PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pasze treściwe

Pasze treściwe

Autor: Tomasz Piotrowski

Dodano: 21-06-2014 07:44

Znaczenie pasz treściwych w żywieniu wysokowydajnych krów mlecznych jest równie ważne jak pasz objętościowych. Można powiedzieć, że oba te rodzaje pasz dla krów mlecznych są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzupełniają.



Pasze objętościowe nadają dawce właściwą strukturę fizyczną i pozwalają krowom funkcjonować zgodnie z naturalnymi zachowaniami, takimi jak przeżuwanie. Ponadto stanowią źródło najtańszych składników pokarmowych, często niedostępnych dla innych gatunków zwierząt. Pasze treściwe uzupełniają dawkę o niezbędny do wysokiej produkcji mleka poziom składników pokarmowych i mineralnych, a także wykazują działanie mlekopędne.

Podawanie tych pasz osobno nie pozwoli na uzyskanie produkcji adekwatnej do posiadanego przez zwierzęta potencjału produkcyjnego i może opłakane skutki.

W zależności od posiadanego potencjału produkcyjnego skład mieszanek treściwych dla krów powinien się różnić. Źródło białka w takich paszach to poekstrakcyjne śruty sojowa i rzepakowa, otręby pszenne czy DDGS (a także mocznik) - każda z tych pasz jest całkowicie różna i dostarcza krowom różne ilości białka o odmiennej dostępności w przewodzie pokarmowym krowy. Energię dostarczają dodatki kukurydzy (również kiszone ziarno kukurydzy jest paszą treściwą!), a także dodatki tłuszczów (w tym również chroniony).

Zarówno w przypadku mieszanek treściwych wykonywanych we własnym zakresie, jak i w mieszankach gotowych przygotowanych przez firmy paszowe bazą są śruty zbożowe, z których „najcenniejsza” jest zawsze ta, którą posiada rolnik (jest w stanie uzyskać dobry plon na użytkowanych gruntach) lub firma paszowa (jest w stanie kupić w rozsądnej cenie).

ROŚNIE POTRZEBA, WZRASTA RYZYKO

Skarmianie pasz treściwych w gospodarstwach utrzymujących krowy mleczne ma ogromne znaczenie ekonomiczne. Duży ich udział w dawce pokarmowej generuje wysokie koszty żywienia. Z drugiej strony, dzięki paszy treściwej w dawce wzrasta znacząco wydajność mleczna krów. Smakowitość pasz treściwych dla tych zwierząt bywa jednak zdradziecka, gdyż niepoprawne zbilansowanie dawki pod kątem udziału tych pasz może doprowadzić do poważnych powikłań związanych z obniżeniem pH treści żwacza.

W dobrze zbilansowanych dawkach opartych na wysokiej jakości kiszonkach z traw i kukurydzy, udział pasz treściwych w dawce nie powinien przekraczać 40 proc. suchej masy, a w przypadku wybitnie wysokiej wydajności 50 proc. Jest to i tak duży udział, a jego przekroczenie może wiązać się z występowaniem w stadzie kwasicy żwacza.

By zapobiec występowaniu tego schorzenia, pasze treściwe powinny być wymieszane z paszami objętościowymi, tak by ich pobieranie następowało jednocześnie. W tym samym czasie nastąpi zatem zarówno pobranie pasz o wysokiej koncentracji składników pokarmowych i minerałów oraz utrzymanie odpowiedniego poziomu wykazywania naturalnych odruchów, jakim jest przeżuwanie, które w pośredni sposób (przez ślinę) buforuje treść żwacza.

METODY ZADAWANIA PASZ TREŚCIWYCH

Do najbardziej znanej przez polskich hodowców bydła metod zadawania pasz treściwych jest zadawanie z ręki. Prawda jest taka, że wielu hodowców nie wie, ile paszy treściwej podaje swoim zwierzętom i na jaką produkcję mleka może liczyć. Zadawanie paszy treściwej z ręki (przy pomocy wiaderek, łopatek itp.) jest mało precyzyjne i pozostawia wiele do życzenia, lecz nie każdego hodowcę stać na wóz paszowy i inne dodatkowe urządzenia do żywienia krów paszami treściwymi.

