PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Komponenty do krzyżówek mlecznych

Komponenty do krzyżówek mlecznych

Autor: Agnieszka Kądrowska, Marcin Gołębiewski

Dodano: 19-06-2013 06:36

Tagi:

Krzyżowanie międzyrasowe jest jednym z szybszych narzędzi umożliwiających poprawę efektywności produkcji mleka, głównie poprzez poprawę niskoodziedziczalnych cech funkcjonalnych, związanych z długowiecznością i zdrowiem krów. Należy jednak pamiętać, iż nie rozwiązuje to wszystkich problemów w stadzie, szczególnie tych wynikających z błędów w zarządzaniu stadem.



Głównym elementem decydującym o powodzeniu w krzyżowaniu międzyrasowym krów mlecznych jest przemyślany, zgodny z założonymi celami dobór komponentów rasowych oraz wybór konkretnych buhajów. Niewłaściwe, nieprzemyślane decyzje z kolei mogą rodzić rozczarowanie. Poniżej przedstawiono krótkie charakterystyki ras bydła mlecznego najczęściej wykorzystywanych w krzyżowaniu międzyrasowym.

Bydło skandynawskie

W ofercie spółek inseminacyjnych jest obecnie dość duży wybór nasienia ras skandynawskich - szwedzkiej czerwonej (SRB) i norweskiej czerwonej (NRF).

Wielu hodowców zastanawia się, dlaczego ojcami rozpłodników rasy norweskiej są buhaje rasy szwedzkiej czerwonej czy fińskiej Ayrshire (FA) i wreszcie, która rasa sprawdzi się lepiej jako komponent do krzyżowania międzyrasowego.

Trzeba wyjaśnić, że powyższe rasy bydła wywodzą się od fińskiego bydła Ayrshire, która wywarła na nie duży wpływ.

Populacje SRB i NRF były blisko spokrewnione już od czasu ich powstania, w pierwszej połowie XX wieku. Mimo iż obie rasy charakteryzują się niepowtarzalnymi cechami, to są ze sobą blisko związane, poprzez realizowanie podobnego celu hodowlanego oraz wykorzystanie tych samych czołowych buhajów na przestrzeni 50 lat. Obecnie nadal w programie hodowlanym rasy NRF użytkowane są rozpłodniki szwedzkiej czerwonej i fińskiej Ayrshire, co ma na celu podtrzymanie różnorodności genetycznej populacji NRF i umożliwienie użycia najlepszego nasienia buhajów, od pokoleń spokrewnionych z rasą norweską. To samo można odnieść do rasy szwedzkiej czerwonej. W związku z tym mija się z celem wykorzystanie w krzyżowaniu międzyrasowym obu tych komponentów jednocześnie, gdyż ze względu na małą odległość genetyczną, należ spodziewać się niższego efektu heterozji. W przypadku badań nad wykorzystaniem obu tych ras w krzyżowaniu międzyrasowym z bydłem HF, często nie uwzględnia się ich rozdziału. Obie rasy określane są mianem skandynawskich czerwonych (SR - z ang. Scandinavian Red), a prezentowane wyniki mieszańców zawierają dane z użytkowości i rasy SRB, jak i NRF. Stąd problemy z ich porównaniem. Pomimo podobieństw, istnieje kilka różnic pomiędzy bydłem norweskim a szwedzkim.

Bezrogie bydło norweskie czerwone

Rasa NRF o użytkowości mięsno-mlecznej charakteryzuje się średnią wielkością i umięśnieniem. Dojrzałe krowy tej rasy osiągają masę 500-600 kg. Jak podaje Międzynarodowa Komisja ds. Oceny Użytkowości Zwierząt (ICAR), krowy tej rasy w Norwegii osiągnęły w 2011 roku w laktacji 305-dniowej średnią produkcję 6864 kg mleka o zawartości 4,19 proc. tłuszczu i 3,37 proc. białka. U NRF najczęściej spotkać można czerwono-białe umaszczenie, chociaż występuje też gen czarnego umaszczenia, co w przypadku pozostałych czerwonych ras skandynawskich nie jest spotykane. Duża część populacji jest genetycznie bezrożna - obecnie około 50 proc. cieląt rasy NRF rodzi się bezrożne. Warte uwagi jest też dostępne na rynku nasienie buhajów homozygotycznie bezrożnych.

