PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ważna doba po porodzie - cz. 2

Ważna doba po porodzie - cz. 2 Fot. Ł. Głuchowski

Przemieszczenie trawieńca oraz zatrzymanie błon płodowych to schorzenia, które występują najczęściej w okresie poporodowym. W poniższym artykule postaramy się przybliżyć przyczyny, skutki oraz metody zapobiegania tym dolegliwościom.



W poprzednim numerze "Farmera" przyjrzeliśmy się bliżej dwóm bardzo groźnym schorzeniom poporodowym: wypadnięciu macicy oraz zaleganiu. W obu wypadkach zarówno diagnoza, jak i interwencja muszą być bardzo szybkie. Odłożenie interwencji lekarza weterynarii może skutkować upadkiem zwierzęcia. W poniższym artykule omawiamy dwa inne, często występujące zaburzenia związane z okresem poporodowym: przemieszczenie trawieńca oraz zatrzymanie błon płodowych. Oba schorzenia ujawniają się po czasie dłuższym niż tytułowa doba po porodzie, jednak to, czy wystąpią, zależy głównie od postępowania z krową w czasie porodu oraz krótko p o samym wycieleniu.

PRZEMIESZCZENIE TRAWIEŃCA

To schorzenie występujące u krów zazwyczaj w ciągu kilkunastu dni po wycieleniu. Polega na przemieszczeniu się trawieńca z dołu jamy brzusznej do góry, pomiędzy żwacz a ścianę jamy brzucha. Trawieniec najczęściej przemieszcza się na lewą stronę od żwacza, jednak zdarzają się przypadki również prawostronnych przemieszczeń, które są groźniejsze, ponieważ towarzyszyć im może skręt trawieńca.

Objawami przemieszczenia trawieńca są: utrata apetytu, zaprzestanie przeżuwania, spadek produkcji mleka, zmniejszenie ilości wydalanego kału. W zaawansowanych przypadkach dochodzą bóle kolkowe oraz uwidacznia się wysklepienie po lewej stronie brzucha, u góry. W zależności od kierunku skrętu można wysłuchać bębenkowy odgłos w czasie opukiwania z lewej lub prawej strony jamy brzusznej. Jak podaje literatura, przyczyną skrętu może być zmiana rozkładu organów po porodzie, kiedy to po wyparciu płodu powstaje wolna przestrzeń w jamie brzusznej samicy. Czynnikami, które sprzyjają występowaniu schorzenia, są: zła struktura paszy, duża ilość pasz treściwych w dawce, choroby metaboliczne takie, jak ketoza i kwasica.

LECZENIE I ZAPOBIEGANIE

Występuje kilka wariantów leczenia przemieszczenia trawieńca. Jedna z metod polega na podaniu zwierzęciu pójła, a następnie próbach repozycji trawieńca poprzez przewracania zwierzęcia na grzbiet bądź przeprowadzanie po pochyłościach. Metoda ta jest nieinwazyjna i tania, ale jednocześnie mało skuteczna.

Mało inwazyjnym zabiegiem, który jednocześnie cechuje się wysoką skutecznością (nawet do 75 proc.) jest metoda trokarowa Grymera i Sternera. Polega na przewróceniu zwierzęcia na grzbiet i repozycji trawieńca na jego anatomiczne miejsce poprzez poruszanie jamą brzuszną. Następnie lekarz weterynarii umocowuje trawieniec za pomocą specjalnych zawleczek, wprowadzanych poprzez trokar. Metoda ta jest stosunkowo szybka, pod warunkiem, że wykonujący ją lekarz weterynarii ma doświadczenie.

Najbardziej inwazyjną metodą, wiążącą się ze znacznymi kosztami (ok. 700-1000 zł), jest zabieg chirurgiczny. Metoda chirurgiczna polega na rozcięciu jamy ciała, opróżnieniu trawieńca i następnie przyszyciu organu do spodniej części jamy ciała. Wprawionemu lekarzowi weterynarii przeprowadzenie zabiegu zajmie ok. 2 godz. Należy jednak pamiętać, aby później kontrolować, czy nie dochodzi do zakażenia rany pooperacyjnej.

