Wyróżnia się trzy postacie kwasicy: podkliniczną, kliniczną żwacza oraz metaboliczną. Z kliniczną postacią kwasicy mamy do czynienia stosunkowo rzadko. Jednak często w stadach krów mlecznych występuje podkliniczna forma kwasicy - SARA (od ang. nazwy Subclinical ruminal acidosis). Określa się ją jako stan, podczas którego dochodzi do obniżenia odczynu płynnej treści żwacza do wartości pH 5-5,5 przez okres kilku godzin (4-8) od zadania paszy z powodu akumulacji lotnych kwasów tłuszczowych. Kwasica metaboliczna jest następstwem klinicznej formy schorzenia, występującym kiedy kwas mlekowy przedostaje się do krwi, powodując zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i e lektrolitowej.

KWASICA - PROBLEM NAJWYDAJNIEJSZYCH

Wysokowydajne mlecznice potrzebują dawek o dużej koncentracji energii, tak aby pokryte zostały ich wysokie wymagania wynikające z produkcyjności. Jednak energia w formie łatwostrawnych węglowodanów jest bardzo niebezpieczna dla środowiska żwacza. Zbyt szybka fermentacja cukrów powoduje zwiększenie stężenia lotnych kwasów tłuszczowych. Duża ilość łatwostrawnych cukrów oraz obniżone pH prowadzi do namnożenia się m.in. laseczek kwasu mlekowego. Bakterie te nasilają proces obniżania pH za sprawą syntezowania kwasu mlekowego. Natomiast niskie pH powoduje spadek ilości bakterii celulolitycznych (rozkładających włókno), co skutkuje gorszym trawieniem pasz objętościowych. W skrajnych przypadkach kwas mlekowy przedostaje się do krwioobiegu, przez co dochodzi do obniżenia poziomu wapnia we krwi, objawiającego się poprzez zalegania.

Eksperci są zgodni, że główną przyczyną wystąpienia kwasicy żwacza w stadach wysokowydajnych krów mlecznych są błędy żywieniowe popełniane w bilansowaniu, przygotowywaniu i podawaniu dawek pokarmowych w ostatnich trzech tygodniach przed wycieleniem oraz w pierwszych pięciu tygodniach laktacji. Dlatego też żywienie podczas okresu przejściowego powinno być pod szczególną kontrolą.

OBJAWY PODKLINICZNEJ KWASICY ŻWACZA

Postać kliniczna występuje rzadko, przeważnie dotyczy pojedynczych krów w stadzie. Jednak jak podaje literatura, SARA może dotykać nawet 20-30 proc. mlecznic. Dlatego warto rozpoznawać symptomy świadczące o występowaniu schorzenia. Pierwszymi objawami podkli

nicznej formy kwasicy są zwykle: zmniejszenie pobrania paszy, spadek produkcji mleka, niższa zawartość tłuszczu w mleku, obniżona kondycja zwierząt przy teoretycznie pokrytych wymaganiach pokarmowych. Pojawia się również rozluźnienie kału. Analizując powody brakowania, można zaobserwować zwiększony odsetek krów z poważnymi problemami ze zdrowotnością racic. W stadach, gdzie występują przypadki podklinicznej kwasicy, nasilają się również problemy ze stanami zapalnymi błony śluzowej macicy (metritis), mastitis, syndrom tłustej krowy. Mogą występować również zaburzenia rozrodu.

DLACZEGO KWASICA JEST NIEBEZPIECZNA?