Nazw na typowe zachowanie rujowe krów w polskim języku jest kilkanaście. Oprócz popularnego w literaturze fachowej "latowania", występują takie określenia jak m.in.: "bieganie", "pędzenie się" czy "byczenie", które wynikają bezpośrednio z zachowań samicy. Mnogość nazw pokazuje, jak ważne dla hodowców jest zaobserwowanie okresu, w którym mlecznica gotowa jest do krycia. Rozrodem u krów steruje układ neurohormonalny za pomocą specyficznych hormonów. Cały proces kontrolujący wzrost pęcherzyka, owulację oraz zachowania rujowe samicy jest bardzo skomplikowany i delikatny. Niewłaściwa dawka pokarmowa, złe warunki środowiskowe oraz różne schorzenia mają niebagatelny wpływ na to, co dzieje się w układzie rozrodczym samicy, oraz na to, w jaki sposób ujawnia ruję.

Po stronie hodowcy leży odpowiedzialność za większość problemów związanych z rozrodem w stadzie, ponieważ większości tych trudności można zapobiec. Ważne jest również, aby obsługa zwierząt była świadoma, jakie zachowania są typowe dla okresu rujowego. Dotyczy to szczególnie stad o wysokiej wydajności, w których krowy niechętnie ujawniają ruję oraz robią to w skróconym wymiarze czasu.

Jednym z wyznaczników zdrowotności stada jest długość okresu międzyciążowego. Zależy on głównie od powodze nia zacielenia krowy, które nie może się odbyć bez widocznych oznak rui zaobserwowanych przez obsługę. Jak mówią specjaliści, czas pomiędzy wycieleniem a zajściem w ciążę powinien według tradycyjnych norm trwać ok. 90 dni. Przy dzisiejszej intensyfikacji produkcji dopuszczalne jest przedłużenie tego okresu do 100-110 dni.

CYKL RUJOWY

Cyklem rujowym nazywamy okres trwający od dnia wystąpienia pierwszych zewnętrznych objawów rujowych do ostatniego dnia przed następną rują. Czas ten u krów trwa zwykle 18-24 dni. W cyklu rujowym wyróżniamy dwa okresy: krótki (ruja) oraz długi (pozarujowy). Główną fazą cyklu rujowego jest ruja, czyli okres wzmożonej aktywności układu rozrodczego samic, któremu towarzyszą zwykle specyficzne objawy.

Do charakterystycznych objawów towarzyszących rui u krów zaliczamy: próby obskakiwania innych sztuk w stadzie, wokalizację, wzmożoną ruchliwość. Samice w tym czasie mniej zainteresowane są pobieraniem paszy, szukają natomiast kontaktu z innymi osobnikami poprzez obwąchiwanie, kładzenia łba na grzbiecie oraz lizanie. Jeśli korzystamy z systemu udojowego zaopatrzonego w wagę zdajanego mleka, możemy dostrzec u krów w rui nagły spadek produkcji.