PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Sprawne sprzątanie w oborach wolnostanowiskowych

Sprawne sprzątanie w oborach wolnostanowiskowych Obory wolnostanowiskowe stanowią większość nowych budynków dla bydła mlecznego

Wybór systemu usuwania odchodów ma bardzo duży wpływ na koszty budowy obiektu oraz późniejsze nakłady na codzienne sprzątanie obory.



Obory wolnostanowiskowe stanowią większość nowych budynków dla bydła mlecznego. Ten system utrzymania zwierząt sprzyja dobrostanowi w znacznie większym stopniu niż utrzymanie uwięziowe. Przy odpowiednim zaprojektowaniu budynku i wypracowaniu rutyny codziennych zajęć system wolnostanowiskowy charakteryzuje się również mniejszymi nakładami pracy w przeliczeniu na jedną sztukę.

W wolnostanowiskowym systemie utrzymania bydło ma swobodę ruchu. Krowy zwykle mają dostęp do dwóch stref, korytarza spacerowo-gnojowego oraz części legowiskowej. Korytarze mogą mieć posadzkę szczelinową bądź litą. Z kolei legowiska mogą być boksowe: ścielone lub wyłożone materacami bądź może to być głęboko ścielona strefa wspólna dla całej grupy krów. W oborach wolnostanowiskowych w naszym kraju spotyka się wszystkie możliwe konfiguracje tych systemów, a ich dobór przekłada się na zakres codziennych obowiązków przy sprzątaniu odchodów.

PODŁOGA LITA

W przypadku litych posadzek stosowane są dwa systemy usuwania odchodów: zgarniak typu delta oraz ładowarka bądź ciągnik z ładowaczem czołowym/spychem.

Zgarniaki typu delta zbudowane są z listwy zgarniającej współpracującej z napędami łańcuchowymi bądź linowymi. Zgarniak pracuje automatycznie, przesuwając w zaprogramowanym czasie odchody w kierunku szpary w posadzce (odchody wpadają do zbiornika pod posadzką) bądź na płytę obornikową.

Zgarniaki o napędzie łańcuchowym zyskały złą sławę jeszcze za czasów systemów stosowanych w oborach uwięziowych. Łańcuch może się wyciągać, ale za to jest łatwiejszy w naprawie oraz mniej podatny na korozję niż lina. Systemy te mają zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników - trudno określić jednoznacznie, który napęd jest lepszy. Na eksploatację tych systemów ma oczywiście wpływ sposób zaprojektowania miejsc spocznikowych, w których zgarniaki mogą poprzemarzać podczas niskich temperatur.

Rolnicy chcący zaoszczędzić na montowaniu zgarniaczy decydują się na stosowanie ładowarek oraz ciągników z przednimi ładowaczami do usuwania odchodów. Jest to dobry sposób na wykorzystanie maszyn, które i tak posiadają w gospodarstwie. Zaletą stosowania takiego rozwiązania jest również możliwość załadunku odchodów na przyczepę i przewiezienie ich na bardziej odległą płytę.

PODŁOGA SZCZELINOWA

Wśród rolników zajmujących się hodowlą bydła upowszechniło się stosowanie w oborach podłóg szczelinowych. Jest to system ograniczający do minimum nakłady pracy związane z codziennym sprzątaniem. Jeśli korytarze spacerowo-gnojowe mają posadzkę zaopatrzoną w szczeliny, to nakłady pracy związane z codziennym sprzątaniem odchodów są bardzo małe. Płynna frakcja odchodów oraz mocz przepływają przez szczeliny posadzki do zbiornika umieszczonego poniżej, natomiast krowy podczas poruszania się "przedeptują" większość frakcji stałej kału. Praca obsługi sprowadza się do dbania, by pozostała część odchodów została usunięta bądź ręcznie przepchana przez szczeliny. Innym rozwiązaniem jest korzystanie z robotów do czyszczenia rusztów takich jak Lely Discovery bądź DeLaval RS420S.

Roboty poruszają się automatycznie po oborze, przepychając resztki odchodów przez szczeliny podłogi za pomocą specjalnych listew.

Przy użytkowaniu obory z podłogami szczelinowymi musimy dobrze zaplanować budowę strefy legowiskowej, a także podjąć decyzję, czy będziemy stosować ściółkę i jeśli tak, to jaką. Jeśli decydujemy się na ścielenie słomą, musimy pamiętać, że krowy podczas wychodzenia z legowisk, mogą ściągać część ściółki na korytarz z podłogą szczelinową. Może to prowadzić do zatykania szczelin oraz utrudniać pracę urządzeń służących do przepompowywania gnojowicy. Rozwiązaniem mogą być materace gumowe bądź stosowanie innej ściółki niż słoma. Można korzystać np. z materacy słomiano-wapiennych (mieszanka sieczki ze słomy, wapna i wody), separatu bądź piasku. Rozwiązania te sprawdzają się pod warunkiem, że legowiska są głębokie, tj. posiadają wysoki próg i zapobiegają sciąganiu ściółki na korytarz spacerowo-gnojowy.

