PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Oświetlenie w budynkach dla krów mlecznych

Oświetlenie w budynkach dla krów mlecznych

Światło jest jednym z kluczowych czynników środowiskowych wpływających na produkcję mleka.



Receptory promieniowania świetlnego znajdują się w siatkówce oka krowy. Światło wpływa na ograniczenie produkcji enzymów odpowiedzialnych za syntezę melatoniny w szyszynce. W związku z tym, wraz z wydłużeniem dnia świetlnego następuje obniżenie produkcji melatoniny we krwi. Poziom melatoniny we krwi wpływa na koncentrację innych hormonów, tj. insulinozależny czynnik wzrostu (IGF-1) czy prolaktyna, które wpływają m.in. na produkcję mleka od krowy. Poza tym wysoka aktywność szyszynki działa hamująco na wytwarzanie hormonów regulujących cykl płciowy uwalnianych przez podwzgórze tzw. gonadoliberyn. Wydłużenie dnia świetlnego hamuje czynność szyszynki i powoduje pobudzenie podwzgórza, a więc inicjuje aktywność jajników krów. I choć w przypadku asezonalnego bydła wpływ światła na rozród wydaje się niewielki, stwierdzono, że wydłużenie dnia świetlnego przyspieszyło tempo uzyskania dojrzałości rozrodczej jałówek oraz wpłynęło na skrócenie okresu przestoju poporodowego u krów ocielonych w okresie zimowym.

Właściwe oświetlenie w budynku inwentarskim pozytywnie wpływa na użytkowość mleczną i rozpłodową krów, a ponadto stwarza przyjazne warunki do pracy obsługi. Krowy mleczne, które przebywają około 16 godzin we właściwie oświetlonym budynku, mogą produkować od 5 do 16 proc. (przeciętnie 8 proc.) więcej mleka. Dodatkowo, u takich zwierząt stwierdzono wyższe pobranie paszy (o około 6 proc.) oraz lepszą płodność niż u krów, których czas trwania dnia świetlnego wynosił 13,5 godziny. Warto zauważyć, iż reakcja krów na wzrost długości dnia jest praktycznie natychmiastowa i najczęściej stabilizuje się między 2 a 4 tygodniem po wprowadzeniu zmiany oświetlenia. Warunkiem osiągnięcia tego efektu jest konieczność zapewnienia krowom 6-8 godzin ciemności. Poprawa warunków środowiskowych krów poprzez optymalizację programu świetlnego może przynosić wymierne korzyści ekonomiczne. Badania wskazują, że inwestycja w takie urządzenia może zwrócić się już po jednym roku użytkowania (wzrost produkcji krów i niższe koszty rozrodu). Dodatkową korzyścią wprowadzenia lepszego oświetlenia w budynkach dla krów mlecznych jest poprawa ich dobrostanu oraz wyższa efektywność przemieszczania się pomiędzy różnymi strefami obory. W lepszych warunkach oświetleniowych łatwiej jest również zidentyfikować krowy wymagające dodatkowej opieki bądź interwencji weterynaryjnej.

CHARAKTERYSTYKA NAJWAŻNIEJSZYCH ELEMENTÓW W SYSTEMACH OŚWIETLANIA

Najważniejszymi elementami decydującymi o sprawności i funkcjonalności oświetlenia w budynku inwentarskim są:

intensywność oświetlenia lub poziom iluminacji,

fotoperiod, czyli długość okresu świetlnego,

barwa oświetlenia,

jednorodność, regularność oświetlenia.

W związku z tym system oświetleniowy instalowany w oborach dla krów mlecznych powinien być dostosowany do potrzeb tej grupy zwierząt. Najczęściej popełnianym błędem w instalacji oświetlenia w budynku inwentarskim jest umieszczenie lamp tylko nad stołem paszowym i ich brak nad stanowiskami dla krów. Biorąc pod uwagę rytm dobowy, krowy spędzają tylko 3-5 godzin w strefie żywienia i kilkanaście w strefie odpoczynku. Brak w tym miejscu oświetlenia może prowadzić do niewystarczającej ekspozycji krów na światło, a w konsekwencji do pogorszonego rozrodu oraz produkcyjności zwierząt.

INTENSYWNOŚĆ OŚWIETLENIA LUB POZIOM ILUMINACJI

Intensywność oświetlenia mierzona jest za pomocą światłomierza i wyrażana jest w luksach. Luks odpowiada strumieniowi światła o wartości lumenu padającego na 1 m2. Zależność pomiędzy ilością światła produkowanego przez oświetlenie i natężenia oświetlenia zależy od wielu czynników, najważniejszym jest jednak odległość źródła światła od oświetlonej powierzchni. W tabeli 1 zamieszczono rekomendowane wartości oświetlenia dla obór w zależności od strefy budynku. W badaniach stwierdzono, że krowy zaczynają reagować na światło od poziomu 110-130 luksów.