Polska Federacja Hodowców Bydła i Producentów Mleka nie prowadzi ksiąg hodowlanych dla tej rasy, mimo że w kraju pochodzenia prowadzony jest dla niej długoletni program hodowlany.

W Polsce z ras skandynawskich tylko szwedzka czerwona ma prowadzone księgi. Populacja norweska liczy około 230 000 krów NRF, z czego 98 proc. zarejestrowanych jest w Norweskim Systemie Oceny Wartości Użytkowej.

Każdy buhaj testowy oceniany jest na podstawie 250 córek. Około 90 proc. cieląt urodzonych w Norwegii jest po inseminacji nasieniem NRF, z czego aż 40 proc. pochodzi od buhajów testowych.

Rocznie wybiera się przeciętnie 7-12 buhajów spośród 125 ocenionych na potomstwie (w rasie szwedzkiej czerwonej jest mniej rozpłodników ocenionych na potomstwie - 85).

Wszystkie krowy w Norwegii posiadają karty zdrowia zawierające informacje o zabiegach weterynaryjnych. System kart zdrowia stanowi integralną część systemu oceny wartości użytkowej krów mlecznych, będąc źródłem informacji do genetycznej oceny buhajów. Norwegowie prowadzą program krzyżowania TWOPLUS™, który polega na rotacyjnym systemie krzyżowania, w którym rasy HF i NRF (rysunek 1) używane są przemiennie, jako rodzice kolejnych pokoleń.

Produkcja mleka mieszańców NRF x holsztyńska jest zbliżona do produkcji krów HF, szczególnie w stadach o niższym poziomie zarządzania. W wysokoprodukcyjnych stadach wydajność mleka jest niższa u mieszańców NRF x HF niż u czystorasowych holsztynów.

Krzyżówki wyróżnia jednak lepszy skład mleka oraz wyższa w stosunku do HF wydajność życiowa, co rekompensuje niższą wydajność mleka w przeliczeniu na laktację. Mieszańce z HF wyróżnia mocna budowa nóg i racic (selekcja w rasie NRF od ponad 40 lat).

Rasa szwedzka czerwona

O popularności rasy SRB w krzyżowaniu międzyrasowym świadczy ilość eksportowanego nasienia z kraju pochodzenia.

Jak podaje Osten-Sacken (2006) najlepszy przez lata i najpopularniejszy buhaj rasy czerwonej szwedzkiej Peterslund ustanowił rekord - do końca 2007 roku sprzedano ponad 500 000 porcji jego nasienia, co dla buhaja nie pierwszoplanowej rasy jest wielkim osiągnięciem.

SRB osiąga optymalnie 140-145 cm w krzyżu, ciężar ciała dorosłych osobników mieści się w granicach 550-650 kg.

Umaszczenie jest jednolite czerwone lub niejednolite czerwone z mniejszymi lub większymi białymi łatami, wymię jasno umaszczone z ciemniejszymi odmastkami z tyłu wymienia. Bydło rasy SRB cechuje się dobrą płodnością, łatwością wycieleń oraz zdrowotnością wymienia.

Według danych ICAR (2012) w 2011 roku zarejestrowano w Szwecji 113 237 laktacji krów tej rasy. Za 365-dniową laktację średnio każda krowa wyprodukowała 8 710 kg mleka o zawartości 4,36 proc. tłuszczu i 3,56 proc. białka.

