Współczesne bydło rasy holsztyńsko-fryzyjskiej, by w pełni ujawnić swoje założenia genetyczne w odniesieniu do wysokiej produkcji mleka, wymaga zaspokojenia swoich potrzeb w odniesieniu do żywienia, utrzymania oraz zarządzania stadem.

Niezaspokojenie tych potrzeb powoduje wystąpienie szeregu niekorzystnych zjawisk, powodujących pogorszenie produkcyjności, rozrodu czy zwiększenie częstotliwości zachorowań. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest pogorszenie opłacalności produkcji mleka w gospodarstwach wyspecjalizowanych w produkcji mleka. Jednym z istotnych schorzeń występujących w wysoko, wydajnych stadach są choroby metaboliczne.

Skutkiem wystąpienia tych schorzeń są dotkliwe straty ekonomiczne w gospodarstwach mlecznych, spowodowane przede wszystkim wysokimi kosztami leczenia zdiagnozowanych przypadków.

Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem jest podjęcie przez hodowców działań mających na celu prewencję wystąpień tych chorób. Jaki pułap wystąpień należy uznać więc za akceptowalny?

Przyjmuje się, iż frekwencja pojawiania się chorób metabolicznych w stadzie nie powinna przekraczać 5 proc. Oczywiście dotyczy to stad o przeciętnej wydajności krów w granicach 10 tys. kg mleka w laktacji standardowej, utrzymujących bydło rasy holsztyńsko- -fryzyjskiej. W przypadku innych ras, o tzw. kombinowanym typie użytkowym mięsno-mlecznym (np. bydło simentalskie czy montbeliarde) oraz gospodarstw o niższej wydajności, wystąpienie schorzeń metalicznych powinno zostać ograniczone do incydentalnych przypadków.

Sposób, w jaki można zdiagnozować choroby metaboliczne w stadzie, został opisany w jednym z poprzednich numerów (12/2012). Na pewno pomocne będą w tym wprowadzane przez PFHBiPM informacje dotyczące poziomu ciał ketonowych w mleku. Chciałbym jednak zwrócić uwagę, iż taka informacja ma charakter post factum, gdyż najczęściej diagnozowane są przypadki krów już chorych. W takiej sytuacji hodowca musi podjąć leczenie danego osobnika bądź grupy osobników, w momencie kiedy już znajdują się w trakcie laktacji, co przysparza dodatkowych trudności.