PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Paszę z kukurydzy dostosuj do potrzeb – cały artykuł

Autor: Łukasz Chmielewski

Dodano: 20-01-2018 07:01

Tagi:

Kukurydza już od wielu lat gości na stole paszowym w polskich oborach pod różnymi postaciami. Pytanie, w jakiej formie najlepiej wykorzystać tę roślinę w żywieniu bydła?



Obecnie większość hodowców nie wyobraża sobie żywienia bydła bez udziału pasz pochodzących z kukurydzy. Istnieje wiele możliwości zbioru i konserwacji kukurydzy, w wyniku czego powstaje długa lista pasz o zróżnicowanych parametrach. Jednak nie sposób jednoznacznie stwierdzić, która z nich jest najlepsza, bo gdyby tak się dało, kukurydza użytkowana byłaby w jednym tylko kierunku. Wybór formy paszy sporządzanej z kukurydzy jest indywidualną decyzją i zależy od warunków panujących w gospodarstwie, m.in. od dostępnej bazy paszowej. Jeśli baza paszowa opiera się w większości na użytkach zielonych, które stanowią podstawową paszę objętościową, wówczas można skłonić się ku większemu wykorzystaniu ziarna niż całych roślin, co pozwoli na wzrost koncentracji energii w paszy uzyskanej z kukurydzy. Z kolei, gdy udział traw w strukturze upraw jest ograniczony, wtedy aby uzyskać dostateczną ilość paszy objętościowej, zapewniającej konieczną wartość wypełnieniową, należy wykorzystywać kiszonkę z całych roślin kukurydzy. Tak więc efektywne wykorzystanie kukurydzy w żywieniu bydła nastąpi, gdy daną formę paszy dostosujemy do istniejących potrzeb.

POPULARNA KISZONKA Z CAŁYCH ROŚLIN

Najczęściej wykorzystywaną paszą w żywieniu bydła jest kiszonka z całych roślin kukurydzy. Stosunkowo wysoki plon uzyskiwany z jednostki powierzchni sprawia, że rolnicy chętnie wykorzystują tę paszę, która pozwala na zapewnienie dostatecznej bazy paszowej. Szczególnie jest to istotne w przypadku ograniczonej powierzchni upraw innych roślin przeznaczonych na pasze objętościowe. Jeśli chodzi o wady tej paszy, to może się ona charakteryzować dość wysokim poziomem porażenia grzybami, co wynika z faktu niskiego cięcia roślin, gdzie są one najbardziej porażone przez patogeny. Z uwagi na dość niski udział kolb w ogólnej masie kiszonki (zazwyczaj < 50 proc.) odznacza się ona najniższą wśród pasz kukurydzianych koncentracją energii. Należy również zauważyć, że kiszonka z całych roślin kukurydzy jest paszą wrażliwą na popełniane błędy.

Z uwagi na fakt, że zbierane są całe rośliny, należy dopilnować każdego elementu, aby ostatecznie uzyskać wartościową paszę (trafienie w dość krótki optymalny termin zbioru, rozdrobnienie sieczki, rozdrobnienie ziarniaków, szybkość napełniania silosu, stopień zagęszczenia, dokładność okrycia, tempo wybierania kiszonki itp. - patrz tabelka).

SIECZKA LEPSZA?

Niedawno na rynku pojawiła się nowa koncepcja zbioru kukurydzy na kiszonkę zakładająca cięcie roślin na dłuższe fragmenty (22-30 mm) w porównaniu z tradycyjną kiszonką (10-18 mm). Sporządzanie kiszonki z kukurydzy metodą Shredlage opracowała firma Claas poprzez dostosowanie technologii w nowoczesnych sieczkarniach, co umożliwia całkowite rozdrobnienie kolby i dokładne roztarcie ziarna. Nazwa tej metody zbioru pochodzi od określenia walców zgniatających Shredlage montowanych w sieczkarni, które stanowią układ dwóch wałków o różnej liczbie zębów, a także zróżnicowanej prędkości obrotowej względem siebie, co wpływa na dokładne rozdrobnienie zbieranego materiału. Ruch walców powoduje dokładne rozbicie struktury łodyg. Tak intensywne rozgniatanie materiału znacznie zwiększa powierzchnię sieczki dostępną dla mikroorganizmów zarówno podczas procesu zakiszania, jak i trawienia w żwaczu. Uzyskanie dłuższych fragmentów powoduje działanie strukturotwórcze w paszy, dzięki czemu możliwe jest usunięcie z dawki pokarmowej słomy i zastąpienie jej włóknem pochodzącym z kukurydzy.

KISZONKA DLA WYMAGAJĄCYCH

Znacznie wyższy ładunek energetyczny niesie kiszonka sporządzana w technologii LKS (z niem. Lisch-Kolben-Schrot), czyli kiszonka z rozdrobnionych kolb wraz z górną częścią roślin. Metoda ta polega na koszeniu roślin kukurydzy bardzo wysoko, tuż pod ostatnią kolbą. Dzięki temu poziom energii w takiej paszy znacznie wzrasta w porównaniu z kiszonką z całych roślin, a dodatkowo zachowana jest większa czystość paszy ze względu na pozostawienie na polu najbardziej porażonych przez grzyby fragmentów roślin. Na uwagę zasługuje również bardzo wysoka strawność paszy na poziomie 80 proc. oraz duża zwartość skrobi często przekraczająca 43 proc. przy poziomie energii 6,8 MJ NEL (netto energii laktacji). Tego rodzaju kiszonka przeznaczona jest w szczególności dla wysokowydajnych stad krów mlecznych, w których czynnikiem limitującym produkcję może być pobranie paszy. Podniesienie koncentracji składników pokarmowych pozwala na uzyskanie wyższej wydajności mleka z takiej samej objętości paszy o wyższej wartości.

