PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Najważniejsze elementy zarządzania rozrodem krów

Najważniejsze elementy zarządzania rozrodem krów Na prawidłową reprodukcję w stadzie składa się wiele elementów, niekiedy pozornie niezwiązanych bezpośrednio z rozrodem

Zarządzanie rozrodem krów mlecznych jest obecnie jednym z trudniejszych zadań, przed jakimi stoi hodowca bydła.



Na prawidłową reprodukcję w stadzie składa się wiele elementów, niekiedy pozornie niezwiązanych bezpośrednio z rozrodem. Umiejętność połączenia wszystkich tych czynników stanowi klucz do uzyskania zadowalających wyników w postaci regularnych wycieleń. Niestety, wraz ze wzrostem wydajności mleka, gdy występuje większe obciążenie organizmu krowy, połączenie tych wszystkich czynników staje się coraz trudniejsze. Nie oznacza to jednak, że przy uzyskiwaniu wysokich wydajności, powyżej 10 tys. l, nie można osiągnąć dobrych wskaźników rozrodu.

WYKRYWANIE RUI

Jednym z większych problemów będących przyczyną niepowodzeń w rozrodzie krów mlecznych jest wykrywalność rui. Podstawę w tym względzie stanowi regularna obserwacja zwierząt, minimum 2-3 razy dziennie, po ok. 20 min, a także skrupulatna dokumentacja zaobserwowanych wyników. Taka technika sprawdza się jednak w mniejszych gospodarstwach, szczególnie jeśli obserwację przeprowadza sam hodowca. W większych często ten schemat zawodzi, tym bardziej jeśli zadanie to wykonuje pracownik bez odpowiedniej motywacji. Dlatego w dużych stadach coraz częściej wykorzystuje się narzędzia i systemy wspomagające wykrywanie rui, począwszy od najprostszych, jak np. testy progesteronowe czy zdrapki rujowe, do bardziej zaawansowanych, automatycznych systemów wykrywania rui wykorzystujących m.in. monitoring zmian aktywności krów. Systemy te, choć nie są najtańsze, pozwalają często z ponad 90-proc. skutecznością pomóc w ustaleniu odpowiedniego momentu inseminacji, co jest szczególnie istotne w przypadku występowania cichych rui. Skuteczne wykrywanie rui przysparza większych trudności w oborach uwięziowych, gdzie zwierzęta mają ograniczony ruch, przez co trudniej zaobserwować charakterystyczne objawy rujowe. Jeśli więc zwierzęta nie korzystają z pastwisk, warto rozważyć organizację okólnika, na którym czasowo przebywałyby zwierzęta. Zwiększyłoby to z pewnością ekspresję objawów rui, a co za tym idzie - podniosło skuteczność jej wykrywania.

SKUTECZNA INSEMINACJA

Na skuteczną inseminację jest szansa wyłącznie w przypadku trafienia w "okienko inseminacyjne". Dlatego oprócz wykrycia samej rui niezwykle istotne jest określenie terminu jej rozpoczęcia, aby na tej podstawie ustalić optymalny termin krycia.

Często pojawiają się wątpliwości, w jakim terminie należy kryć krowę po wycieleniu. Ogólne zalecenia dostępne w literaturze wskazują, że należałoby zacielić krowę do ok. 70. dnia po porodzie. Wytyczne te oczywiście dotyczą zdrowych sztuk, u których poród przebiegł prawidłowo i które nie wymagały późniejszego leczenia. Natomiast coraz częściej pojawia się wyjątek, który obejmuje wysokowydajne sztuki, o poziomie produkcji mleka powyżej 50 l/dobę. W przypadku takich krów zaleca się opóźnienie przystąpienia do pierwszej inseminacji do 100.-120. dnia laktacji. Wynika to m.in. z występowania we wcześniejszym okresie ujemnego bilansu energetycznego, którego następstwem mogą być problemy z implementacją zarodka. Takie opóźnienie inseminacji spowoduje, że do zapłodnienia dochodzić będzie po wystąpieniu szczytowej fazy laktacji, gdy krowa zaczyna odbudowywać rezerwy energetyczne.

