O prawidłowy rozwój cieląt należy zadbać jeszcze przed ich urodzeniem, kiedy to krowę na 2 tygodnie przed porodem przeprowadzamy do porodówki, aby zdążyła wytworzyć przeciwciała przeciwko patogenom znajdującym się w środowisku, w którym urodzi się cielę. Odpowiednie żywienie krowy matki jest ważne ze względu na jakość siary, która jest wytwarzana w wymieniu przed porodem. Dla płodu jest bardzo istotna również zawartość β-karotenów w paszy pobieranej przez krowę, gdyż od ich ilości zależy wykształcenie się nabłonków jelitowych u cielęcia, co wiąże się z wchłanianiem przeciwciał.

POSTĘPOWANIE Z CIELĘCIEM PO PORODZIE

Po narodzeniu należy oczyścić ciało cielęcia z resztek wód płodowych, co pozwoli mu na swobodne oddychanie, zabezpieczyć pępowinę i osuszyć ciało zwierzęcia. Po tych czynnościach trzeba zapewnić noworodkowi pierwszą porcję siary. Cielę pobiera ją bezpośrednio z wymienia lub można napoić je za pomocą wiaderka ze smoczkiem, które musi być ustawione na wysokości 50-60 cm nad podłogą (aby rynienka przełykowa mogła się utworzyć). W przypadku cieląt słabych należy podać siarę za pomocą sondy. Jeśli cielę ssie siarę z wymienia czy przez smoczek, to połyka małe porcje (5-6 ml) i miesza je ze śliną, a gdy pije z wiaderka (bez smoczka) - połyka większe porcje - ok. 50 ml.

Siara jest pokarmem bardzo bogatym, zarówno w składniki odżywcze, jak i prozdrowotne, dlatego nazywana jest często "złotym płynem". Najważniejszą jej funkcją jest zaopatrzenie noworodka w ciała odpornościowe, czyli immunoglobuliny.

Immunoglobuliny są bogate w ciała neutralizujące wirusy i opsonizujące bakterie. Płód bydła chroniony jest przez błony płodowe, rozwija się w aseptycznych warunkach macicy samicy, co ogranicza stymulację antygenową do wytworzenia własnych przeciwciał. Ograniczona jest też możliwość przenikania immunoglobulin matki do organizmu płodu. W takiej sytuacji noworodek nie ma żadnej odporności i konieczne jest, aby jak najszybciej po urodzeniu podać mu siarę.

Zaraz po porodzie w tak zwanej "godzinie zero" 1 litr siary zawiera ok. 127 g ciał odpornościowych, ale po 6 h jest ich 80 g, a po 12 h - tylko 32 g. To od hodowcy zależy, kiedy poda cielęciu siarę. Jeśli zrobi to zaraz po porodzie, wtedy cielę będzie bardzo dobrze uodpornione. Jeśli stanie się to dużo później, wtedy...

Pełna wersja artykułu w nr 9/2015 Farmera.