PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Mapa genetyczna

Hodowla bydła coraz szerzej korzysta z postępu, jaki wniosły techniki informatyczne. W oparciu o nie Wojciech Żukowski, z mazowieckiej wsi Skaszewo Nowe, doskonali swoje stado



Dla każdego hodowcy bydła najtrudniejszy jest wybór drogi przy doskonaleniu stada. Tyle jest bowiem cech do poprawienia i tak szybko zwiększają się światowe zasoby genetyczne, że trudno jest ogarnąć to wszystko tradycyjnymi metodami hodowlanymi. Przekonał się o tym Wojciech Żukowski, hodowca bydła ze Skaszewa Nowego, w Mazowieckiem, gdy musiał zdecydować, jakie cechy powinien doskonalić u każdej ze swoich 140 krów, aby poprawić ich wartość hodowlaną, a jednocześnie ujednolicić całe stado.

Kolejna trudność to trafny dobór buhajów do przyjętego już w stadzie programu hodowlanego. Krajowa i światowa oferta jest ogromna. W Polsce działa około 15 zagranicznych firm hodowlanych oferujących nasienie buhajów. Jak radzić sobie z tak różnorodną ofertą i czym kierować się przy wyborze buhajów do każdej z krów? Hodowca sam nie jest w stanie przejrzeć wszystkich katalogów, przeanalizować rodowodów i porównać tylu ocen buhajów. A o błąd niełatwo. Wojciech Żukowski już trzy razy wybrał do stada buhaje, które były zbyt mocno spokrewnione z jego krowami. A w naszej hodowli, tak samo zresztą jak i na całym świecie, nadmierne spokrewnienie staje się coraz trudniejszym problemem w hodowli bydła.

Uniknięcie nadmiernego spokrewnienia w takiej oborze, jaką ma Wojciech Żukowski, nie jest łatwe. Ma w swoim stadzie nową genetykę, gdyż zakładał je niedawno, w roku 2004, po wybudowaniu nowej obory wolnostanowiskowej, w której może stać 200 krów. Co roku wybiera 15 buhajów, nie więcej, gdyż wówczas zaczynają się kłopoty z prawidłowym doborem.

Wydajność krów wyniosła w ubiegłym roku 7400 l mleka, zawierającego 4,4 proc. tłuszczu i 3,5 proc. białka. I to jest najważniejsza cecha, jaką Wojciech Żukowski chce w swoim stadzie jak najszybciej poprawić. Chce także zwiększyć zawartość w nim tłuszczu, gdyż mleczarnia za ten parametr płaci najwięcej. Nie chce już natomiast zwiększać zawartości białka w mleku.

Ale poprawy wymagają nie tylko cechy produkcyjne. Wojciech Żukowski chciałby dłużej użytkować krowy, gdyż obecnie dają one średnio trzy laktacje. Na długowieczność krów wpływają przede wszystkim dwie cechy: budowa wymion i nóg, a zwłaszcza racic. Amerykanie wyliczyli, że poprawa indeksu nóg o jedno odchylenie standardowe powoduje zwiększenie długowieczności krów o 10 dni. Poprawa indeksu wymienia o jedno odchylenie standardowe powoduje poprawienie długowieczności aż o 20 dni. I te dwie cechy hodowca będzie chciał szybko poprawić.

Tak złożony program hodowlany byłby trudny do zrealizowania przy pomocy tradycyjnych metod. Dlatego liczące się firmy hodowlane sięgnęły po techniki informatyczne i przygotowały specjalne programy, które potrafią przetworzyć różne dane i na tej podstawie wskazać najlepsze kojarzenie wytypowanej krowy z wybranym buhajem. Wojciech Żukowski rok temu zdecydował się sięgnąć po jeden z takich programów, który proponuje w Polsce firma hodowlana WWS.

Robert Pakuła z polskiego oddziału firmy WWS mówi o tym programie, że łączy on w sobie cel zwiększenia wydajności mlecznej krów i poprawy pokroju z uzyskaniem jak najwyższego zysku w hodowli. Jeżeli, mówi Robert Pakuła, najważniejszym celem hodowlanym w danym gospodarstwie jest poprawa kalibru krów, program wybiera te buhaje, które poprawiają tę właśnie cechę.Aby taki indywidualny dobór buhajów do krów był możliwy, konieczna jest wiedza o cechach wszystkich krów w stadzie. Jedna daje dużo mleka, ale zawierającego mało tłuszczu, drugiej także nic nie brakuje pod względem mleczności, ale ma nisko zawieszone wymię, trzecia jest jednocześnie za mała i za mało wydajna. Jak wybrnąć z tej genetycznej mozaiki?

Program firmy WWS proponuje rozpoczęcie pracy hodowlanej od opisu krów pod względem 16 cech pokrojowych. Na tej podstawie powstaje mapa genetyczna całego stada, która pokazuje hodowcy, w jakim miejscu ono jest i jakie buhaje mogą najszybciej i najtaniej poprawić wartość stada. U Wojciecha Żukowskiego ocena 140 krów trwała zaledwie dwa dni i pokazała ich wszystkie mocne i słabe strony.

Silną cechą jego krów okazał się kaliber, który wyniósł prawie 99 proc. wzorca. Hodowca lubi duże krowy, o wysokości w krzyżu 150 cm, gdyż wiąże się z tym większa wydajność mleka. Bardzo dobrze wypadła także cecha nachylenia zadu, co powoduje łatwiejsze porody i lepsze odchodzenie łożyska po wycieleniu. Gorzej jest z innymi ważnymi cechami, na przykład z budową wymienia, chociaż Wojciech Żukowski kładł na nią dotychczas taki sam nacisk, jak na wysokość w krzyżu. Dlaczego więc ta ostatnia cecha poprawiła się, a budowa wymienia – nie? Wyjaśnieniem jest oczywiście odziedziczalność obydwu cech, czyli łatwość przenoszenia ich na potomstwo. Takie cechy, jak wysokość w krzyżu, kaliber czy typ mleczny mają bardzo wysoki wskaźnik odziedziczalności – 0,42, czyli w dużej części przenoszą się na potomstwo. Cechy wymienia mają wskaźnik odziedziczalności tylko 0,2–0,3, a najniższy wskaźnik mają cechy związane z budową nóg – zaledwie 0,11. Nad tymi cechami trzeba więc znacznie dłużej pracować i uważniej dobierać buhaje.

Wszystkie te informacje o wartości hodowlanej krów wprowadzono do programu, który na tej podstawie dokonał doboru buhajów do każdej krowy. Dobór ten jest robiony w dwóch wariantach: kojarzenie najlepsze oraz zgodne z oczekiwaniami hodowcy, który chciałby zmniejszyć koszty lub użyć w stadzie konkretnego buhaja. Końcowym efektem współpracy firmy WWS z hodowcą jest raport o buhajach, które warto użyć w stadzie i podanie, ile porcji nasienia i po jakim buhaju hodowca powinien kupić.


Źródło: "Farmer" 17/2006

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.166.141.12
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!