Projektowana ustawa dostosowuje polskie prawo do dyrektywy Unii Europejskiej w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych. Dyrektywa ta zobowiązuje członków UE do ograniczenia doświadczeń na zwierzętach, zastąpienia ich we wszelkich możliwych przypadkach metodami alternatywnymi i poprawy dobrostanu zwierząt laboratoryjnych - m.in. warunków ich hodowli, transportu, metod badawczych.

Nowe przepisy dopuszczają wykonywanie doświadczeń na zwierzętach jedynie w ściśle określonych celach i pod warunkiem spełnienia precyzyjnie określonych wymogów. Lista gatunków objętych ochroną, w stosunku do obecnie obowiązujących przepisów, powiększy się o głowonogi oraz formy larwalne i embrionalne zwierząt kręgowych.

Ustawa określi wymogi dotyczące wysokich kwalifikacji, jakimi muszą się legitymować osoby sprawujące opiekę nad zwierzętami laboratoryjnymi, projektujące i przeprowadzające doświadczenia naukowe oraz nadzorujące warunki, w jakich przebywają zwierzęta. Z kolei dostawcy i hodowcy zwierząt laboratoryjnych zobowiązani zostaną do powołania ciał doradczych, zapewniających kompleksową wiedzę o dobrostanie zwierząt - czytamy na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które projekt przedłożyło.

Laboratoria naukowe oraz ośrodki hodowlane będą musiały wyznaczyć osobę odpowiedzialną za przestrzeganie przepisów ustawy i mieć do dyspozycji lekarza weterynarii, posiadającego wiedzę specjalistyczną w zakresie medycyny zwierząt laboratoryjnych, lub eksperta specjalizującego się w tej tematyce.

Projekt przewiduje też nowy, skuteczniejszy system nadzoru nad ośrodkami prowadzącymi badania na zwierzętach, a także dostawcami i hodowcami zwierząt laboratoryjnych. Powstanie aktualizowana na bieżąco elektroniczna baza tych jednostek.

Zgodę na prowadzenie doświadczeń naukowych z wykorzystaniem zwierząt wydawać będą zrestrukturyzowane lokalne komisje etyczne, dla których organem wyższego rzędu jest Krajowa Komisja Etyczna. Nadzór nad przestrzeganiem zapisów ustawy sprawować będzie Inspekcja Weterynaryjna, uprawniona do kontroli w laboratoriach naukowych oraz ośrodkach hodujących i dostarczających zwierzęta laboratoryjne. Projekt przewiduje, że w ciągu roku skontrolowanych zostanie przynajmniej 30 proc. ośrodków, prowadzących badania z wykorzystaniem zwierząt. Inspekcję Weterynaryjną wspierać będą eksperci - pracownicy naukowi uprawnieni do udziału w kontrolach.