Okres międzywycieleniowy wynosił 400 dni. W Polsce w 2011 roku w 26 stadach ocenianych przebywało średnio 223,2 krów o wydajności 7692 kg mleka za 305-dniową laktację i składzie: 4,34 proc. tłuszczu i 3,57 proc. białka. Okres międzywycieleniowy wynosił 410 dni. Bydło szwedzkie czerwone jest selekcjonowane w kierunku uzyskiwania wysokiej płodności od ponad 30 lat. Po wycieleniu krowy pozostają w dobrej kondycji - ich ocena w porównaniu z krowami HF w krytycznym okresie 60-120 dni po porodzie jest wyższa o około 0,5 pkt w skali BCS. Sprzyja temu bardziej płaski przebieg krzywej laktacji u krów SRB, dzięki czemu nie występują u nich widoczne skutki deficytu energetycznego, odbijającego się niekorzystnie na zdrowiu i płodności krów. Dzięki temu, że bydło SRB jest rasą bez udziału genów holsztyńsko- fryzyjskiej (podobnie jak bydła NRF), w krzyżowaniu z HF możliwe jest uzyskanie wysokiego efektu heterozji.

Mieszańce pokolenia F1 cechują się zbliżoną do czystorasowych HF wydajnością i wyższą zawartością suchej masy. Poprawie ulegają wskaźniki rozrodu - zmniejsza się liczba porcji nasienia przypadająca na stwierdzoną ciążę (o 0,5-0,9).

Także średni okres międzyciążowy w stadzie skraca się o 30 dni i więcej.

Krowy HF pokryte nasieniem buhajów SRB cielą się łatwiej, spada również liczba martwo urodzonych cieląt. Efektem poprawy wskaźników zdrowotnościowych u mieszańców jest przedłużenie czasu ich użytkowania. W tabeli 1 przedstawiono wyniki stada w Nowej Zelandii, gdzie prowadzono obserwacje przez 10 kolejnych lat. Procent przeżywalności do kolejnych wycieleń był znacząco wyższy dla mieszańców HF x SRB, niż w przypadku czystorasowych krów HF.

Przy szóstym wycieleniu przewaga ta była prawie dwukrotna - 30 proc. w stosunku do 18 proc.

Francuska montbéliarde

Bydło montbeliarde pochodzi z regionu Franche-Comte we Francji (skąd trafiło w XIX wieku ze Szwajcarii). Montbeliarde jest drugą pod względem liczebności rasą o dwukierunkowej użytkowości mleczno-mięsnej hodowaną we Francji.

Osobniki tej rasy cechują się łaciatym umaszczeniem, na białym tle rozmieszczone są duże lub drobne łaty, od bułkowo- żółtych do czerwonych, głównie na szyi, grzbiecie, bokach i zadzie. Charakterystyczna, barwna nasada ogona. Głowa, nogi, brzuch, wymię i dolna część ogona są białe. Dopuszcza się barwne okulary na głowie. Racice jasne, rogi na całej długości woskowo-żółte. Masa ciała krów według standardu francuskiego wynosi 600-800 kg, przy wysokości w krzyżu 145-150 cm; masa buhajów 1000-1200 kg. Mieszańce z rasą holsztyńsko-fryzyjską są przeważnie czarno-białe z białą głową (cecha dominująca). Rasa cechuje się dość wysoką produkcją mleka o zawartości białka na poziomie około 3,45 proc. i tłuszczu 3,90 proc.. Mleko ma korzystne właściwości technologiczne i prozdrowotne. Jak podaje Gołębiewski (2008) zawiera ono więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych (m.in. CLA) niż mleko krów innych ras. Dzięki dużej zawartości białka i frakcji beta-kazeiny mleko to powszechnie wykorzystywane jest do produkcji serów długo dojrzewających (typu Comte). Wysoki poziom cech funkcjonalnych powoduje wzrost zainteresowania bydłem montbeliarde do krzyżowania międzyrasowego. Długowieczność, cechy płodności i odporność na mastitis stanowią ponad jedną trzecią indeksu selekcyjnego dla tej rasy we Francji, co prezentuje wykres 1.

W badaniach Gołębiewskiego (2007) krowy tej rasy wykazały lepszą od krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej zdrowotność wymienia, mierzoną liczbą komórek somatycznych w mleku.