TMR I PMR

Z chwilą wykorzystania wozów paszowych i rozpoczęciem ery pełnoporcjowego żywienia bydła dawką TMR dla wielu hodowców pracochłonność zadawania pasz treściwych przestała być problemem. Jednak by system ten funkcjonował w sposób należyty, wymaga spełnienia wielu podstawowych warunków. Przede wszystkim w systemie TMR musimy żywić zwierzęta podobne pod względem produkcji oraz stanu fizjologicznego, a więc niezbędny jest podział stada na grupy technologiczne - co z kolei wymaga odpowiedniej liczebności stada.

W stadach mniejszej liczebności lub w przypadku uwięziowego systemu utrzymania krów stosowany system żywienia nazywamy PMR - czyli dawka częściowo zmiksowana. Zasada funkcjonowania tego systemu polega na mieszaniu pasz w wozie paszowym, zbilansowanych na limitujące sztuki w stadzie, czyli sztuki, które produkują na najsłabszym poziomie. Dla pozostałych sztuk dawka musi być uzupełniona paszami treściwymi do poziomu adekwatnego z produkcją mleka.

Pasze treściwe w mniejszych stadach uzupełniane są w sposób zależny od systemu utrzymania. W oborach uwięziowych najprostszą metodą jest zadawanie pasz w sposób wspomniany na początku, czyli z ręki. W zależności od skali produkcji (gdyż nadal funkcjonują obory uwięziowe, w których utrzymywanych jest nawet ponad 100 krów) jest to bardziej lub mniej uciążliwa czynność (przy stadzie 100 krów zadawanie pasz treściwych z ręki kilkukrotnie w ciągu doby może zajmować nawet kilka godzin).

W obu tych systemach znaczne ilości pasz treściwych trafiają bezpośrednio do wozu paszowego, a pozostała ich część trafia do pewnej części krów innymi metodami.

STACJA PASZOWA

Metodą suplementacji dawki pokarmowej paszami treściwymi w oborach wolnostanowiskowych jest wykorzystanie stacji paszowych rozmieszczonych w budynku tak, by zwierzęta miały do nich swobodny dostęp. W stacji paszowej krowa otrzymuje niewielkie ilości paszy treściwej - w zależności od potrzeb suplementacji mieszanki z wozu paszowego do odpowiedniego poziomu.

W stadach krów mlecznych sztuki dominujące często przeganiają krowy postawione niżej w hierarchii i pobierają dodatkową porcję paszy przeznaczonej dla innych sztuk. Jak tłumaczą hodowcy użytkujący stacje paszowe, zdarza się to bardzo często. Krowy młodsze lub postawione niżej w hierarchii po wejściu do stacji paszowej i otrzymaniu odmierzonej dawki paszy treściwej są przeganiane przez krowy dominujące. Krowy dominujące „podkradając” smakowitą paszę innym sztukom w stadzie, wpędzają się w stan kwasicy żwacza. Dodatkowym zagrożeniem są inne schorzenia, które mogą dotykać sztuki zdominowane - na czele z ketozą związaną z niedoborowym żywieniem.

Rozwiązaniem takich sytuacji może być wykonanie bramki zamykającej stację po wejściu krowy, pociąga to za sobą pewne koszty (choć niewielkie, bo jedynie kilkaset złotych i kilka godzin pracy), ale z pewnością może się opłacić. Bramka taka działa na zasadzie takiej, że krowa po wejściu do stacji paszowej „wypycha” dźwignię, która automatycznie tuż za jej zadem zamyka wejście do stacji. Oczywiście można skorzystać z oferty firm zajmujących się produkcją stacji paszowych i zamontować ich oryginalne bramki, jednak rozwiązanie - wykonanie jej we własnym zakresie jest zdecydowanie bardziej korzystne w aspekcie ekonomicznym.

Oprócz zadawania paszy treściwej stacja paszowa jest świetnym urządzeniem wspomagającym system zarządzania stadem. Informacje płynące z użytkowania przez zwierzęta takiego urządzenia mogą sygnalizować hodowcy stany chorobowe (mniejsza aktywność ruchowa), pojawiające się u poszczególnych sztuk w stadzie.

PASZA Z ROBOTA

Wiele nowych obór wyposażanych jest w systemy zautomatyzowanego doju, które w większości przypadków opcjonalnie lub standardowo posiadają stacje żywienia. Każda krowa, która zostaje wpuszczona do robota udojowego (z przyzwoleniem do doju), otrzymuje przyznaną dawkę paszy treściwej. Jest to metoda zadawania paszy treściwej, która za główne zadanie ma skierowanie krów do doju - zachęcić do wejścia do robota. Największe znaczenie ma to w oborach stosujących dobrowolny system doju w robocie, czyli dój odbywa się na zasadzie decyzji zwierzęcia.