Ważne jest umiejscowienie korytarza spacerowo-gnojowego względem legowisk. W niektórych oborach można spotkać ciekawe rozwiązanie, jakim jest umieszczenie strefy legowiskowej na niższym poziomie niż korytarz. Krowy, pokonując schody dzielące poziomy, nie przenoszą ściółki na posadzkę rusztową.

POMPA STRUMIENIOWA CZY MIESZADŁO ŚRUBOWE?

Przy utrzymywaniu bezściołowym otrzymujemy odchody w formie gnojowicy. Specyfika tego nawozu naturalnego wymaga specjalnych urządzeń do jego homogenizacji oraz transportu.

Wybór urządzeń powinien zależeć od ich funkcji. Przy mieszaniu gnojowicy w dużych zbiornikach słabo sprawdzają się pompy hydrauliczne. Do wymieszania takiej samej objętości odchodów systemy strumieniowe potrzebują kilkukrotnie większej mocy niż mieszadła śrubowe. Mieszanie za pomocą dyszy strumieniowych sprawdza się w przepompowniach, które mają objętość 20-30 m3 i są w kształcie koła. Jeśli urządzenie zamontowane jest pod odpowiednim kątem, to mieszanie odbywa się bez zakłóceń.

Mieszadła śrubowe cechują się dłuższymi promieniami, łatwiejszym sterowaniem i mniejszym zapotrzebowaniem na moc. W porównaniu do systemów ciśnieniowych lepsza jest również efektywność mieszania, ponieważ nóż mieszadła śrubowego dodatkowo rozdrabnia cząstki organiczne znajdujące się w gnojowicy.

Należy zwrócić uwagę również na wielkość wejścia zasysającego. Jeśli średnica otworu jest zbyt mała, to przy dużych prędkościach napływowych gęsta gnojowica może się rozwarstwić. Efekt jest wtedy taki, że płynna frakcja zostaje odpompowana, a cząstki stałe pozostają w kanale. Niektórzy producenci zapobiegają takiemu zjawisku poprzez zmniejszenie prędkości napływu.

Pamiętajmy również, że pompy, których zadaniem jest transport gnojowicy, powinny mieć docinacze. Takie rozwiązanie się przydaje, ponieważ do kanałów gnojowych często dostaje się ściółka oraz pasza.

NA GŁĘBOKIEJ ŚCIÓŁCE

Niektórzy hodowcy bydła decydują się na utrzymywanie swoich zwierząt na głębokiej ściółce. System ten charakteryzuje się lepszym mikroklimatem w oborze, małymi nakładami codziennej pracy (pod warunkiem posiadania ścielarki). Większość prac związanych z tym systemem polega na usunięciu obornika 1-2 razy w roku, co jednak wymaga użycia ładowarki bądź ciągnika z ładowaczem czołowym i przy dużych oborach może potrwać kilka dni. Utrzymanie na głębokiej ściółce wiąże się z dużym zapotrzebowaniem na słomę, ale z drugiej strony daje nam duże ilości obornika, który przez wielu rolników jest bardzo cenionym nawozem. Jeśli w oborze nie ma podziału na strefę legowiskową i korytarz spacerowo-gnojowy, to musimy pamiętać o potrzebie częstego zaścielania przy korytarzu paszowym.

Na wybór systemu powinna mieć wpływ dostępność ściółki w naszym gospodarstwie, ponieważ w okresach niedoboru słomy cena ściółki na rynku może drastycznie wzrosnąć.

PODSUMOWANIE

Zastosowany w oborach wolnostanowiskowych system usuwania odchodów w istotny sposób oddziałuje na dobrostan zwierząt i higienę pomieszczeń oraz wartości wyprodukowanego nawozu.

Czysta posadzka w oborze oznacza mniejszą ilość odchodów w boksach legowiskowych oraz czystsze racice, ogony i wymiona. Zapobiega zakażeniom racic i wymion oraz wspiera zdrowy, naturalny chód i zachowanie krów, np. obskakiwanie podczas rui. Dlatego warto dbać o utrzymywanie posadzki, zarówno litej, jak i szczelinowej, w czystości. Jeśli decydujemy się na zaścielanie korytarzy spacerowo-gnojowych oraz utrzymywanie na głębokiej ściółce, musimy monitorować stan ściółki i w razie potrzeby dościelać.

 

Artykuł ukazał się w marcowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.38.114
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!