Leczenie przemieszczenia trawieńca może wiązać się z kosztami oraz nie zawsze jest skuteczne, natomiast zapobieganie jest tanie i stosunkowo proste. Profilaktyka przemieszczenia trawieńca polega na podaniu krowie bezpośrednio po wycieleniu specjalnego pójła. 40-60 l płynu skutecznie obciąży trawieniec i nie dopuści do jego przesunięcia się w kierunku grzbietu krowy. Co zrobić, jeśli krowa nie chce pobrać pójła? Rozwiązaniem jest wykonanie tzw. drenchingu, czyli wlewu dożwaczowego. Płyn podaje się zwierzętom za pomocą sondy umieszczanej w p rzełyku.

ZATRZYMANIE BŁON PŁODOWYCH

Łożysko z reguły powinno zostać wydalone po czasie 4-8 godzin po wycieleniu. Z zatrzymaniem błon płodowych u krów mamy do czynienia, jeśli popłód w całości lub częściowo zalega w macicy na 12 godzin po wyparciu płodu. Fragmenty błon płodowych często są widoczne gdy zwisają ze szpary sromowej, nie ma natomiast objawów, jeśli błony płodowe są w całości zatrzymane w świetle macicy. Dlatego kilkanaście godzin po wycieleniu warto poddać samicę badaniu ginekologicznemu.

Istnieje wiele przyczyny zatrzymania łożyska. Mogą to być czynniki żywieniowe, zakaźne, czynnościowe oraz związane z systemem utrzymania. Do żywieniowych przyczyn zatrzymania łożyska zaliczamy: niewłaściwy stosunek pasz białkowych do energetycznych, niedobór energii w dawce pokarmowej, niedobory witaminowe i mineralne, zbyt niską lub wysoką kondycję krowy. Zatrzymanie łożyska może być spowodowane niedoborem magnezu, selenu oraz witaminy E. Bezpośrednim skutkiem niedoborów są zaburzenia kurczliwości macicy prowadzące do wadliwej separacji łożyska. Schorzenie może być spowodowane również czynnikami zakaźnymi, do których zaliczamy: salmonellozę, brucelozę, listeriozę oraz schorzenia wywołane przez grzyby. Stany chorobowe mogą wynikać z przerzutów z innych narządów lub być skutkiem pierwotnego zakażenia błon płodowych.

Inną grupą przyczyn zatrzymania łożyska są przyczyny czynnościowe. Zalicza się do nich: ciążę mnogą, martwy lub zbyt duży płód. Czynnikiem mogącym zwiększyć ryzyko wystąpienia schorzenia jest ingerencja człowieka w czasie przedłużającej się akcji porodowej. Zarówno poronienia, jak i porody przedwczesne bardzo często skutkują wystąpieniem zatrzymania błon płodowych. Wysoki odsetek zatrzymania błon płodowych w niektórych stadach specjaliści tłumaczą systemem utrzymania. Problem może wynikać z braku możliwości ruchu, jak np. w przypadku krów utrzymywanych przez cały rok w oborach uwięziowych, lub ograniczonej możliwości poruszania się, np. w niektórych oborach wolnostanowiskowych.

GROŹNE KONSEKWENCJE

Konsekwencjami zatrzymania błon płodowych mogą być zarówno problemy z dalszą płodnością mlecznicy, jak i różnego rodzaju stany zapalne prowadzące bezpośrednio do upadków. Dlatego ważne jest, aby odpowiednio diagnozować oraz reagować na to schorzenie. W kwestii najlepszych metod leczenia zatrzymania błon płodowych zdania są podzielone. Metoda do niedawna uznawana za najlepszą, czyli manualne usuwanie popłodu, traci swoich zwolenników na rzecz leczenia zachowawczego. Jest to spowodowane m.in. powikłaniami po zbyt siłowym i nieumiejętnym usuwaniu błon. Zapobieganie występowaniu schorzenia polega m.in. na poprawnym zbilansowaniu dawki, podawaniu mikroelementów oraz zmianie systemu utrzymania.

Artykuł ukazał się w lipcowym wydaniu miesięcznika FARMER 

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.80.87.62
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!