Obecnie istnieje wiele możliwości wyposażenia boksu legowiskowego dla krów mlecznych - jednego z najważniejszych miejsc w oborze, od którego w dużym stopniu zależy produkcja mleka w stadzie. Planując rozmieszczenie legowisk, należy jednak pamiętać przede wszystkim o zachowaniu odpowiedniej obsady krów. Pomijając kwestię rodzaju powierzchni, legowiska będą spełniały swoją funkcję jedynie wtedy, gdy krowy będą miały do nich swobodny dostęp. Nie może mieć miejsca sytuacja, że krów w oborze jest więcej niż boksów legowiskowych. Wówczas następuje wśród zwierząt rywalizacja o legowiska, co niepotrzebnie generuje zachowania agresywne i stres w stadzie.

ODPOWIEDNIE WYMIARY

Projektując legowiska, trzeba również wziąć pod uwagę dostosowanie wymiarów legowisk do posiadanych zwierząt i konstrukcji budynku. Biorąc pod uwagę naturalny ruch krowy przy wstawaniu, należy zachować określoną odległość legowisk od ścian budynku, która powinna wynosić min. 60 cm. Często popełnianym błędem jest montaż legowisk zbyt blisko ściany budynku, w wyniku czego krowa nie ma możliwości wymachu głową podczas wstawania. W efekcie krowy mniej chętnie korzystają z takich legowisk lub też kładą się w nienaturalnych pozycjach (bokiem, tyłem). Wymiary legowisk muszą być dostosowane do gabarytów zwierząt. Oczywiste jest, że inne standardy będą musiały spełnić legowiska dla krów rasy jersey, a inne dla krów holsztyńsko-fryzyjskich. Wyznaczając długość boksu legowiskowego, można posłużyć się wzorem:

2 x wysokość w krzyżu (cm), kiedy stanowisko ograniczone jest ścianą,

1,8 x wysokość w krzyżu (cm), kiedy stanowisko jest otwarte.

Wyznaczając z kolei szerokość stanowiska, pomocny może okazać się wzór:

2 x szerokość krowy w guzach biodrowych (cm).

Kluczową rolę w funkcjonalności stanowisk odgrywa rura karkowa. To jej położenie limituje faktyczną głębokość legowiska. Prawidłowe jej usytuowanie określają następujące wzory:

wysokość = 0,83 x wysokość krowy w krzyżu (cm)

głębokość = 1,2 x wysokość krowy w krzyżu (cm).

Jeżeli rura karkowa znajduje się zbyt blisko kanału gnojowego, zmniejsza się w ten sposób głębokość legowiska. Można wówczas obserwować, że znaczna część zwierząt chcących się położyć stoi jedynie przednimi nogami na legowisku. Z kolei u innej części zwierząt można zaobserwować w takim przypadku powstałe w wyniku naporu na rurę karkową odgniecenia i wrzody w okolicach karku. Sytuacji takich można unikać poprzez (oprócz oczywiście odpowiedniego położenia przegrody karkowej) wykorzystanie zamiast stalowej rury przegród elastycznych (taśmy, liny), które pod naporem zwierząt nieco się uginają, ograniczając w ten sposób ryzyko powstawania urazów.

CO NA LEGOWISKA?