PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Krzyżowanie towarowe szansą dla mniejszych gospodarstw

Krzyżowanie towarowe szansą dla mniejszych gospodarstw Zdecydowana większość polskich stad krów mlecznych to małe gospodarstwa rodzinne. Szacuje się, że zaledwie 17 proc. pogłowia krów utrzymywanych jest w stadach o liczebności powyżej 50 sztuk.

Nadrzędnym celem krzyżowania towarowego krów wykorzystywanych w produkcji mleka z buhajami ras typowo mięsnych jest pozyskanie od nich cieląt mieszańcowych stanowiących pokolenie F1, które w całości może być przeznaczone na opas do wysokich mas ciała.



Dzięki temu hodowcy mają możliwość uzyskania kilkukrotnej korzyści wynikającej po pierwsze z uzyskania wyższej ceny za żywiec - cielęta (wyższa cena za cielęta rzeźne lub z przeznaczeniem do dalszego opasu). Po drugie, opasanie mieszańców jest bardziej efektywne niż opasanie zwierząt czystorasowych mlecznych, co przekłada się na wyższy zysk z każdego opasa. Kolejna korzyść dotyczy zarówno hodowcy, jak i konsumenta, gdyż wyprodukowana z mieszańców wołowina charakteryzuje się lepszą jakością i wysokimi walorami smakowymi.

Można się również spodziewać, że krzyżowanie posłuży niektórym hodowcom do przekwalifikowania swoich gospodarstw na produkcję bydła mięsnego - gdzie przez krzyżowanie pozyskiwane będą cieliczki mieszańcowe, a w kolejnych pokoleniach następować będzie wypieranie genotypu ras mlecznych w dążeniu do czystorasowego stada mięsnego.

MNIEJSZE GOSPODARSTWA SĄ W TRUDNIEJSZYM POŁOŻENIU

Zdecydowana większość polskich stad krów mlecznych to małe gospodarstwa rodzinne. Szacuje się, że zaledwie 17 proc. pogłowia krów utrzymywanych jest w stadach o liczebności powyżej 50 sztuk. Małe gospodarstwa są zatem nadzieją, jeśli chodzi o rozwój technik krzyżowania krów mlecznych z buhajami ras mięsnych i pozyskiwania w ten sposób mieszańców na opas lub zmiany profilu produkcji.

W ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój gospodarstw średnich i dużych. Wielu hodowców wyspecjalizowało się w produkcji mleka i z całą pewnością będzie się nadal rozwijało w tym kierunku, bez szans na szybką zmianę profilu (co po prostu przeczyłoby logice). Znaczna część gospodarstw mniejszych i częściowo średnich nie rozwijała się w tak szybkim tempie lub nie robiła tego w ogóle.

Brak specjalizacji oraz odpowiedniej do utrzymania i rozwoju skali produkcji zmusza mniejszych hodowców do poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu. Zarówno pozyskanie zwierząt mieszańcowych w postaci cieląt na sprzedaż, jak i opasanie ich do wysokich mas ciała stanowi szansę na jego uzyskanie.

JAK KRZYŻOWAĆ?

Generalnie do krzyżowania towarowego powinny być dobierane sztuki, po których nie chcemy pozostawić potomstwa na remont stada mlecznego. Przy założeniach brakowania na poziomie ok. 30 proc. krzyżowaniem może zostać objętych nawet 20 proc. samic.

Podejmując decyzję o krzyżowaniu towarowym krów mlecznych z buhajami ras mięsnych, hodowcy muszą być świadomi ryzyka, jakie dotyczy tego działania. Przede wszystkim w krzyżowaniu należy wykorzystywać zwierzęta o odpowiednich gabarytach (krowy starsze, większe), a także o spokojnych przebiegach wcześniejszych porodów. To oznacza eliminację z tego typu działań jałowic, których drogi rodne nie są jeszcze w pełni wykształcone, ponieważ mogłoby to przysporzyć więcej problemów niż korzyści.

Należy również unikać inseminacji krów najmłodszych lub o mniejszych gabarytach nasieniem buhajów o dużym kalibrze (belgian blue, charolais, simental), a zastanowić się nad wykorzystaniem buhajów brytyjskich ras (angus czy hereford), a także najpopularniejszej w krzyżowaniu rasy limousine, po których cielęta rodzą się mniejsze.

Wykorzystanie krzyżowania do wyparcia genów ras mlecznych i dążenia do czystej rasy mięsnej zmusza hodowcę do podjęcia decyzji o doborze rasy ojcowskiej (tym samym docelowej) już w pierwszym roku, a w kolejnych latach - do kontynuacji tych działań. Pozyskane w pierwszym roku cieliczki przeznaczane są do dalszego chowu, a buhajki kierowane na opas.

To zdecydowanie dłuższa i bardziej pracochłonna metoda przekwalifikowania się gospodarstwa na inny profil produkcji niż zakup jałowic lub krów do stada podstawowego, lecz z całą pewnością m niej kapitałochłonna.

CO OGRANICZA WYKORZYSTANIE KRZYŻOWANIA TOWAROWEGO?