Zgodnie z minimalnymi standardami utrzymania zwierząt gospodarskich, zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2003 r., brak szczegółowych wytycznych dotyczących oświetlenia pomieszczeń dla krów mlecznych. Rozporządzenie mówi, że w pomieszczeniach inwentarskich dla zwierząt gospodarskich stosuje się oświetlenie naturalne lub sztuczne, przystosowane do danego gatunku zwierząt.

DŁUGOŚĆ OKRESU ŚWIETLNEGO (FOTOPERIOD)

Krowy mleczne wymagają 16-18 godzin trwania okresu świetlnego oraz następującego po nim 6-8-godzinnego czasu ciemności. Badania wskazują, że zastosowanie 24-godzinnego oświetlenia w oborze nie wpływa na wzrost produkcyjności zwierząt, w porównaniu do okresu 16 godzin oświetlenia i 8 godzin ciemności. Przez ciemność należy rozumieć poziom natężenie oświetlenia na poziomie 21-32 luksów na wysokości oczu krów. W praktyce, szczególnie w dużych oborach oraz w obiektach stosujących dój trzykrotny, trudno zapewnić krowom 6-8 godzin bez sztucznego oświetlenia ze względu na rytm pracy w obiekcie.

Bardzo często w nowoczesnych obiektach wykorzystuje się program świetlny dla krów, który sterowany jest automatycznie. W tym celu wykorzystuje się fotokomórki, dzięki którym komputer odczytuje aktualne natężenie światła oraz sterowniki, które uruchamiają bądź wyłączają oświetlenie. Brak konieczności ręcznego sterowania oświetleniem powoduje oszczędności w zużytej energii. Według badań amerykańskich, czujniki natężenia światła powinny być montowane w północno-zachodnim krańcu budynku. Programy świetlne po uruchomieniu oświetlenia sztucznego rano powinny utrzymać określone natężenie światła ciągle przez 16-18 godzin. Oczywiście w ciągu dnia, szczególnie latem oraz przy prawidłowej konstrukcji obory, światło sztuczne może zostać zastąpione naturalnym.

W wielu rozwiązaniach dotyczących systemów oświetlenia w oborach dla krów mlecznych stosuje się dwa rodzaje źródeł światła, główne - służące utrzymaniu właściwego natężenia oświetlenia dla krów oraz robocze umożliwiające wykonanie niezbędnych czynności przy zwierzętach. Oczywiste jest, iż światła robocze powinny być uruchamiane ręcznie w zależności od potrzeb.

BARWA OŚWIETLENIA

Światło słoneczne składa się z widma promieni o różnej długości, a więc o różnej barwie. Barwę oświetlenia sztucznego opisuje się najczęściej przez dwa parametry: temperaturę barwy oraz wskaźnik odbicia światła. Temperatura barwy określa barwę światła wyrażoną w stopniach Celsjusza bądź Kelvina. Waha się ona w szerokich granicach od 1226 do 6226°C (1500-6500 K). Oświetlenie o temperaturze zbliżonej do 6226°C jest jaśniejsze, zbliżone do światła słonecznego.

Wskaźnik odbicia wskazuje na rzeczywistą barwę oświetlonych obiektów, a jego zakres waha się w przedziale od 0 do 100. Oświetlenie o wyższej wartości wskaźnika odbicia światła umożliwiają prawidłowe określenie barwy oświetlonego przedmiotu, natomiast wartości bliższe 0 powodują zniekształcenia.

JEDNORODNOŚĆ OŚWIETLENIA

Ta cecha nie została dokładnie sprecyzowana dla budynków inwentarskich. Regularność oświetlenia definiuje się jako stosunek maksymalnego natężenia oświetlenia do jej wartości minimalnej. Satysfakcjonująca wartość tego wskaźnika oscyluje wokół 1,5:1 (dla miejsc, w których wykonuje się skomplikowane zabiegi, np. operacje) lub 5:1 dla innych miejsc w budynku inwentarskim. Wskazuje to na zdecydowanie większe znaczenie regularności oświetlenia w miejscach, w których wykonuje się czynności wymagające większej precyzji. Badania sugerują, że krowy płynniej przemieszczają się w budynku oraz wykazują lepsze pobranie paszy w sytuacji, kiedy wskaźnik równomierności oświetlenia jest bliski 1,5:1. W praktyce na wartość tego wskaźnika mamy wpływ poprzez większe zagęszczenie źródeł oświetlenia, co niestety wiąże się w wyższymi rachunkami za energię elektryczną. Zaleca się wyższą równomierność oświetlenia wzdłuż stołu paszowego niż w strefie legowiskowej.

