Intensyfikacja produkcji mleka w ostatnich kilkudziesięciu latach oraz jednostronna selekcja zwierząt pod kątem cech produkcyjnych, a także dążenie hodowców do skrócenia okresu międzyociepleniowego doprowadziła do wzrostu wydajności mlecznej całej populacji polskich krów mlecznych. Coraz częściej mówi się ostatnio o ekonomice produkcji mleka. Nałożenie na krowę potężnej wydajności obciąża jej organizm. Krowy są użytkowane krótko, a dla wielu osiągnięcie drugiej, trzeciej laktacji pozostaje jedynie marzeniem. Podążanie za wydajnością jest zgubne.

Krowy rasy holsztyńsko-fryzyjskiej osiągają szczytową produkcję w czwartej laktacji. O opłacalności produkcji można mówić jedynie w przypadku, gdy krowa przeżywa 6 laktacji - wtedy w pełni się "amortyzuje".

Podczas doboru osobników do rozrodu należy zwracać większą uwagę na cechy funkcjonalne, czyli takie, które tylko pośrednio wpływają na produkcję mleka, m.in. przez zdrowe wymię, prawidłową budowę, długo-

wieczność. Będą one również powiązane z wytrwałością laktacji.

WYTRWAŁOŚĆ LAKTACJI

Produkcja mleka u krów nie przebiega równomiernie przez cały okres laktacji. Po porodzie następuje szybki wzrost produkcji, który osiąga swój szczyt zazwyczaj między 4 a 8 tygodniem, po czym zaczyna spadać, aż do zasuszenia krowy, tworząc tzw. krzywą laktacji. Wyróżnia się cztery typy krzywych laktacji. Są one graficznym przedstawieniem przebiegu laktacji, czyli wszystkich zdarzeń, które mają znaczenie dla produkcji mleka, takich jak: system utrzymania, żywienie czy przebyte choroby. Ze względu na wyżej opisaną intensyfikację produkcji obecnie stwierdza się jedynie incydentalne występowanie krzywej dwuwierzchołkowej, która była charakterystyczną krzywą krów wypasanych w okresie letnim.

Kształt krzywej świadczy o wytrwałości laktacji, która jest definiowana jako czas od porodu do osiągnięcia szczytu laktacji i utrzymanie szczytowej produkcji oraz tempo jej opadania do zasuszenia.

Istnieją trzy sposoby obliczeń wytrwałości laktacji:

1. Na podstawie próbnych udojów i znanego przebiegu kształtu krzywej laktacji;

2. Jako współczynnik równomierności laktacji wyliczany przez stosunek wydajności w różnych stadiach laktacji;