Na ograniczenie popularności wykorzystania krzyżowania towarowego z całą pewnością największy wpływ ma intensyfikacja produkcji mleka. W Polsce od wielu lat spada pogłowie bydła, a rośnie mleczność krów, głównie za sprawą wprowadzenia do większości polskich stad krów rasy holsztyńsko-fryzyjskiej.

Choć stale ulegają poprawie warunki środowiskowe, nadal w większości nie są one wystarczające do utrzymywania tak wymagających zwierząt, przez co wiele parametrów opisujących profil zdrowotny tych zwierząt, jak również ich rozród nie pozostaje na zadowalającym poziomie. Zbyt szybka eksploatacja krów mlecznych prowadzi do drastycznego wzrostu zapotrzebowania na jałowice remontowe (wiele stad boryka się z tak dużymi problemami, że muszą dokupować sztuki na remont).

Sporym problemem jest również szerzące się wśród hodowców przekonanie o trudnościach podczas ocieleń krów mlecznych inseminowanych nasieniem buhajów ras mięsnych. Jednak badania pokazują, że odpowiedni dobór zwierząt do krzyżowania pozwala ten problem zminimalizować. Unikanie inseminacji najmłodszych zwierząt oraz wybór sztuk o większej masie i lepszej kondycji pozwalają osiągnąć wyniki porównywalne do tych uzyskiwanych w stadach czystorasowych mlecznych, gdzie bardzo trudne porody stanowią jedyn ie pojedyncze przypadki.

ZACHĘCAJĄ DOPŁATY I PROW 2014-2020

Czynnikiem przemawiającym zdecydowanie za wykorzystaniem krzyżowania towarowego w celu uzyskania cieląt mieszańcowych do opasu, jak również cieliczek do dalszej hodowli w kierunku użytkowości mięsnej jest system płatności bezpośrednich na lata 2014-2020 oraz możliwość modernizacji gospodarstw w ramach PROW - co znacznie mogłoby ułatwić przekwalifikowanie się gospodarstw.

System dopłat obowiązujący od maja 2015 roku premiuje gospodarstwa utrzymujące bydło i krowy. W 2015 roku do sztuki bydła (wiek poniżej 24 miesięcy, w stadzie przynajmniej 30 dni od momentu złożenia wniosku) dopłacano ok. 61,5 euro, a płatność do krów (wiek powyżej 24 miesięcy, w stadzie rolnika przez przynajmniej 30 dni od złożenia wniosku) wyniosła nieco ponad 74 euro - od 3 do 30 sztuk.

PODSUMOWANIE

Krzyżowanie towarowe jest prostą i szybką metodą poprawy jakości cieląt rzeźnych przeznaczonych do opasu, które charakteryzują się lepszymi przyrostami i wyższą wydajnością rzeźną od zwierząt czystorasowych mięsnych. Wyższa jest również cena uzyskiwana za żywiec (czy to cielęta, czy opasy) - co może być dodatkowym dochodem dla gospodarstwa.

Można wykorzystać krzyżowanie do zmiany profilu produkcji z mlecznej na mięsną - jest to metoda pracochłonna, a na jej efekty trzeba dość długo oczekiwać, niemniej jednak jest dużo tańszym sposobem niż zakup czystorasowych zwierząt mięsnych.

Trudności podczas porodów krów mlecznych inseminowanych nasieniem buhajów mięsnych występują ze zbliżoną częstotliwością jak w populacji czystorasowej mlecznej.

Czynnikiem przemawiającym za krzyżowaniem towarowym jest możliwość pozyskania dotacji z PROW oraz dopłat bezpośrednich związanych z produkcją.

 

Artykuł pochodzi z numeru 1/2016 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • Waldemar 2016-01-16 20:54:05
    pies w dole mleczne mućki, dużo roboty przy tym, wolę obsiać pola rzepakiem niż się bawić w qq, poszedłem w kierunku bydła opasowego. Stodoła przerobiona na kojce, do tego wiosna jesień na wybiegu. Jadę na sianokiszonkach z 25 ha uzytków zielonych jest masa żarła dla zwierzaków, i czuję się jak farmer na dzikim zachodzie, rano 30 minut roboty przy 60 sztukach opasów i 3 krasulach, i wieczorem to samo, aż chce się zyć, a z 80 ha ziarna opór. Pozdrawiam, a mleczarzom życzę spokojnej nocy, aby jutro znów mieli siłę charować
  • jar 2016-01-16 20:29:08
    jak nie beda siedziec na forum to jest szansa
  • rolnik 2016-01-16 17:39:05
    Po co pisac, ze krzyżowanie towarowe jest szansa na zmianę profilu produkcji z mlecznej na mięsną, skoro mleko jest w dalszym ciagu dużo bardziej opłacalne niz produkcja wolowiny. Tylko to, ze producenci mleka maja potężne lobby (mleczarnie, grupy) napędza temat ich "trudnej" sytuacji i ministerstwo dla uciszenia ich wymyśla coraz to nowe doplaty dla mleczarzy. Wiadomo, ze jak dostawali 1,8 zl a teraz 1,1 zl za litr to wielka tragedia, ale oplacalnosc dalej jest najlepsza ze wszystkich gałęzi produkcji rolniczych (swinie, bydlo opasowe czy sama produkcja roslinna)
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!