Kondycja krów mlecznych zmienia się wraz z przebiegiem laktacji. Jest ona odzwierciedleniem poziomu energii zmagazynowanej w organizmie krowy. Na jej poziom hodowca może wpływać głównie poprzez sterowanie dawką pokarmową. Kondycja ciała zwierząt mierzona jest w pięciopunktowej skali BCS (Body Condition Score), gdzie 1 pkt oznacza krowę skrajnie chudą, a 5 pkt krowę skrajnie otłuszczoną. U krów mlecznych najczęściej stosowana jest skala 5-stopniowa. Spotykana jest również skala: 4-, 6-, 8-, 9- i 10-stopniowa. W razie potrzeby można przy pomocy odpowiednich równań przeliczyć określoną kondycję BCS na skalę 5-punktową. Przy ocenie w skali 5-stopniowej obowiązuje dokładność ćwiartkowa, czyli co 0,25 pkt.

Ze względu na subiektywność przeprowadzanej oceny swego czasu metoda ta była postrzegana jako mało wiarygodna, o niewystarczającej powtarzalności. Jednak szereg przeprowadzonych badań potwierdził jej wiarygodność oraz wykazał silny związek między określoną kondycją a poziomem zgromadzonych rezerw i późniejszym tempem ich uruchamiania. Metoda ta stała się na tyle popularna, że obecnie jest nawet wykorzystywana w nowoczesnych systemach zarządzania stadem, bazując na obrazie z kamer, który trafia do systemu, informując następnie hodowcę o zachodzących zmianach w kondycji zwierząt.

JAKIE SĄ ZALETY?

Stosowanie oceny kondycji ma wiele atutów. Jedyną wadą tej metody może być subiektywność oceny, zatem punktacja przydzielona jednemu zwierzęciu przez dwie różne osoby może się nieco różnić. Rozbieżność jednak zazwyczaj nie jest bardzo istotna i może występować w związku z małym doświadczeniem oceniającego. Jednak po przeprowadzeniu oceny na kilkudziesięciu czy kilkuset sztukach werdykt pokrywa się niemal w 100 procentach. Ważną zaletą tej metody jest możliwość samodzielnego jej wykonywania, gdyż nie wymaga żadnych specjalistycznych narzędzi, programów itp. Wystarczą: krowa, hodowca i jego dobre chęci. Co ważne, oceny można dokonywać niezależnie od miejsca przebywania zwierząt. Istotne jest jedynie, aby w danym miejscu panowały dobre warunki świetlne, w przeciwnym razie wynik oceny może być zaburzony. Ocena jest również niezależna od skali produkcji. Sprawdza się zarówno w małych, jak i dużych, towarowych stadach krów mlecznych. Jedną z ważniejszych zalet omawianej metody jest brak nakładów finansowych ponoszonych na jej przeprowadzenie. Często dzieje się tak, że wysokie koszty narzędzi służących do zarządzania stadem zniechęcają hodowców do korzystania z nich. Dlatego ocena kondycji w skali BCS jest narzędziem, po które warto sięgać, szczególnie teraz, w czasie trudnej sytuacji rynkowej wynikającej z niskiej opłacalności produkcji mleka. Prawidłowe sterowanie żywieniem w oparciu o kondycję zwierząt stwarza możliwość zwiększenia rentowności produkcji, co podyktowane jest chociażby oszczędnością paszy niezużywanej na zbędne przekarmianie zwierząt.