Skala produkcji w oborach zrobotyzowanych również odgrywa znaczącą rolę. W większych tego typu oborach, wykorzystujących dwie lub więcej jednostek udojowych, wyposażenie w dodatkową stację paszową poza robotem może okazać się zbędne. Przy takiej skali produkcji jesteśmy bowiem w stanie podzielić stado na przynajmniej dwie grupy technologiczne (krowy w laktacji), a w zależności od ilości produkowanego mleka suplementacja dawki paszą treściwą będzie różna dla każdej krowy. Wymaga to jednak zwiększenia nakładów na przygotowanie i zadawanie paszy (dodatkowe mieszanie paszy w paszowozie). Mniejsze gospodarstwa wykorzystujące do dwóch robotów udojowych niekiedy są zmuszone do zakupu i użytkowania dodatkowej stacji paszowej, gdzie będzie zadawana pasza treściwa dla krów o najwyższej produkcji mleka.

Badania holenderskie wykazały, że podział na grupy technologiczne stada krów mlecznych dojonych przez roboty zdaje egzamin dopiero w przypadku posiadania 4 jednostek udojowych. W mniejszych stadach podział na grupy nie znajduje uza

sadnienia ekonomicznego. W oborach wyposażonych w roboty udojowe mówimy o systemie żywienia PMR, gdyż niezależnie od stosowanej mieszanki pasz, pewna część pasz treściwych musi być podana krowom w robocie udojowym - by zachęcić krowę do doju.

ROBOT NA UWIĘZI

Zadawanie pasz treściwych „z ręki” jest metodą najtańszą, ale i najbardziej pracochłonną. Istnieje możliwość ograniczenia pracy ludzkiej przez zastosowanie rozwiązań automatycznych, tzw. robotów paszowych.

Urządzenia takie są dedykowane użytkownikom starszych obór - uwięziowych. Urządzenia do zadawania pasz treściwych w takich budynkach w zależności od producenta mogą zadawać do 4 rodzajów pasz treściwych, a opcjonalnie również i pasze płynne. Ogromną zaletą takich robotów paszowych jest możliwość zadawania paszy treściwej w wielu odpasach (nawet 20), a w małych dawkach.

Cena takiego urządzenia nie jest wygórowana bowiem za podstawową wersję robota zadającego jeden rodzaj paszy i minerały trzeba zapłacić niespełna 20 tys. zł netto. Do tego dochodzą oczywiście koszty montażu i szyn, po których porusza się robot - ok. 150 zł za stanowisko.

PODSUMOWANIE

Pasze treściwe mają niebagatelne znaczenie w produkcji mleka, zwłaszcza w utrzymaniu krów o wysokim potencjale produkcji. Są to pasze o wysokiej koncentracji składników pokarmowych i minerałów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu krów mlecznych. Działają one silnie mlekopędnie. Za całą masą zalet stoją jednak i ryzyka z ich niewłaściwego podawania zwierzętom, mianowicie choroby metaboliczne.

Zwiększenie częstotliwości zadawania pasz treściwych może nastąpić przez zwiększenie nakładu pracy człowieka lub przez wykorzystanie do tych czynności specjalistycznych urządzeń oferowanych przez wiele firm. Urządzenia takie można dopasować do wielu warunków, również do obór już funkcjonujących.

Częstsze podawanie pasz treściwych zmniejsza ryzyko występowania kwasicy żwacza i innych powikłań z nią powiązanych. W myśl zasady im częściej podawana będzie pasza treściwa, tym częściej krowy będą jej poszukiwały na stole paszowym zwiększyć się może również pobranie paszy ogółem, a wszystko to może mieć wpływ na większą wydajność mleczną, czyli większy zysk z produkcji. Tym samym zainwestowany kapitał w tego typu urządzenia lub zwiększenie siły roboczej może zwrócić się szybciej, niż początkowo zakładaliśmy.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

FORUM TYMCZASOWO NIEDOSTĘPNE

W związku z ciszą wyborczą dodawanie komentarzy zostało tymczasowo zablokowane.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!