Okres przejściowy u krowy HF tj. 3 tyg. przed porodem i 3 tyg. po porodzie, jest najbardziej newralgicznym czasem w życiu wysoko wydajnej krowy. Jest to moment zwiększonej podatności na wystąpienie groźnych schorzeń metabolicznych takich jak ketoza.

Jak mówił prof. Sobiech, ketoza w formie klinicznej to tylko wierzchołek góry lodowej, prawdziwa skala problemu jest wielokrotnie większa:

- Jeśli w stadzie macie ketozę podkliniczną, to jeśli na 100 krów choruje jedna to prawdopodobnie 40 wykazuje problemy związane z ketozą podkliniczną. Ta subkliniczna ketoza obok kwasicy jest główną chorobą, która powoduje jedne z największych strat gospodarczych.

Profesor Sobiech brał udział w badaniach stad z Polski, Czech oraz Austrii. Dzięki nim odkryto, że subkliniczna ketoza dotyka większej liczby krów, niż zakładano.

- Badania, które robiliśmy w czasie współpracy z różnymi firmami pokazywały, że w niektórych stadach 100 proc. krów wykazywało subkliniczną ketozę. Oczywiście są to sytuacje skrajne. Kiedyś uważano, że w Polsce problem ten dotyczy 20 - 30 proc. krów. Jednak aktualne badania wskazują, że u ponad 50 proc. występuje podkliniczna ketoza. Schorzenie w formie klinicznej to ok. 2 - 3 proc. przypadków.
Przyczyny schorzenia

Jak mówił prof. Sobiech, problemy z ketozą są spowodowane przede wszystkim zaburzeniami apetytu u krów HF oraz intensywnością przemiany materii bezpośrednio po porodzie:

- Przyczyną jest intensywność przemian materii. Krowa przed porodem nastawiona jest na przemiany anaboliczne- na spichrzanie energii, natomiast po porodzie na wydatkowanie tej energii. Zawsze podczas kilku dni po porodzie pojawia się ujemny bilans energetyczny. Jest to niejako fizjologiczna przypadłość krowy HF, ponieważ nie jest ona w stanie pobrać tyle pokarmu żeby zabezpieczyć sobie potrzeby energetyczne w ciągu kilku dni po porodzie.

Wpływ na tak częste występowanie schorzenia ma również aktywność hormonalna:

- Chciałem tutaj zwrócić uwagę na aktywność insulinową. Krowy HF w toku selekcji genetycznej i przemian z tym związanych, mają obniżoną aktywność insuliny. Przed porodem aktywność insuliny jest dosyć wysoka, najniższa jest w momencie porodu i kilka tygodni po poradzie. Dodatkowo w tym okresie - 2-3 tyg. po porodzie pojawia się niewielka ilość receptorów insulinowych. Inulina nawet podana egzogennie nie do końca nam działa. - Mówił profesor Sobiech

W grupie podwyższonego ryzyka znajdują się młode samice oraz krowy w ciąży bliźniaczej:

- Najbardziej narażone są na to zwierzęta najmłodsze, pierwiastki ponieważ mają mniejszą pojemność żwacza i mają niedostosowany żwacz do pobierania odpowiedniej ilości paszy. Dotyczy to również krów cielących się po raz drugi. Wysokie ryzyko dotyczy również krów w ciąży bliźniaczej. Wydatkowanie energii na rozwój płodów i sam poród jest dużo wyższe niż u krów z ciążą pojedynczą, dlatego też te krowy muszą być zaliczone do zwierząt grupy ryzyka, w której może wystąpić ujemny bilans energetyczny.

Podobał się artykuł? Podziel się!