Stwierdzono ich o 22 proc. mniej niż w mleku PHF. Ponadto, montbeliarde osiągnęły wyższe od PHF parametry długowieczności i łatwości ocieleń. W porównaniu z bydłem HF, montbeliarde ma niższe wymagania środowiskowe i może być użytkowane w oborach starego typu.

Rasa ta ma mniejsze wymagania dotyczące jakości pasz względem HF i charakteryzuje się mniejszym poborem suchej masy. Ponadto montbeliarde posiada dobre cechy mięsne i uzyskuje wysokie przyrosty dobowe. Osobniki charakteryzują się lepszą budową ciała niż rasa HF, dlatego też hodowca przeprowadzający w stadzie krzyżowanie z udziałem montbeliarde osiągnie większe zyski ze sprzedaży brakowanych krów czy buhajków. Do wad rasy Montbeliarde należy genetyczna skłonność do występowania na wymieniu zasklepionych drobnych przystrzyków. Ponadto często występuje wzajemne poddajanie. W przypadku mieszańców HF x montbeliarde wydajność mleka w stosunku do wydajności czystorasowych HF jest niższa, ale mleko to odznacza się wyższą zawartością tłuszczu i białka (tabela 2).

Mieszańce o umaszczeniu czarno-białym (dominujące) lub czerwono-białym, odznaczają się zwiększoną żywotnością, lepszą płodnością, łatwością wycieleń oraz wysoką przeżywalnością cieląt. Jednocześnie można zaobserwować poprawę jakości cytologicznej mleka. Obserwowana ekspansja w hodowli bydła rasy montbeliarde w wielu krajach obejmuje eksport materiału hodowlanego czystorasowego lub mieszańców z rasą HF czy simentalską. W Stanach Zjednoczonych najczęściej wykorzystuje się tę francuską rasę do krzyżowania rotacyjnego trójrasowego z udziałem hf i szwedzkiej czerwonej w ramach amerykańskiego programu ProCROSS (rysunek 2), umożliwiającego osiągnięcie wysokiego efektu heterozji. Na podstawie wyników uzyskanych w Polsce można wnioskować, iż buhaje montbeliarde mogą być z powodzeniem używane do krzyżowania międzyrasowego z polskimi rasami mlecznymi odmiany czarno- i czerwono-białej w celu produkcji mleka cenionego w przetwórstwie serowarskim.

Brown Swiss

Według krajowego programu hodowlanego dla rasy brown swiss w Polsce jest to bydło o użytkowości mleczno-mięsnej.

W Szwajcarii w 2011 roku krowy te osiągnęły średnią wydajność na poziomie 6984 kg mleka za 305-dniową laktację o zawartości tłuszczu 4,03 proc. i 3,38 proc. białka, w Polsce średnio 179 krów osiągnęło produkcję 6144 kg mleka za laktację 305-dniową o składzie 4,46 proc. tłuszczu i 3,55 proc. białka. Rasę brown swiss wyróżnia wysoka frekwencja genu kappa- kazeiny. Osobniki o genotypie BB stanowią około 31 proc. populacji. Stosunek tłuszczu do białka w ich mleku sprawia, że jest ono odpowiednie do produkcji serów wysokogatunkowych. Zwierzęta tej rasy mają bardzo dobrą płodność i łatwość wycieleń. Wcześnie dojrzewają i dobrze wykorzystują pasze objętościowe. Łatwo adaptują się do różnych warunków środowiskowych, potrafią przetrwać ograniczone lub ubogie żywienie. Wzorzec rasy uwzględnia wysokość w krzyżu krowy dorosłej na poziomie 136-140 cm. Kształt ciała zbliżony do prostokąta, profile mięśni wyraźnie zaznaczone. Umaszczenie charakterystyczne szaro-brązowe, o różnych odcieniach. Wokół czarnej śluzawicy jasna obwódka, jaśniejszy włos pojawia się też wewnątrz uszu. Cechą wyróżniającą są bardzo mocne racice, umożliwiające bezproblemowe poruszanie się w warunkach górzystych.

