PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Pozyskanie cieląt do opasu

Autor: Marcin Gołębiewski

Dodano: 24-09-2017 07:17

Wynik ekonomiczny gospodarstw ukierunkowanych na opas bydła zależy w dużej mierze od jakości zakupionych cieląt, której rozpoznanie niekiedy stanowi bardzo trudne zadanie.



Słabe cielęta wykazują mniejszą efektywność żywienia, gorsze przyrosty dobowe, wyższe wskaźniki zachorowań oraz śmiertelności. Wysoki odsetek upadków cieląt w pierwszym miesiącu po przybyciu do gospodarstwa zależy zwykle od miejsca, z którego zwierzę zostało nabyte oraz jego masy ciała. Dlatego zaopatrywanie się w zwierzęta z pewnych źródeł, o prawidłowej masie ciała w stosunku do wieku decyduje o powodzeniu w dalszym ich odchowie.

WAŻNA MASA I ZDROWOTNOŚĆ CIELĄT

Dlaczego masa ciała cielęcia jest taka istotna? Wynika to z faktu, że w okresie pierwszych 21 dni przebywania zwierzęcia w nowym gospodarstwie cielęta o niższej masie ciała charakteryzują się wyższym współczynnikiem śmiertelności. Rzeczywista masa cielęcia podzielona przez jego wiek w dniach daje wskaźnik, który jest wysoko skorelowany również z późniejszym tempem wzrostu oraz masą tuszy takich cieląt. W tabeli 1 zaprezentowano minimalną masę ciała cieląt rasy hf w pierwszych 15 tygodniach ich życia.

Innym ważnym czynnikiem decydującym o jakości zakupionych cieląt jest sposób nabycia zwierzęcia. Wiąże się to przede wszystkim z zagrożeniem epidemiologicznym. Status epidemiologiczny zakupywanych cieląt zależy od:

  • zarządzania oraz jakości żywienia w gospodarstwie, z którego cielę pochodzi; głównie zależy on od właściwego odkarmienia noworodka dobrej jakości siarą bezpośrednio po jego narodzinach;
  • odległości oraz sposobu transportu cieląt z miejsca pochodzenia do docelowego;
  • tego, czy cielęta były nabywane bezpośrednio od hodowcy czy od pośredników;
  • wymieszania osobników pochodzących z różnych gospodarstw.

Cielęta nabywane bezpośrednio z farm mlecznych mają mniejsze problemy zdrowotne niż te nabywane na targowiskach. Poza tym takie osobniki są mniej wyeksponowane na działanie potencjalnie chorobotwórczych patogenów, nie miały kontaktu z osobnikami pochodzącymi z innych farm, są dostarczane bezpośrednio do miejsca docelowego i często były lepiej karmione. Idealnie byłoby nabywać cielęta z gospodarstw, w których prowadzone są programy bioasekuracyjne przeciwko IBR i BVD czy szczepienia krów przeciwko biegunkom cieląt. W tabeli poniżej zestawiono korzyści i ryzyka różnych opcji nabywania cieląt do opasu.

Nabywając cielęta, warto pozyskać tak dużo informacji o nich, jak to jest tylko możliwe. Nabywający najbardziej powinni być zainteresowani historią szczepień stada, jakie buhaje były wykorzystywane do inseminacji, jakie schorzenia występowały i jakie są obecnym problemem w stadzie (kokcydioza, kryposporioza, paratuberkulaoza itd.) Oczywiście, najłatwiej takie informacje jest uzyskać, kupując cielęta bezpośrednio ze stada od hodowcy. Poza tym już sama wizyta w takim stadzie pozwala zorientować się, jakie ryzyko związane jest z zakupem w tym konkretnym miejscu cieląt do dalszego opasu. Dobrą praktyką jest nabywanie cieląt z konkretnego miejsca, w grupach o zbliżonym wieku.

Jeśli nabywamy cielęta mieszańcowe, dobrze jest znać rasę i nazwę buhaja, który był wykorzystywany do inseminacji krów. Należy podkreślić, że wybór konkretnego rozpłodnika o określonej wartości hodowlanej jest jednym z głównych czynników decydujących o wynikach opasowych i rzeźnych uzyskanego po nim potomstwa. Szczególnie przy zakupie bardzo młodych cieląt poleganie na ocenie ich wyglądu może być mylne i w takich sytuacjach należy zdać się bardziej na pochodzenie. Wiele badań wskazuje na to, że efekt ojca jest bardziej istotny niż wpływ samej rasy. Doświadczenia przeprowadzone w Irlandii dowiodły, że potomstwo (50 szt.) urodzone po dwóch różnych buhajach tej samej rasy (aberdeen angus) wygenerowało o 6 tys. euro różny dochód. To powinno najbardziej przekonywać do zwrócenia na ten czynnik należytej uwagi.