POTWIERDZENIE CIELNOŚCI

Istotnym elementem zarządzania rozrodem krów mlecznych jest kontrola cielności. Od tego czynnika zależy wiele decyzji hodowlanych, a w zasadzie ważą się tu dalsze losy sztuki w stadzie. Kardynalnym

błędem jest zaniechanie potwierdzenia cielności lub opieranie się wyłącznie na badaniu rektalnym wykonywanym np. przez inseminatora. Szacuje się bowiem, że straty zarodkowe u krów mlecznych są najwyższe spośród wszystkich gatunków zwierząt hodowlanych i mogą wynosić nawet 45-65 proc. Według statystyk 70-80 proc. wszystkich strat zarodków ma miejsce między 8. a 16. dniem po inseminacji, kolejne 10 proc. między 16. a 42. dniem, a dalsze 5-8 proc. strat przypada na okres powyżej 42. dnia ciąży. Najbardziej wiarygodną metodą wykrywania ciąży jest wykorzystanie aparatu ultrasonograficznego przez doświadczonego lekarza weterynarii. Pierwsze badanie cielności powinno się wykonywać po ok. 30 dniach od inseminacji, co daje już możliwość wykrycia płodu, a przy braku ciąży pozwala na podjęcie szybkich działań zmierzających do ponownego zacielenia krowy. Badanie powinno się powtórzyć po miesiącu ze względu na możliwość utraty ciąży w okresie następującym po pierwszym badaniu.

MONITORING WYCIELEŃ

Sama akcja porodowa stanowi dla krowy duży stres i o ile przy prawidłowym przebiegu zwierzę szybko dochodzi do siebie, tak na skutek komplikacji porodowych może w skrajnych przypadkach zakończyć się upadkiem zarówno krowy, jak i cielęcia. Stąd niezwykle ważne jest zarówno monitorowanie samego wycielenia, jak i obserwacja krowy w okresie przed- i poporodowym. W wielu przypadkach krowy cielą się samodzielnie, bez ingerencji hodowcy. Jednak zdarzają się przypadki, gdy choćby ze względu na patologiczne ułożenie płodu krowa nie jest w stanie wycielić się o własnych siłach. Niezwykle ważna jest także obserwacja w ciągu kilku godzin po porodzie ze względu na możliwość wystąpienia powikłań, jak np. wypadnięcie macicy. Tego typu sytuacje wymagają błyskawicznych działań, w przeciwnym razie może dojść do wyłączenia takiej krowy z rozrodu bądź nawet jej wybrakowania.

KONTROLA ZDROWOTNOŚCI UKŁADU ROZRODCZEGO

Stały monitoring zdrowotności układu rozrodczego wpływa na utrzymanie wysokich wskaźników płodności w stadzie. Ma to szczególne znaczenie w okresie międzyciążowym, czyli od porodu do momentu zajścia w ciążę. Podstawą kontroli ze strony hodowcy jest szczegółowa obserwacja. Jeśli widoczne są np. patologiczne wypływy z dróg rodnych krowy czy też brak wystąpienia objawów rujowych do ok. 50. dnia po porodzie, to należy takie sztuki bezwzględnie przeznaczyć do przeprowadzania badania ginekologicznego. Pozwoli to wykryć ewentualne schorzenia układu rozrodczego i podjąć adekwatne leczenie, skracając w ten sposób możliwie okres międzyciążowy.

Okres między

Ważnym narzędziem w rękach hodowcy, często niedocenianym i niekojarzonym z płodnością, a pozwalającym utrzymać wyniki płodności na wysokim poziomie, jest ocena kondycji krów w skali BCS. Utrzymywanie zwierząt w odpowiedniej, adekwatnej do okresu produkcyjnego kondycji, ogranicza występowanie zarówno chorób metabolicznych, jak i powiązanych z nimi zaburzeń w rozrodzie. Szczególne zagrożenie stanowi utrzymywanie zwierząt w zbyt wysokiej kondycji (> 3,5 pkt) przed porodem. Skutkuje to najczęściej szybkim spadkiem kondycji po wycieleniu, co niekorzystnie wpływa na płodność krów. Zbyt wysoka kondycja w okresie okołoporodowym zwiększa ryzyko ciężkich porodów oraz predysponuje do występowania problemów okołoporodowych, jak np. zatrzymanie błon płodowych. Punkt wyjściowy wszelkich działań związanych z zarządzaniem rozrodem stanowi więc szczegółowa i systematyczna obserwacja zwierząt w stadzie.

 

Artykuł ukazał się w listopadowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • parody 2017-12-03 14:30:44
    Lewar zyjesz jeszcze? Ile po porodzie kryjecie krowy? Też czekacie pół roku?
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.89.34
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!