W tabeli 3 zamieszczono niektóre parametry mieszańców międzyrasowych z rasą brown swiss. W niemieckich badaniach (Swalve, 2007; za Freyer i in., 2008) krzyżówki osiągnęły niewiele niższą wydajność mleka za laktację, charakteryzowały się jednak istotnie wyższą zawartością składników mleka. Wskaźnik martwo urodzonych cieląt był u nich niższy o 2 proc. w stosunku do krów HOL. Głębokość wymienia i długość strzyków u krów mieszańcowych wykazały większą predyspozycję do doju mechanicznego. Mieszańce z brown swiss charakteryzowały się większą zdrowotnością wymion, a te leczone na mastitis szybciej powracały do zdrowia.

W eksperymencie uzyskano też większą wytrwałość laktacji u mieszańców (mierzoną jako relację całkowitej wydajności za laktację w stosunku do wydajności za 1-100. dnia i 101-200. dnia laktacji).

Ważny wybór buhaja

Podstawowe znaczenie dla doskonalenia genetycznego stad krzyżówkowych ma dobór buhajów. Ocenione buhaje przedstawiają określoną wartość hodowlaną.

Hodowca powinien kierować się zasadą wyższej wartości hodowlanej buhaja w stosunku do wartości kojarzonych z nim krów, pamiętając o tym, że właściwy dobór par rodzicielskich może w przyszłości rzutować na opłacalność produkcji mleka, a nawet decydować o istnieniu stada. Przy wyborze buhaja do krzyżowania międzyrasowego ważna jest nie tylko przekazywana na córki, zbliżona do rasy wyjściowej wydajność, ale również wartość w zakresie przekazywania zawartości tłuszczu i białka, prawidłowych cech pokrojowych, długowieczności, łatwości wycieleń, zdrowotności wymienia, szybkości doju czy temperamentu. Wraz z poprawą cech budowy wzrasta potencjał produkcyjny zwierząt, poprawia się również ich zdrowie i długowieczność. Krowy o mocnych, dobrze zbudowanych nogach oraz wysoko zawieszonym wymieniu i prawidłowej szerokości zadu charakteryzują się wyższą przeżywalnością.

Krowy o prawidłowej budowie wymienia wykazują mniejszą skłonność do zachorowania na mastitis. Wymię umieszczone nisko nad ziemią jest częściej narażone na urazy i wnikanie przez strzyki drobnoustrojów chorobotwórczych. W przypadku cech wyrostowości i kalibru określanych przez pomiar wysokości w krzyżu, głębokości tułowia i szerokości klatki piersiowej hodowca powinien dobrać wielkość buhaja do wydajności swojego stada. Oznacza to, że nie należy zwiększać masy ciała zwierząt, jeśli warunki środowiskowe nie pozwalają na osiągnięcie wyższych wydajności. Do unasieniania jałowic powinny być dobierane buhaje o mniejszym kalibrze, co będzie skutkowało łatwiejszymi porodami. Większy kaliber krów wiąże się z większymi potrzebami bytowymi, wzrasta spożycie paszy i koszt produkcji 1 kg mleka. Ciężkie osobniki są bardziej podatne na schorzenia kończyn, duża masa ma także ujemny wpływ na długość życia produkcyjnego krowy. Córki po wybieranym buhaju powinny mieć przyznaną wysoką ocenę za nogi i racice, jak również za wymię - w szczególności więzadło środkowe wymienia, położenie wymienia i ustawienie strzyków, gdyż bezpośrednio wpływają na sprawność produkcyjną wymienia i długowieczność krowy. Duże znaczenie ma obecnie ustawienie strzyków - wpływa na przebieg doju mechanicznego, decyduje o wykorzystaniu robotów udojowych przy doju danej krowy. Kolejną cechą, której przekazywaniem na córki powinien charakteryzować się buhaj, jest prawidłowo zbudowany zad - długi, szeroki i lekko spadzisty, co wpływa korzystnie na przebieg porodów czy umożliwia odpowiedni rozwój i zawieszenie wymienia.