OCENA WYGLĄDU CIELĄT

Na co należy zwrócić uwagę w wyglądzie cieląt, żeby wiedzieć, czy będą stanowić odpowiedni materiał do opasu? Należy zauważyć, że nie wszystkie cielęta są predysponowane do opasu. Wyćwiczone oko jest w stanie wychwycić, które osobniki będą stanowiły lepszy, a które gorszy materiał rzeźny. W takich oględzinach należy zwrócić uwagę przede wszystkim na symptomy mówiące o zdrowiu cielęcia, dobrych cechach pokroju oraz wielkości adekwatnej do wieku osobnika. Poniżej opisany został prosty punktowy system oceny stanu zdrowia cieląt, w którym ocenie podlega 6 różnych

kryteriów. Im wyższa punktacja, tym większe ryzyko zakupu takich cieląt. Łączna ocena powyżej 5 wskazuje na zły status zdrowotny cieląt. Pierwszym krokiem jest ocena temperatury rektalnej cieląt. Można jej dokonać tylko dla określonej próbki zwierząt. Osobniki powinny charakteryzować się temperaturą w granicach 37,7-38,3°C, wyższa - oznacza problemy zdrowotne. Ważnym indykatorem stanu układu oddechowego jest występowanie kaszlu u cieląt. Oczywiście, najbardziej pożądany jest jego brak, natomiast już pojedyncze chrząknięcia mogą oznaczać początek problemów zdrowotnych. Istotnym elementem oględzin nabywanych cieląt jest również stan śluzawicy. Cielęta zdrowe charakteryzują się wilgotną i zimną śluzawicą. Natomiast nasilenie problemów zdrowotnych powoduje pojawienie się gęstej wydzieliny. Dodatkowym wskaźnikiem stanu zdrowia cieląt jest stan oczu. Oczy normalne, bez wycieków ropnych są atrybutem osobników zdrowych. U zwierząt dotkniętych jakimś schorzeniem w oczodołach zaczyna pojawiać się wydzielina ropna.

Cielęta zdrowe są żywo zainteresowane otoczeniem. Dobrym wyznacznikiem problemów zdrowotnych są także uszy cieląt i głowa. Zwierzęta, które mają problemy zdrowotne, gwałtownie poruszają głową lub uszami, a ich posmutnieniu towarzyszy charakterystyczne opuszczenie jednego lub obu uszu.

Jedną z głównych przyczyn upadków cieląt są biegunki. Ocena odchodów pozwala więc na ocenę problemów z układem pokarmowym nabywanych zwierząt.

W praktyce oceny stanu zdrowia cieląt dokonuje się w ten sposób, że ocenia się wszystkie kryteria poza temperaturą rektalną, której zmierzenie jest najbardziej pracochłonne. W sytuacji, gdy sumaryczna ocena pozostałych kryteriów wynosi co najmniej 4, wówczas należy dokonać pomiaru temperatury wybranych osobników. Badania przeprowadzone na 500 cielętach w USA wskazują, że czułość opisanego powyżej systemu wynosi ponad 70 proc., a specyficzność - prawie 90 proc. Czułość oznacza odsetek osobników, które były rzeczywiście wskazane jako chore, natomiast specyficzność jest miarą wskazującą odsetek prawdziwie negatywnych wśród wszystkich ocenionych negatywnie.

ZALECENIA TRANSPORTOWE

Nabywane cielęta powinny mieć nie mniej niż 7 dni, a w sytuacji, gdy zachodzi konieczność

ich transportu na odległość ponad 100 km, muszą być w wieku powyższej 10 dni. Jednak gdy istnieje taka możliwość, nie należy przewozić cieląt do 21. dnia ich życia. Badania wykazują, że takie osobniki łatwiej znoszą stres. Wystąpienie sytuacji stresogennych, takich jak transport, objawia się u cieląt wzrostem poziomu kortyzolu we krwi (hormon stresu). W sytuacji, gdy cielęta są przewożone we właściwych warunkach, poziom kortyzolu normuje się już w ciągu 12 h po transporcie. W przeciwnym przypadku może pozostawać podwyższony nawet do 7 dni po przyjeździe zwierząt do gospodarstwa. Stres oksydacyjny i podwyższone hormony stresu są powiązane ściśle z częstością wystąpienia syndromu oddechowego (BRD) u cieląt i zwiększonego poziomu upadków. Zgodnie z regulacjami UE cielęta w wieku

Po przyjeździe cielęta powinny zostać jak najszybciej rozładowane. Miejsce powinno być przygotowane, zapewniające zwierzętom odpowiednią przestrzeń oraz wentylację. Podczas transportu cielęta bardzo często tracą na wadze, a brak pożywienia i pójła może prowadzić do odwodnienia, utraty elektrolitów oraz spadku poziomu glukozy we krwi. Dlatego dobrą praktyką wydaje się podanie cielętom po 2-3 l elektrolitów 2-3 h po przyjeździe do gospodarstwa. Pozwoli to nie tylko na uzupełnienie płynów, ale również podniesie zainteresowanie cieląt paszą. Dodatkowo cielętom można zaadministrować iniekcję z witaminami w ciągu 2 dni od przyjazdu i powtórzyć ją ok. 10 dni później.

Właściwy wybór oraz obrót cielętami pozwala na uzyskiwanie satysfakcjonujących wyników produkcyjnych i ekonomicznych w trakcie opasu.

Artykuł ukazał się we wrześniowym numerze miesięcznika "Farmer". Zobacz pozostałe artykuły!

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.76.187
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!