NAJCENNIEJSZE KOLBY

Kolba jest tą częścią kukurydzy, która stanowi najwyższą wartość rośliny. Niektórzy rolnicy chcąc jeszcze bardziej podnieść koncentrację energii z uzyskanej z kukurydzy paszy, decydują się na zbiór samych kolb, resztę rośliny pozostawiając na polu jako zielony nawóz. Istnieje kilka sposobów zbioru i konserwacji kolb w zależności ilości pozostawionych elementów rośliny, znanych pod nazwą CCM (Corn Cob Mix). Zakiszone rozdrobnione ziarno kukurydzy z fragmentami osadki, określane jest jako CCM-I. Z kolei pasza powstała z rozdrobnionych, odkoszulkowanych kolb kukurydzy wraz z ziarnem i niewielką ilością resztek liści okrywowych znana jest pod nazwą CCM-II. Tego rodzaju pasza, ze względu na duży udział cukrów, bardzo dobrze się zakisza, nie wymagając zazwyczaj stosowania dodatków konserwujących. Formą konserwacji CCM-u, dającą najlepsze efekty, jest zakiszanie jej w szczelnych rękawach foliowych. Ograniczenie dostępu tlenu i jednocześnie szybsze wybieranie paszy możliwe jest poprzez dostosowanie odpowiedniej średnicy rękawa.

ZIARNO NA SUCHO CZY NA MOKRO?

Najwyższą koncentrację energii w paszy można uzyskać poprzez zbiór samego ziarna kukurydzy. Dylemat często dotyczy kwestii zbioru i konserwacji ziarna: zbierać na sucho czy na mokro? W większości przypadków jednak rolnicy decydują się na zbiór mokrego ziarna z kilku zasadniczych powodów. Przede wszystkim taki zbiór mieści się w krótszym czasie, ograniczając się do jednego dnia. W tym przypadku ziarno nie wymaga kosztownego dosuszania, na miejscu jest rozdrabniane i zakiszane. Najczęstszą metodą konserwacji, pozwalającą na zminimalizowanie strat jest zakiszanie rozdrobnionego ziarna w rękawie lub mniejszym opakowaniu typu big bag. Kolejną zaletą zakiszania ziarna jest możliwość przechowywania uzyskanej paszy na otwartej przestrzeni, w przeciwieństwie do ziarna suchego, które po odpowiednim dosuszeniu wymaga zmagazynowania pod zadaszeniem.

Mankamentem wykorzystania ziarna mokrego jest fakt, że skrobia pochodząca z kiszonego ziarna ulega szybszemu rozkładowi w żwaczu w porównaniu z ziarnem suszonym. W związku z tym rozdrobnione suche ziarno kukurydzy stanowi wyjątkowo cenną paszę dla krów w szczytowej fazie laktacji, kiedy to często występuje ujemny bilans energetyczny. Stosowanie więc suchego ziarna kukurydzy, które trawione jest w dużym stopniu w jelicie cienkim bezpośrednio do glukozy, stanowi swego rodzaju naturalną profilaktykę ketozy, choroby metabolicznej silnie związanej z tym okresem fizjologicznym. Należy podkreślić, że zarówno w przypadku ziarna kiszonego, jak i suchego, bardzo ważny jest stopień jego rozdrobnienia. Szybki metabolizm wysokowydajnych krów wpływa na przyspieszenie pasażu treści w układzie pokarmowym. Jeśli więc w dawce pojawią się zbyt duże fragmenty, to, najprościej mówiąc, krowa nie zdąży ich strawić i trafią na płytę gnojową.

W przypadku suchego ziarna istnieje możliwość dodatkowego zagospodarowania go jako cennej paszy dla najmłodszych cieląt. Całe ziarno kukurydzy w połączeniu z paszą starterową typu CJ stanowi wartościową mieszankę treściwą dla najmłodszej grupy hodowlanej. Skarmianie tak powstałej mieszanki pobudza rozwój żwacza i przygotowuje cielęta do roli przeżuwacza, którym będzie przez całe swoje życie. Taka praktyka żywieniowa pozwala na skrócenie okresu pojenia preparatami mlekozastępczymi, które możemy wycofać wówczas, gdy cielęta pobierają minimum 1,5 kg paszy stałej. Mieszankę z pełnym ziarnem kukurydzy można stosować do momentu pojawienia się w kale niestrawionych, całych ziarniaków kukurydzy.

PODSUMOWANIE

Kukurydza, ze względu na dużą różnorodność uzyskiwanych z niej pasz, jest niezwykle cenną rośliną pastewną. Choć pojawiają się gospodarstwa, które wycofują się ze stosowania w dawce pokarmowej kiszonki z całych roślin, to nie rezygnują one z innych form paszy sporządzanych z kukurydzy. W wykorzystaniu kukurydzy w żywieniu bydła można zauważyć tendencję polegającą na stosowaniu pasz o rosnącej koncentracji energii wraz ze wzrostem wydajności mleka. Wynika to przede wszystkim z rosnącego zapotrzebowania pokarmowego wysokowydajnych krów przy ograniczonej jednocześnie zdolności pobrania paszy.

 

Artykuł ukazał się we wrześniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.224.166.141
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!