We współczesnych oborach najczęściej instaluje się lampy fluoroscencyjne, metalowo-halidowe oraz sodowe. Lampy halogenowe natomiast wykorzystywane są do doświetlania miejsc wymagających lepszej widoczności (np. miejsce wykonywania zabiegów czy operacji).

Standardowe 32-watowe lampy fluoroscencyjne są stosowane szczególnie w przypadku, gdy mogą być instalowane ok. 2,5 m nad podłożem. Natomiast, w przypadku konieczności zawieszenia lamp na wyższej wysokości (do 4,2 m nad podłogą) stosuje się specjalne świetlówki fluoroscencyjne (HLO). Metalowo-halidowe oraz sodowe lampy wykorzystywane są najczęściej do oświetlenia większych powierzchni.

 

PROGRAM ŚWIETLNY DLA KRÓW MLECZNYCH

Regulacja cyklu świetlnego w trakcie laktacji może wpłynąć pozytywnie na wzrost wydajności zwierząt. Jak opisano wyżej, wydłużenie dnia świetlnego w okresie laktacji powoduje wzrost wydajności o ok. 8 proc. Ostatnie doniesienia mówią, iż właściwe sterowanie oświetleniem w okresie zasuszenia może również zwiększyć produkcyjność krów w kolejnej laktacji. W przeprowadzonym na krowach zasuszonych doświadczeniu zastosowano 8- bądź 16-godzinny okres oświetlenia. Po ocieleniu natomiast, krowy przebywały w pomieszczeniu oświetlonym naturalnie. Stwierdzono, że krowy, u których w trakcie zasuszenia zastosowano skrócony (8 h) dzień świetlny, w pierwszych 120 dniach laktacji charakteryzowały się przeciętną dobową produkcją o 3,2 kg wyższą niż osobniki z drugiej grupy. Należy podkreślić, iż zwierzęta z obu grup żywione i obsługiwane były w ten sam sposób, a jedyne różnice, jakie wystąpiły pomiędzy nimi, wynikały z długości oświetlenia w okresie zasuszenia. Badania te jednoznacznie wskazują na pozytywny wpływ skrócenia dnia świetlnego na produkcyjność krów w okresie zasuszenia.

Fotoperiodyzm związany jest również z obniżoną wydajnością krów wycielonych latem w porównaniu do tych ocielonych zimą. Logicznym wytłumaczeniem tego zjawiska jest fakt wystąpienia stresu cieplnego oraz obniżenia pobrania paszy krów ocielonych w miesiącach letnich. Jednak poza tym badania potwierdziły, iż duże znaczenie ma tu fakt ekspozycji krów zasuszonych na oświetlenie. Krowy ocielone latem, których okres zasuszenia przypadał na wydłużanie dnia świetlnego, produkowały od 1,5 do 3 kg mleka na dobę mniej mleka niż te, których okres zasuszenia przypadał na okres skracania się długości dnia. Co potwierdza wyniki przedstawionych wyżej badań. Ponadto, krowy utrzymywane w okresie zasuszenia w warunkach ograniczonego oświetlenia charakteryzowały się lepszą sprawnością układu odpornościowego i lepszym zdrowiem.

Podsumowując, należy stwierdzić, że odpowiednie warunki oświetleniowe mogą przyczynić się do poprawy efektywności produkcji mleka. Przykładowy rachunek przedstawiono w tabeli poniżej. Jak wynika z poniższej kalkulacji, przy minimalnym wzroście produkcji mleka (o 1 kg/dobę), stado liczące 100 krów, po wprowadzeniu programu świetlnego, generować będzie przychód netto wyższy o ponad 28 000 zł.

  Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (22)

  • her 2014-03-30 23:11:30
    A Siekierski to spał w parlamencie europejskim a wszyscy juz wyszli ha ha ha taki zapracowany :) a teraz bild sie z niego nabija takie to całe PSL
  • Lewar 2014-03-30 20:51:16
    panie PSL możesz jutro z rańca plakaty swojego dzieciaka Kosińskiego z płotów zdjąć, bo jak sie z miasta na wieś wjeżdża to zaraz sie zygac na krzyżówkach w grzybowie zachciewa }:) nie po to mieszkam na wsi zeby kutanoida 2 razy w tygodniu ogladać pozdro 300 lub 400 }:)
  • arszczecin 2014-03-29 22:08:33
    tak spokojnych, wyważonych i konkretnych komentarzy jakie robi baca56 nie ma tym portalu.
    @baco, jak mi tego ZUSu szczecińskiego szkoda :P
  • her 2014-03-29 21:07:01
    No patrzcie ekojajo jeszcze w Wenezueli siedzi ha ha ha... pewnie pojechał tam by w cieple chowac bydło miesne a pózniej sprzeda i przyjedzie do Polski hodowac ha ha ha
  • Jarecki21 2014-03-29 21:06:41
    Widzis kolego PSL, zgadzam się z arszczecin, baca56. Elity rządzące i elity opozycyjne interes obywatela mają w głębokim poważaniu. Najlepszy przykład to polityka w sprawie Ukrainy. Zachód kazał polaczkom szczekać, to polaczki szczekają, a poważni politycy robią politykę. Ile polskiej ziemi trafiło do polsko-zagranicznych spółek, ilu miastowych ma ziemię na wsi tylko po to aby płacić krus. Co z problemami szkód łowieckich? PSL nie obrażaj innych, tylko napisz co PSL zrobił dla obywatela rolnika.
  • baca56 2014-03-29 20:54:22
    @PSL
    1.Nie zostałem premierem ani prezydentem przede wszystkim dlatego, że jestem rolnikiem, nie politykiem. Poza tym uważam, że nie powinno się zajmować stanowisk powyżej własnych kompetencji jedynie dla władzy i profitów.
    2.Głosowałem za przystąpieniem do UE.
    3.Pobierając dopłaty byłem niezadowolony, bo wynegocjowali BARDZO ŹLE w Kopenhadze (i w dodatku długo kłamali, bo nie chcieli się do tego przyznać).
    Teraz jestem WK....WIONY, bo w ostatnich negocjacjach nadstawili d.... na całej linii, aby tylko utrzymać układ. Pieniądze dla rolników przehandlowali za utrzymanie się przy korytku.
    A kłamstwa teamu Kalemba Szalczyk Plocke n/t dopłat, to całe przelewanie z pustego w próżne i cudowne rozmnażanie papierowych liczb wołają o pomstę do nieba.
    4. Jeśli Tusk zażądał od PSL rezygnacji z walki o unijne pieniądze dla rolnictwa - powinni byli wyjść z koalicji (i stracić stołki). Zgodzili się, nie wyszli - są odpowiedzialni.
    5. Ten "skok cywilizacyjny" to nie jest taka jednoznaczna sprawa.
    Lata 80-te to czarna noc - stan wojenny, zapaść gospodarcza. Choć dopłaty do rolnictwa były wtedy chyba wyższe niż teraz.
    Lata 1990 - 2003 to okres, kiedy niedotowane rolnictwo polskie było wystawione (wobec braku skutecznych barier celnych) na konkurencję dotowanej żywności z UE (i połowy świata). Wprowadzano ludobójczą doktrynę neoliberalną. Więc później mogło być już tylko lepiej, co wcale nie znaczy, że jest dobrze.
    Zresztą wtedy jeszcze (mimo braku dopłat) nasz los bardziej zależał od nas - ludzie bili świniaki, owce, byczki, sprzedawali mięso, kiełbasy, śmietanę, masło, mleko w bańkach wozili pod bloki w mieście - kto był robotny i obrotny dawał jakoś radę...
    Dziś tego wszystkiego zabronili, a do tego każą wypełniać horrendalne ilości kwitów, sprawozdań, podań, deklaracji, wniosków i jak się jeszcze ta papierologia nazywa....
    W zamian dają jakieś dopłaty wg swojego widzimisię.
    ROZDAJĄ RYBY, ALE ZABRALI WĘDKI.
    Jedno jest pewne - w tym hipotetycznym "skoku cywilizacyjnym" po wstąpieniu do Unii zasługa PSL jest ŻADNA.
    Dziś był słoneczny dzień, idzie wczesna wiosna - też mam za to chwalić Partię?
    6. Nie jestem pazerny.
    7. Tak, mało mi - na życie starcza, ale mało mi rozwoju, mało mi rozsądku rządzących, mało mi dobrego prawa, uczciwości, mało mi nadziei na przyszłość, jakiejś pozytywnej wizji, perspektywy, mało mi wykorzystanych szans, coraz mniej wolności, - i dlatego NIE GŁOSUJĘ NA PSL.
  • PSL 2014-03-29 19:13:34
    baca_IQ56
    Skoro jesteś taki mądry to dlaczego nie zostałeś jeszcze prezydentem albo premierem i nie załatwiłeś wszystkiego lepiej?
    Pewnie głosowałeś przeciwko wstąpieniu do UE ale pobierając dopłaty to jesteś zadowolony.
    Ile wynegocjowali? Tyle ile mogli myślisz, że jak zaczął byś drzeć mordę jak pisowcy to wynegocjowałbyś lepszy traktat akcesyjny?
    Popatrz jaki ogromy skok cywilizacyjny został dokonany na polskiej wsi po wstąpieniu do UE w rolnictwie nie widzisz tego czy jesteś ślepy czy może jesteś tak pazerny i wiecznie ci mało?

