W krzywym zwierciadle

Krzywa laktacji to graficzne wyrażenie codziennej wydajności mleka w ciągu całej laktacji krowy. Każdy hodowca wie, że dzienne udoje mleka od krowy różnią się między sobą w kolejnych dniach, ale wykreślenie krzywej przy wykorzystaniu udojów comiesięcznych daje bardzo dokładny obraz przebiegu laktacji. Na graficznym wykresie tych zmian wyraźnie widać prawidłowość, że bezpośrednio po wycieleniu wydajność krów zaczyna wzrastać, aby osiągnąć swoje maksimum między 10. a 90. dniem po wycieleniu. Owo maksimum określa się jako szczyt laktacji. Następnie wydajność mleczna spada aż do zasuszenia.

Jest to, oczywiście, zasada generalna, gdyż praktycznie krzywa laktacji jest w dużym stopniu swoista dla każdej krowy, a zależy od bardzo wielu czynników. Wpływ na nią mają bowiem predyspozycje genetyczne krowy, żywienie, ogólny stan zdrowia, zdrowotność wymienia, faza cielności, dobrostan.

krzywa laktacji

Na rysunku 1 przedstawiono krzywe laktacji dla czterech krów. Oś pionowa wykresu to wydajności mleka, oś pozioma natomiast to kolejne dni laktacji od wycielenia do 305. dnia. Przy porównaniu tych czterech krzywych laktacji wyraźnie widać, że laktacja krowy nr 1 jest najwyższa i najkorzystniejsza dla hodowcy. Laktacja ta jest typowa i występuje najczęściej. Będzie też najwyższą dla krów żywionych przez cały rok w miarę intensywnie wyrównanym TMR-em.

Krzywa laktacji krowy nr 2 jest typowa dla krowy chorej lub wyraźnie niedożywionej. Nie widać na niej szczytu laktacji, a wydajność mleczna systematycznie spada po wycieleniu.

Krzywa laktacji krowy nr 3 charakteryzuje się dwoma szczytami laktacji i będzie typowa dla krów, które wycielają się w styczniu, lutym, a w maju wypuszczane są na pastwisko. W wypadku tej krowy żywienie wiosenne było bogatsze w porównaniu z zimowym, dlatego obserwuje się pojawienie drugiego szczytu laktacji.

Krzywa laktacji krowy nr 4 jest typowa dla krów intensywnie żywionych. Krowa ta osiągnęła wysoki szczyt laktacji stosunkowo szybko, a potem laktacja zaczęła obniżać się dość wyraźnie. W wielu wypadkach taki układ krzywej laktacji sugeruje, że na jej kształt mają wpływ predyspozycje genetyczne krowy lub bardzo nieprawidłowe żywienie. Taki przebieg krzywej laktacji nie jest dla hodowcy korzystny.