PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Trochę zapomniane krzyżowanie towarowe bydła

Trochę zapomniane krzyżowanie towarowe bydła

Autor: Tomasz Piotrowski

Dodano: 22-03-2014 09:36

Tagi:

Hodowla bydła mięsnego nie jest popularną gałęzią produkcji zwierzęcej w naszym kraju. Pomimo ponad 20 letniej historii hodowli bydła tej użytkowości jego populacja w Polsce spada, a na chwilę obecną pogłowie krów ocenianych niewiele przekracza 23 tys. sztuk. Trudno zatem oczekiwać, że nagle się to zmieni i rodzimi rolnicy zaczną się interesować tym kierunkiem produkcji.



Składa się na to wiele aspektów, które głównie dotyczą ekonomicznych uwarunkowań produkcji wołowiny w oparciu o czystorasowe bydło mięsne. Z jednej strony stoją bowiem niskie koszty utrzymania bydła mięsnego, z drugiej zaś niski dochód uzyskiwany od sztuki - gdyż praktycznie rzecz biorąc poza cielęciem uzyskiwanym od krowy mięsnej trudno poszukiwać dochodów. Do tego dochodzą niskie ceny żywca wołowego w ostatnich miesiącach.

Zdecydowanie bardziej rentownym działaniem może się zatem okazać nastawienie głównie na produkcję mleka, a dodatkowy dochód mogą stanowić opasy. Do tego celu najlepszym rozwiązaniem jest krzyżowanie towarowe krów mlecznych z buhajami wyspecjalizowanych ras mięsnych. W pierwszym pokoleniu uzyskamy zatem cielęta mieszańcowe, które charakteryzują się bardzo dobrą przydatnością do opasu.
Problem z remontem stada

Pewną barierą może się jednak okazać fakt, iż zwierzęta utrzymywane w naszych gospodarstwach często odznaczają się niską długowiecznością i słabymi wynikami w rozrodzie - co jest bardzo często przypisywane rasie głównie utrzymywanej w Polsce, czyli holsztyńsko-fryzyjskiej. Wieloletnie działania hodowców mające na celu uszlachetnienie polskiego bydła rodzimego (wykorzystywanego dwukierunkowo), przez dolew krwi rasy holsztyńsko-fryzyjskiej doprowadziło do wytworzenia jednokierunkowo użytkowanego bydła mlecznego.

W wielu oborach, gdzie jest utrzymywane bydło mleczne nie ma możliwości poświęcenia nawet najsłabszych zwierząt do krzyżowania towarowego, ponieważ często nawet brakuje jałowic remontowych.

W ten oto sposób produkcja wołowiny w naszym kraju opiera się głównie o mięso pochodzące z wybrakowanych zwierząt mlecznych, lecz również z młodego bydła opasowego, który stanowią najczęściej buhaje również rasy phf, które również odznaczają się przyzwoitymi wynikami opasu - zwłaszcza do niższych mas ciała.

Fakty i mity o krzyżowaniu towarowym

Wiele mówi się o trudnych porodach krów typowo mlecznych zainseminowanych nasieniem wyspecjalizowanych ras mięsnych jak np.: charolaise, limousine czy belgian blue. Prawdą jest jednak, że najważniejszym w krzyżowaniu towarowym bydła mlecznego z mięsnym jest odpowiedni dobór osobników do krzyżowania.

Należy zatem unikać krycia buhajami ras ciężkich jak np. charolaise, jałowic czy krów, u których notowane były podczas wcześniejszych ciąż porody trudne, wymagające pomocy obsługi. Do krzyżowania powinny być przeznaczone sztuki, które mają łatwe porody, a także warto spojrzeć na ten parametr w katalogach buhajów. Parametr ten jest bowiem zaznaczony w praktycznie każdym katalogu i dla każdego buhaja.

Niewłaściwym jest zatem stwierdzenie, że buhaje którejkolwiek z wymienionych wyżej ras dają trudne porody. Niewłaściwy mógł być dobór osobników do krzyżowania. Przypadki trudnych porodów należy również wiązać z nieadekwatnym żywieniem krów mlecznych w końcowej fazie laktacji. Tempo wzrostu płodu jest w tym czasie najwyższe, a nadmiar składników pokarmowych może powodować nienaturalny przyrost płodu co prowadzić może do powikłań podczas porodu.

Faktem niepodważalnym są zdecydowanie lepsze wyniki opasu zwierząt mieszańcowych w porównaniu do czystorasowych mlecznych. W przypadku niektórych ras u mieszańców można uzyskać wyniki zbliżone do opasanych czystorasowych zwierząt mięsnych.
Schemat krzyżowania

Najprostszym schematem jakim można się kierować w przypadku doboru osobników z naszego stada do krzyżowania towarowego jest wybór zwierząt, których potencjał odbiega od założeń w naszym stadzie mlecznym (np.: zbyt niska mleczność, zbyt słabe parametry mleka). Rzecz jasna możliwości gospodarstwa są również bardzo ważne, jeśli jesteśmy w stanie zapewnić odpowiednią ilość zwierząt na remont bez problemu możemy poświęcić pewną część stada (niekiedy mogłoby to być nawet 20 proc.) do kojarzenia z buhajami mięsnymi.