  • baca56 2014-03-29 18:45:39
    @PSL: Taka prostacka agitka jak Twoja to przechodziła za komuny gdzieś tak do 1956. Póżniej już nawet tępy gromadzki politruk miał więcej finezji, bo wiedział że takie prymitywne nachalstwo tylko ludzi wku....a i odnosi przeciwny skutek.
    PSL to partia niewielkiej grupy grubych kanciarzy, sporej gromadki przeciętnych kombinatorów i ogromnej rzeszy kundelków, gotowych służyć Partii w nadziei na jakieś ochłapy z pańskiego stołu. Do tych ostatnich miałem do niedawna stosunek obojętny, niektórzy nawet są rolnikami, moimi sąsiadami - w słusznej sprawie byłem gotów z nimi współpracować.
    Ale Twoje agitki na "Farmerze" uświadomiły mi, że ci szeregowi członkowie PSLu mogą mieć także taką (za przeproszeniem) "twarz" jak Ty (bo przecież "baronem" partyjnym to Ty nie jesteś).
    Zdałem sobie sprawę, że tacy jak Ty także - za drobną opłatą w pieniądzach, w stołkach lub zgoła w obietnicach - są gotowi sprzedawać polską wieś, jak pijawki wysysać z niej resztki życia, judzić, skłócać, zatruwać - by Partii żyło się lepiej.
    Kłamiesz - i wzorując się na Goebbelsie uważasz, ze ludzie we wszystko uwierzą, byle im to dostatecznie długo powtarzać.
    Kto odpowiada za krzywdzący traktat akcesyjny z 2004? Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy? To oni wtedy byli w rządzie?
    A za negocjacje nowej "siedmiolatki" kto odpowiada? Korwin-Mikke z Palikotem? Tak, to przecież oni byli w koalicji z PO....
    A nepotyzm, korupcja, i zwyczajny biurwokratyczny bajzel we wszelkich rozrośniętych okołorolniczych agencjach to sprawka krasnoludków? Bo przecież Sierotka Marysia jest królową...
    Za brak jakiejkolwiek polskiej polityki rolnej kogo obwinisz? Al Kaidę i Bin Ladena?
    ...............
    Dopłaty które otrzymujemy pochodzą z Unii Europejskiej i nie są łaską PSLu.!!!
    ...............
    PSL jest winien, że jest ich tak mało, że są dużo niższe niż w "starej" unii i że w dużej części są marnotrawione i rozkradane.
    Czy to nie PSL zgodził się ostatnio na wycofanie się budżetu państwa z dopłat do rolnictwa?
    A może coś mi się pomyliło, może to była Chrześcijańska Unia Jedności?
    Marzy Ci się 20% w wyborach, i mówisz że wtedy będzie wszystkim dobrze.
    Niedoczekanie Wasze. Mam nadzieję, ze nawet wysiłek tysiąca takich politruków jak Ty nie da Wam nawet 5% - aż tylu głupich kmiotów na wsi nie znajdziecie....
    .....
    Zawsze stawiałem na współpracę, ale chyba Ci się udało zrobić ze mnie wroga PSLu.
    Jak myślisz, dostaniesz za to premię?

  • ekojajo 2014-03-29 18:14:06
    No niech ja tylko wrócę 14 -ego do Polski,to już pojadę na takie spotkanie i opowiem o wszystkim.Wenezuela walczy,Ukraina walczy,Egipt,Libia,każdy chce pozbyć się pasibrzuchów i tyranów.Naród powstanie,nikt nie wytrzyma takiej dyktatury dłużej!!!!!!!!!!!
  • arszczecin 2014-03-29 17:57:36
    Warmiak, a skąd ich wezmą? W psl psl jest w odwrocie. Na górze zsl. Karier owi cze.
    Spójrzcie jaka polityka prowadzi szef zachodniopomorskiego psl na Facebooku. Spotkania, promocja, agiracja.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.13.210
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!