PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Komfort wypoczynku krów - strefa legowiskowa

Komfort wypoczynku krów - strefa legowiskowa

Autor: Tomasz Piotrowski

Dodano: 18-07-2015 06:00

Wydajność mleczna krów zależy od wielu czynników: odpowiedniej paszy i czystej wody oraz swobodnego do nich dostępu. Znaczenie mają również sprawnie działająca wentylacja i oświetlenie. Niezmiernie ważnym czynnikiem jest również strefa legowiskowa.



Idealne stanowisko powinno być komfortowe dla zwierząt (chętnie korzystają ze strefy legowiskowej), komfortowe dla obsługi (utrzymanie w czys-tości powinno pochłaniać możliwie najmniej czasu), tanie i wytrzymałe (ma to bowiem znaczny udział w kosztach amortyzacji budynku). Trudno jest jednak pogodzić wszystkie te czynniki i w wielu przypadkach potrzebny jest kompromis.

Należy jednak pamiętać, że w przypadku strefy legowiskowej oszczędności mogą okazać się jedynie pozorne. Choć tematyka związana z komfortem krów i znaczeniem strefy legowiskowej jest ostatnimi czasy coraz częściej poruszana przez naukowców, nadal można obserwować nieco lekceważące podejście do tego problemu. Zwłaszcza jeśli "pozorne oszczędności" stosowane są w nowoczesnych obiektach inwentarskich mających zagwarantować hodowcom wysoką konkurencyjność na rynku mleka.

ZNACZENIE KOMFORTU KRÓW

Krowy mleczne stawiają hodowcom wiele wymagań, również w kwestii strefy legowiskowej. Zapewnienie krowom odpowiedniej powierzchni do odpoczynku powinno być rozumiane bardzo szeroko, gdyż zależy od wielu czynników, m.in.: rozmiaru (długość i szerokość legowiska), wygody (zależnie od rodzaju ściółki powierzchnie legowiskowe mogą być miękkie lub twarde - z reguły te drugie są wytrzymalsze, jednak mniej wygodne dla krów), a także higieniczności (co jest również zależne od rodzaju zastosowanych powierzchni na legowiskach - na gumowych matach łatwiej jest utrzymać czystość).

Brak odpowiedniej powierzchni legowiskowej w pierwszej kolejności będzie skutkował spadkiem produkcyjności krów. Kolejnymi obserwacjami (możliwymi do dostrzeżenia w znacznie bardziej odległych terminach) będą niskie wartości wskaźników rozrodu, zwiększone koszty obsługi weterynaryjnej czy w końcu wyższy poziom brakowania stada i zdecydowanie gorszy rachunek ekonomiczny.

Śledząc dobowy rytm krów mlecznych, można zaobserwować, że na odpoczynek poświęcają znaczną część dnia. Krowy spędzają bowiem 12-14 godzin w ciągu doby w legowiskach. Kiedy znajdują się w pozycji leżącej, zwiększa się przepływ krwi przez wymię (nawet o 30 proc.), a warto zaznaczyć, że aby zwierzę wyprodukowało kilogram mleka, przez wymię musi przepłynąć ok. 400 litrów krwi.

Odpoczynek w legowisku to również odciążenie nóg i racic pod warunkiem, że legowisko jest odpowiednich rozmiarów, a ściółka zapewnia zwierzętom komfortowy wypoczynek. Problematyka schorzeń narządów lokomocji jest bardzo szeroka, jednak jej znaczenie obrazują liczby - ok. 10 proc. krów jest brakowanych z powodów problemów z nogami i racicami. Nieoceniony pozostaje również wpływ tych problemów na inne czynniki ograniczające dochodowość produkcji mleka, jak np. spadek płodności czy schorzenia metaboliczne.

Lokomocja nabiera olbrzymiego znaczenia w przypadku obór wolnostanowiskowych wyposażonych w zrobotyzowany system doju - w obiektach tych krowy muszą dobrowolnie przejść do doju, stołu paszowego i legowiska. Krowy z problemami w lokomocji, niestety, nie wejdą ani do robota udojowego, ani na korytarz przy stole paszowym.