Wybranie buhaja przekazującego cechę łatwych porodów pozwoli zminimalizować straty związane z utratą cieląt i upadkami pierwiastek. Jak widać wybór odpowiedniego buhaja do krzyżowania międzyrasowego jest równie skomplikowany jak dobór do kojarzenia w czystości rasy, a nawet trudniejszy ze względu na możliwość wystąpienia nieoczekiwanych efektów. Krzyżowanie międzyrasowe pozwala znacząco zmniejszyć poziom inbredu, co nie zwalnia hodowcy z kontroli spokrewnienia osobników i analizy rodowodów krów i buhajów, zwłaszcza po pierwszym cyklu krzyżowania rotacyjnego.

Należy też sprawdzać dostępność aktywnych buhajów danej rasy, gdyż liczba byków, w pewnych okolicznościach może być obniżona z powodów weterynaryjnych czy ekonomicznych (konkurencja). Szczególną uwagę na wybór odpowiedniego buhaja do krzyżowania międzyrasowego zwraca Swalve (2007; za Freyer i in. 2008), który na podstawie swoich badań stwierdził, że uzyskanie konkretnej wielkości efektu heterozji zależy nie tylko od kombinacji ras, ale również od indywidualnych cech buhajów jednej rasy. Jest to przesłanką do tworzenia indywidualnych planów krzyżowania w stadzie.

Aby krzyżowanie międzyrasowe w stadzie przynosiło zyski, hodowca musi konsekwentnie podążać za obraną strategią hodowlaną. Wykorzystywane rasy powinny być na podobnym poziomie produkcyjnym.

Hodowca powinien wziąć pod uwagę również wymagania ras używanych do krzyżowania, jak i określić cechy, które dane rasy przekażą potomstwu.

Przy wykorzystaniu ras o lepszym genotypie względem danej cechy niż posiadane stado, można oczekiwać szybkiej poprawy względem tej cechy w pokoleniu potomnym. Przykładem jest krzyżówka Jersey x holsztyńsko fryzyjska, w której rasa Jersey poprawia u pokolenia potomnego skład mleka (procentową zawartość tłuszczu i białka). Poprawne jest także wykorzystanie ras o słabszych parametrach produkcyjnych, jeśli przejawiają wybitne przystosowanie względem jakiejś cechy, na przykład wysoką odporność na mastitis. Z tego też powodu rasy skandynawskie: szwedzka czerwona i norweska czerwona są rekomendowane do programów krzyżowania z rasą holsztyńsko fryzyjską.

Blaski i cienie

Podsumowując, korzystanie z programów systematycznego krzyżowania w produkcji mleczarskiej jest bardziej korzystne w relacji do postępu genetycznego cech funkcjonalnych zwierząt czystorasowych.

Krzyżowanie jednak nie może być przyczyną zaniechania poprawy cech funkcjonalnych na drodze doskonalenia genetycznego w czystości rasy. W przypadku dużej liczby zwierząt mieszańcowych w populacji, liczba krów ocenianych uległaby radykalnemu zmniejszeniu, ze względu na niemożność użycia wyników potomstwa krzyżówkowego do oceny testowanych buhajów. Metody oceny mieszańców (opracowane między innymi przez Lidauera czy VanRadena i Tookera) powinny być wykorzystywane, gdyby krzyżowanie międzyrasowe stało się rutyną.

Systematyczne krzyżowanie może również zmniejszyć postęp genetyczny u czystych ras z powodu spadku liczby czystorasowych krów w populacji, a w efekcie zmniejszyć intensywność selekcji matek buhajów. Nie stanowi to realnego zagrożenia, dopóki liczba krów mieszańców stanowi mniej niż 50 proc. żeńskiej populacji. Jeśli nowe technologie, takie jak genomowa selekcja buhajów, okażą się powszechnym narzędziem wykorzystywanym w programach hodowlanych, to znaczenie oceny potomstwa i selekcji matek buhajów będzie się zmniejszać. W tym przypadku, negatywne skutki krzyżowania na poziomie populacji także będą mniejsze.

