieć na uwadze, że buhaj z łączną notą na wysokim poziomie może mieć niską ocenę za podindeks, który nas najbardziej powinien interesować. Dlaczego powinien interesować? Ponieważ celem prowadzenia pracy hodowlanej powinno być podnoszenie wartości hodowlanej i użytkowej kolejnych pokoleń. Osiągamy to poprzez selekcję oraz takie dobieranie buhajów, aby poprawiały cechy, które u poszczególnych samic są na słabszym poziomie.

Przykładowo, jeśli wydajność danej krowy jest na poziomie znacznie przekraczającym średnią w naszym stadzie, natomiast zawieszenie wymienia i ustawienie strzyków pozostawia wiele do życzenia, powinniśmy korzystać z nasienia buhajów poprawiających budowę wymienia.

BUHAJ "SZYTY" NA MIARĘ

Sprzymierzeńcem hodowców w trudnej pracy, jaką jest dobór odpowiedniego buhaja do krycia, są programy

komputerowe. W naszym kraju bardzo rozbudowane narzędzie tego typu, które nadal jest rozwijane, oferuje Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka. Jest to komputerowy program do kojarzeń DoKo. Aplikacja ta dostępna jest już od ponad 5 lat i zyskuje coraz większe uznanie wśród hodowców.

Program DoKo optymalizuje dobór buhaja dla krów oraz jałowic w oparciu o wartości hodowlane zarówno dla ich cech produkcji, jak i pokroju. Doradca z Federacji wprowadza do programu szczegółową ocenę typu i budowy, która natychmiast przeliczana jest na wartości hodowlane. Podczas przeglądania danych o samicach z naszego stada program wskazuje na czerwono zaznaczone cechy pokroju, które należy skorygować z myślą o poprawie wartości przyszłego potomstwa.

Program ma dostęp do bazy wszystkich buhajów wykorzystywanych do inseminacji, ze spółek inseminacyjnych dostępnych w danym sezonie. Dodatkowo istnieje możliwość zaimportowania danych dotyczących zagranicznych buhajów (program przelicza je na krajową ocenę) bądź wprowadzenia danych o innym rozpłodniku, np. pochodzącym z naszej hodowli.

W programie DoKo parametry doboru i wagi dla cech ustala hodowca w zależności od przyjętego celu hodowlanego. Jak podają twórcy, głównymi założeniami programu są: dobór buhaja lepszego pod względem wartości hodowlanej dla wszystkich cech oraz zapobieganie zwiększaniu inbredu. Co ciekawe, wartość hodowlana dla jałówek i pierwiastek oceniana jest na podstawie rodowodu, co przyspieszy postęp hodowlany danego gospodarstwa. W czasie doboru do kojarzeń bierze się pod uwagę całą bazę rodowodów krów i jałówek objętych oceną użytkowości oraz informacje o ich wartościach hodowlanych dotyczących cech produkcji, oceny typu i budowy oraz innych cech podlegających ocenie.

PODSUMOWANIE

Jak przypomina Federacja, ważne jest, aby buhaj wybrany do kojarzenia z krową poprawiał wartości cech ujętych w doborze. To wymaga, aby dla produkcji mleka i pokroju, krowy miały ocenione wszystkie cechy i oszacowane dla nich wartości hodowlane. Doradca, zanim przystąpi do kojarzeń, musi sprawdzić, dla których krów trzeba wykonać brakującą ocenę typu i budowy.

Wybór buhaja powinien być poprzedzony analizowaniem katalogów, porównywaniem buhajów oraz ich odpowiednim dobieraniem do naszych samic. Nie może się to jednak obyć bez wcześniejszej, skrupulatnej oceny posiadanych krów oraz jałowic.

 

Artykuł ukazał się w styczniowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.102.236
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!