Wybrane sztuki inseminujemy nasieniem buhajów ras mięsnych, w zależności od wieku, kalibru i historii porodów danej sztuki możemy wybrać najbardziej odpowiednią rasę do krzyżowania. Szczególnie polecane do tego typu krzyżowania są buhaje ras: limousine, belgijska biało-błękitna, charolaise i simental, a w przypadku zacielania jałówek hereford.

Uzyskane w ten sposób cielęta mogą być przeznaczone do opasu - to w przypadku buhajków praktycznie jedyna droga wykorzystania tego działania. Urodzone cieliczki można również opasać lub zainseminować po okresie odchowu, a po ocieleniu wykorzystywać przez okres szczytowej produkcji mleka jako tzw. razówki.

W przypadku braku odpowiedniego zaplecza paszowego oraz budynków inwentarskich, w których opas mógłby się odbywać cielęta można sprzedać w wieku kilku dni. Prawda jest taka, że obecnie w Polsce funkcjonuje już wiele bukaciarni zajmujących się opasem młodego bydła, które na pewno będą w stanie docenić dobry materiał, jakim są mieszańce.
Ekonomika krzyżowania towarowego

Rozważając nad ekonomiką krzyżowania towarowego należałoby zacząć od samego początku, czyli inseminacji. W tym przypadku cena nasienia buhajów ras mięsnych jest zazwyczaj niższa od kilku do nawet 50 proc.

Pomimo iż buhajki rasy holsztyńsko-fryzyjskiej również dobrze przyrastają - do mniejszych mas ciała, buhajki mieszańcowe charakteryzują się szybkim wzrostem, dobrym wykorzystaniem paszy i lepszą od buhajków HF wydajnością rzeźną.

Ceny skupu młodego bydła rzeźnego są również podzielone w zależności od maści, czyli również rasy. Zazwyczaj za buhaja mieszańcowego ceny są wyższe o kilkanaście procent. Jednak za bardzo dobrze umięśnionego różnica ta wzrasta do nawet ponad 30 proc. W przypadku jałowic rzeźnych różnice nie są aż tak spektakularne, ale na pewno zauważalne. Do tego od wielu miesięcy jałowice rzeźne są towarem poszukiwanym przez zakłady mięsne.

Podsumowanie

W chwili obecnej rolnicy niestety w niewielkim stopniu korzystają z metod hodowlanych polegających na pojedynczym przekrzyżowaniu bydła mlecznego z buhajami typowych ras mięsnych - czyli krzyżowaniu towarowym.

Działanie to pozwala na uzyskanie w pierwszym pokoleniu zwierząt posiadających wartości opasowe na przyzwoitym poziomie, pozwalającym na szybki wzrost i osiągnięcie dobrych wyników opasu i wydajności rzeźnej.

Odpowiednio dobrane osobniki do krzyżowania pozwalają na pozyskanie materiału do opasu unikając jednocześnie jakichkolwiek powikłań - często wymieniane są w tym przypadku powikłania związane z trudnym porodem.

Pozyskanie dobrego materiału - cieliczek oraz buhajków, które przeznaczone na opas uzyskiwałyby bardzo dobre wyniki opasu oraz po uboju wysoką wydajność rzeźną mogłoby stanowić dodatkowy dochód gospodarstw mlecznych. Równie korzystnym z punktu widzenia gospodarstw specjalizacji mlecznej może być sprzedaż cieląt do dalszego opasu w gospodarstwach wyspecjalizowanych w tej produkcji.

Należy również spojrzeć na ekonomikę działań takich jak krzyżowanie towarowe. Zarówno opasając zwierzęta mieszańcowe do wysokich mas ciała jesteśmy w stanie wynegocjować wyższą cenę za żywiec, a także sprzedając kilku dniowe cielęta mieszańcowe cena będzie zawsze wyższa od czystorasowych cieląt mlecznych.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • jsjsj 2015-05-21 23:59:28
    dobrze by było jakiś schemat przedstawić czy coś :/ bo tak naprawdę mało się dowiedziałem krzyżowaniu towarowym
  • bym 2014-03-25 14:53:33
    Hereford, hereford... wypowiadasz się jak pewien znany mi "lord" z Warmii :)) Choć ponoć zostawienie sobie hereford na opas to dobra sprawa - podobno mało wymagające co do paszy
  • Marcin 2014-03-25 12:50:57
    Na każdą krzyżówkę najlepszy jest Hereford
  • bym 2014-03-24 16:13:38
    bbb do krzyżowania z krową phf? mam wrażenie, że rozerwie krowę i tyle będzie z krzyżowania
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.196.110.222
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!