Polscy hodowcy decydujący się na przeprowadzenie krzyżowania międzyrasowego w stadzie powinni wiedzieć, że pierwsze pokolenie (F1) nie może być wpisane do ksiąg zwierząt hodowlanych. Jest to możliwe dla drugiego i następnych pokoleń w przypadku modelu wypierającego, dla schematu rotacyjnego nie ma takiej możliwości. Nie wpisanie krów do ksiąg zwierząt hodowlanych nie wyklucza jednak rejestracji pochodzenia zwierząt krzyżówkowych (dotyczy kryć buhajami zarejestrowanymi w systemie SYMLEK) przez Polską Federację Hodowców Bydła i Producentów Mleka, która prowadzi ocenę użytkowości mlecznej. Stada, w których przeprowadza się krzyżowanie międzyrasowe, mogą być objęte kontrolą użytkowości mlecznej. Stado pod kontrolą użytkowości mlecznej wcale nie musi utrzymywać zwierząt czystorasowych i być stadem hodowlanym, chociaż często jest tak postrzegane przez producentów mleka.

Wielkość heterozji nie jest jeszcze w pełni poznana dla wielu kombinacji ras. Ta niewiadoma i możliwość wystąpienia strat rekombinacyjnych stanowią wyzwanie dla praktycznego stosowania krzyżowania w hodowli bydła mlecznego. Istnieje ryzyko wystąpienia nieoczekiwanych efektów w perspektywie długoterminowej. Fakt, że przeprowadzono wiele badań nad krzyżowaniem międzyrasowym, nie oznacza, że zostały zakończone. Analiza genomowa w połączeniu z zaawansowaną genetyką statystyczną będzie pomocnym narzędziem do poznania mechanizmów heterozji. Zdaniem naukowców, wykorzystanie efektów heterozji cech produkcyjnych u nowych ras powstałych z krzyżowania międzyrasowego będzie możliwe, kiedy te mechanizmy zostaną w pełni zrozumiane. Z drugiej strony udowodniono, że systematyczne krzyżowanie międzyrasowe przyczynia się do znacznego wzrostu efektywności ekonomicznej systemów produkcji mleczarskiej. Badania i eksperymenty krzyżownicze wyraźnie pokazują, że heterozja występuje w odniesieniu do cech najbardziej istotnych ekonomicznie w hodowli bydła mlecznego. Największy efekt ujawnia się dla długowieczności i cech funkcjonalnych, z wyjątkiem odporności na mastitis oraz jest nieco mniejszy dla wydajności mleka. Istnieją przesłanki, że dla cech funkcjonalnych nie występują tak zwane straty rekombinacyjne, cechy te podczas krzyżowania podlegają dużej ekspresji. Optymalne strategie krzyżowania wymagają trzech ras o dużym potencjale genetycznym w zakresie życiowej wydajności wykorzystanych w ciągłym, rotacyjnym programie krzyżowania. Heterozja jest dodatkowym zyskiem genetycznym dzięki krzyżowaniu różnych ras, ale jej uzyskanie nie powinno być kosztem genetycznego postępu u czystych ras. Stosowanie krzyżowania nie rozwiąże zagadnień związanych z zarządzaniem stadem, takich jak: kontrola warunków mikroklimatycznych, dostępność paszy określonej jakości, obserwacja cyklu rujowego czy profilaktyka zdrowia.

Postęp genetyczny ras rodzicielskich może być utrzymany na obecnym poziomie, jeśli do oceny buhajów będą brane pod uwagę wyniki mieszańców międzyrasowych. Wielu rolników dostrzega wartość krzyżowania międzyrasowego.

Wzrost zainteresowania taką strategią hodowlaną prowadzi do zwiększenia dobrostanu zwierząt i poprawy efektywności ekonomicznej gospodarstw mlecznych.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.111.99
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!