PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Trochę zapomniane krzyżowanie towarowe bydła

Trochę zapomniane krzyżowanie towarowe bydła

Autor: Tomasz Piotrowski

Dodano: 22-03-2014 09:36

Tagi:

Hodowla bydła mięsnego nie jest popularną gałęzią produkcji zwierzęcej w naszym kraju. Pomimo ponad 20 letniej historii hodowli bydła tej użytkowości jego populacja w Polsce spada, a na chwilę obecną pogłowie krów ocenianych niewiele przekracza 23 tys. sztuk. Trudno zatem oczekiwać, że nagle się to zmieni i rodzimi rolnicy zaczną się interesować tym kierunkiem produkcji.



Składa się na to wiele aspektów, które głównie dotyczą ekonomicznych uwarunkowań produkcji wołowiny w oparciu o czystorasowe bydło mięsne. Z jednej strony stoją bowiem niskie koszty utrzymania bydła mięsnego, z drugiej zaś niski dochód uzyskiwany od sztuki - gdyż praktycznie rzecz biorąc poza cielęciem uzyskiwanym od krowy mięsnej trudno poszukiwać dochodów. Do tego dochodzą niskie ceny żywca wołowego w ostatnich miesiącach.

Zdecydowanie bardziej rentownym działaniem może się zatem okazać nastawienie głównie na produkcję mleka, a dodatkowy dochód mogą stanowić opasy. Do tego celu najlepszym rozwiązaniem jest krzyżowanie towarowe krów mlecznych z buhajami wyspecjalizowanych ras mięsnych. W pierwszym pokoleniu uzyskamy zatem cielęta mieszańcowe, które charakteryzują się bardzo dobrą przydatnością do opasu.
Problem z remontem stada

Pewną barierą może się jednak okazać fakt, iż zwierzęta utrzymywane w naszych gospodarstwach często odznaczają się niską długowiecznością i słabymi wynikami w rozrodzie - co jest bardzo często przypisywane rasie głównie utrzymywanej w Polsce, czyli holsztyńsko-fryzyjskiej. Wieloletnie działania hodowców mające na celu uszlachetnienie polskiego bydła rodzimego (wykorzystywanego dwukierunkowo), przez dolew krwi rasy holsztyńsko-fryzyjskiej doprowadziło do wytworzenia jednokierunkowo użytkowanego bydła mlecznego.

W wielu oborach, gdzie jest utrzymywane bydło mleczne nie ma możliwości poświęcenia nawet najsłabszych zwierząt do krzyżowania towarowego, ponieważ często nawet brakuje jałowic remontowych.

W ten oto sposób produkcja wołowiny w naszym kraju opiera się głównie o mięso pochodzące z wybrakowanych zwierząt mlecznych, lecz również z młodego bydła opasowego, który stanowią najczęściej buhaje również rasy phf, które również odznaczają się przyzwoitymi wynikami opasu - zwłaszcza do niższych mas ciała.

Fakty i mity o krzyżowaniu towarowym

Wiele mówi się o trudnych porodach krów typowo mlecznych zainseminowanych nasieniem wyspecjalizowanych ras mięsnych jak np.: charolaise, limousine czy belgian blue. Prawdą jest jednak, że najważniejszym w krzyżowaniu towarowym bydła mlecznego z mięsnym jest odpowiedni dobór osobników do krzyżowania.

Należy zatem unikać krycia buhajami ras ciężkich jak np. charolaise, jałowic czy krów, u których notowane były podczas wcześniejszych ciąż porody trudne, wymagające pomocy obsługi. Do krzyżowania powinny być przeznaczone sztuki, które mają łatwe porody, a także warto spojrzeć na ten parametr w katalogach buhajów. Parametr ten jest bowiem zaznaczony w praktycznie każdym katalogu i dla każdego buhaja.

Niewłaściwym jest zatem stwierdzenie, że buhaje którejkolwiek z wymienionych wyżej ras dają trudne porody. Niewłaściwy mógł być dobór osobników do krzyżowania. Przypadki trudnych porodów należy również wiązać z nieadekwatnym żywieniem krów mlecznych w końcowej fazie laktacji. Tempo wzrostu płodu jest w tym czasie najwyższe, a nadmiar składników pokarmowych może powodować nienaturalny przyrost płodu co prowadzić może do powikłań podczas porodu.

Faktem niepodważalnym są zdecydowanie lepsze wyniki opasu zwierząt mieszańcowych w porównaniu do czystorasowych mlecznych. W przypadku niektórych ras u mieszańców można uzyskać wyniki zbliżone do opasanych czystorasowych zwierząt mięsnych.
Schemat krzyżowania

Najprostszym schematem jakim można się kierować w przypadku doboru osobników z naszego stada do krzyżowania towarowego jest wybór zwierząt, których potencjał odbiega od założeń w naszym stadzie mlecznym (np.: zbyt niska mleczność, zbyt słabe parametry mleka). Rzecz jasna możliwości gospodarstwa są również bardzo ważne, jeśli jesteśmy w stanie zapewnić odpowiednią ilość zwierząt na remont bez problemu możemy poświęcić pewną część stada (niekiedy mogłoby to być nawet 20 proc.) do kojarzenia z buhajami mięsnymi.