WYMIARY LEGOWISK

Bez względu na system utrzymania strefa legowiskowa musi mieć odpowiednie rozmiary dostosowane do wielkości stada, a także kalibru utrzymywanych zwierząt.

Standardowo przyjmuje się, że do wyliczenia długości legowiska potrzebna jest znajomość wysokości krów w krzyżu mierzona w cm. U krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej wartości te niejednokrotnie przekraczają 150 cm.

Jeśli przyjmiemy za wartość średnią 150 cm wysokości krów w krzyżu, aby wyliczyć długość legowiska ograniczonego stałą przeszkodą (np. ścianą boczną budynku), należy pomnożyć ją przez 2 (tj. 150 x 2 = 300 cm). Legowisko to powinno mieć zatem długość minimum 3 m.

W przypadku legowisk otwartych położonych naprzeciw innych stanowisk długość wyznaczana jest przez pomnożenie wysokości krów w krzyżu przez współczynnik 1,8 (tj. 150 x 1,8 = 270 cm).

Różnica w długości tych dwóch typów legowisk wynika z zachowań krów podczas wstawania z pozycji leżącej (zwierzęta wykonują wówczas tzw. wymach głową w przód) - ważne jest zatem, by nie napotkały przy tym żadnych przeszkód uniemożliwiających im prawidłowe wstawanie.

Długość legowisk można w pewnym stopniu regulować przy pomocy przegród (karkowej i mostkowej). Niejednokrotnie można spotkać się z wadliwie zamontowanymi przegrodami - w oborach takich często obserwuje się krowy stojące jedynie przednimi nogami w legowiskach, a zadem (lub całkowicie) leżące w kanale gnojowym.

Szerokość legowisk standardowo wyliczana jest na podstawie szerokości krów w guzach biodrowych mierzonej w cm i pomnożonej przez 2. Przykładowo dla krów o szerokości w guzach biodrowych 63 cm (średnia wartość dla krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej) odpowiednia szerokość legowiska będzie wynosić 126 cm (2 x 63 = 126 cm).

JAK OCENIĆ KOMFORT LEGOWISK?

Ocena wygody czy komfortu krów na legowiskach w oborach powinna zacząć się od obserwacji zachowania zwierząt. Zacząć można od podstaw, czyli od wykorzystania legowisk. Służy temu wskaźnik wykorzystania legowisk. Aby wyliczyć go, należy podzielić liczbę krów leżących w legowiskach przez liczbę krów, które nie pobierają paszy przy stole paszowym, i pomnożyć przez 100. Wartości tego wskaźnika powinny utrzymywać się na poziomie powyżej 75 proc.

Bardziej dokładnym wskaźnikiem jest wskaźnik komfortu krów. Do wyliczenia go potrzebna jest liczba krów pozostających w kontakcie z legowiskiem, lecz nie w pozycji leżącej w stosunku do wszystkich krów leżących. Wartości tego wskaźnika powinny kształtować się na poziomie powyżej 85 proc.

Wskaźnik komfortu krów obrazuje wszystkie nieprawidłowości, np. krowy stojące w legowiskach lub stojące jedynie przednimi nogami, a także krowy stojące tyłem (głową skierowane do korytarza gnojowego).

PODSUMOWANIE

Strefa legowiskowa jest jednym z najważniejszych punktów w oborach dla krów mlecznych. Ze względu na fakt, iż jest to strefa obory najczęściej użytkowana przez krowy w ciągu doby, bardzo ważne jest, aby zapewniała zwierzętom najwyższy komfort, na który składają się zarówno wymiary pojedynczego legowiska, jak i rodzaj zastosowanej ściółki.

Wszelkie nieprawidłowości czy błędy popełnione na etapie budowy, tzw. pozorne oszczędności, mogą znaleźć odzwierciedlenie w późniejszym wieloletnim użytkowaniu budynku, a będą to przede wszystkim czynniki wpływające na mleczność krów, ich użytkowość rozpłodową, a finalnie - efekt ekonomiczny całej produkcji w gospodarstwie. Pytanie zatem, czy warto poszukiwać oszczędności w strefach najczęściej użytkowanych przez zwierzęta i mających tak wielki wpływ na funkcjonowanie produkcji mleka?

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.198.173
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!