Wybrane sztuki inseminujemy nasieniem buhajów ras mięsnych, w zależności od wieku, kalibru i historii porodów danej sztuki możemy wybrać najbardziej odpowiednią rasę do krzyżowania. Szczególnie polecane do tego typu krzyżowania są buhaje ras: limousine, belgijska biało-błękitna, charolaise i simental, a w przypadku zacielania jałówek hereford.

Uzyskane w ten sposób cielęta mogą być przeznaczone do opasu - to w przypadku buhajków praktycznie jedyna droga wykorzystania tego działania. Urodzone cieliczki można również opasać lub zainseminować po okresie odchowu, a po ocieleniu wykorzystywać przez okres szczytowej produkcji mleka jako tzw. razówki.

W przypadku braku odpowiedniego zaplecza paszowego oraz budynków inwentarskich, w których opas mógłby się odbywać cielęta można sprzedać w wieku kilku dni. Prawda jest taka, że obecnie w Polsce funkcjonuje już wiele bukaciarni zajmujących się opasem młodego bydła, które na pewno będą w stanie docenić dobry materiał, jakim są mieszańce.
Ekonomika krzyżowania towarowego

Rozważając nad ekonomiką krzyżowania towarowego należałoby zacząć od samego początku, czyli inseminacji. W tym przypadku cena nasienia buhajów ras mięsnych jest zazwyczaj niższa od kilku do nawet 50 proc.

Pomimo iż buhajki rasy holsztyńsko-fryzyjskiej również dobrze przyrastają - do mniejszych mas ciała, buhajki mieszańcowe charakteryzują się szybkim wzrostem, dobrym wykorzystaniem paszy i lepszą od buhajków HF wydajnością rzeźną.

Ceny skupu młodego bydła rzeźnego są również podzielone w zależności od maści, czyli również rasy. Zazwyczaj za buhaja mieszańcowego ceny są wyższe o kilkanaście procent. Jednak za bardzo dobrze umięśnionego różnica ta wzrasta do nawet ponad 30 proc. W przypadku jałowic rzeźnych różnice nie są aż tak spektakularne, ale na pewno zauważalne. Do tego od wielu miesięcy jałowice rzeźne są towarem poszukiwanym przez zakłady mięsne.

Podsumowanie

W chwili obecnej rolnicy niestety w niewielkim stopniu korzystają z metod hodowlanych polegających na pojedynczym przekrzyżowaniu bydła mlecznego z buhajami typowych ras mięsnych - czyli krzyżowaniu towarowym.

Działanie to pozwala na uzyskanie w pierwszym pokoleniu zwierząt posiadających wartości opasowe na przyzwoitym poziomie, pozwalającym na szybki wzrost i osiągnięcie dobrych wyników opasu i wydajności rzeźnej.

Odpowiednio dobrane osobniki do krzyżowania pozwalają na pozyskanie materiału do opasu unikając jednocześnie jakichkolwiek powikłań - często wymieniane są w tym przypadku powikłania związane z trudnym porodem.

Pozyskanie dobrego materiału - cieliczek oraz buhajków, które przeznaczone na opas uzyskiwałyby bardzo dobre wyniki opasu oraz po uboju wysoką wydajność rzeźną mogłoby stanowić dodatkowy dochód gospodarstw mlecznych. Równie korzystnym z punktu widzenia gospodarstw specjalizacji mlecznej może być sprzedaż cieląt do dalszego opasu w gospodarstwach wyspecjalizowanych w tej produkcji.

Należy również spojrzeć na ekonomikę działań takich jak krzyżowanie towarowe. Zarówno opasając zwierzęta mieszańcowe do wysokich mas ciała jesteśmy w stanie wynegocjować wyższą cenę za żywiec, a także sprzedając kilku dniowe cielęta mieszańcowe cena będzie zawsze wyższa od czystorasowych cieląt mlecznych.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (4)

  • jsjsj 2015-05-21 23:59:28
    dobrze by było jakiś schemat przedstawić czy coś :/ bo tak naprawdę mało się dowiedziałem krzyżowaniu towarowym
  • bym 2014-03-25 14:53:33
    Hereford, hereford... wypowiadasz się jak pewien znany mi "lord" z Warmii :)) Choć ponoć zostawienie sobie hereford na opas to dobra sprawa - podobno mało wymagające co do paszy
  • Marcin 2014-03-25 12:50:57
    Na każdą krzyżówkę najlepszy jest Hereford
  • bym 2014-03-24 16:13:38
    bbb do krzyżowania z krową phf? mam wrażenie, że rozerwie krowę i tyle będzie z krzyżowania
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.205.153
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!