PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Zadbaj o higienę doju

Zadbaj o higienę doju Całokształt zabiegów higieny doju obrazuje wskaźnik zwany ogólną liczbą bakterii (OLB) w 1 ml mleka.

Na dbałość o higieniczne pozyskiwanie mleka składa się kilka czynników - stan techniczny urządzeń udojowych, czystość wymienia, zastosowanie preparatów myjących i dezynfekujących wymię oraz sprzęt udojowy, a także odpowiednio szybki czas schłodzenia pozyskanego mleka.



Całokształt zabiegów higieny doju obrazuje wskaźnik zwany ogólną liczbą bakterii (OLB) w 1 ml mleka. OLB jest również ważnym parametrem kształtującym cenę mleka, gdyż przekroczenie normy 100 tys. bakterii w 1 ml mleka skutkuje oznaczeniem mleka jako pozaklasowego i potrąceniem z ceny jednostkowej od 2 od 8 gr/l (w zależności od zakładu skupującego potrącenia mogą być wyższe lub niższe nawet od podanych powyżej). Jest to zatem olbrzymia strata, zwłaszcza że przy obecnej cenie surowca w niejednym gospodarstwie 2-8 gr stanowi cały zysk z produkcji. Nie warto zatem oszczędzać na higienie doju.

SPRZĘT UDOJOWY

Bezpośredni wpływ na higieniczną jakość mleka ma czystość urządzeń mających z nim kontakt w trakcie doju i tuż po nim. Zatem czystość elementów budowy aparatu udojowego (kubki udojowe, kolektor, przewody mleczne), konwi czy rurociągu mlecznego oraz schładzalnika jest bezwzględnym priorytetem w utrzymaniu higieny pozyskiwania mleka.

Oprócz czystości równie ważna jest sprawność urządzeń udojowych, która powinna być na bieżąco monitorowana. Podobnie jest również z wymianą materiałów, które stosunkowo najszybciej ulegają zużyciu - gumy strzykowe. Usterki związane z uszkodzeniem gum strzykowych są najczęstszą przyczyną występowania podwyższonej wartości OLB w mleku. Pęknięcia (niekiedy mikro rozmiarów) stanowią doskonałe środowisko do rozwoju bakterii.

Dzieje się tak, ponieważ tworzywa wykorzystywane do produkcji gum strzykowych tracą swoje właściwości po pewnym okresie użytkowania na skutek działania różnych detergentów, temperatury i ruchu, gdyż gumy strzykowe są elementami elastycznymi dopasowującymi się do kształtu strzyków.

W zależności od producenta czy tworzywa różne są zalecenia co do okresu prawidłowego działania tych elementów. Niezależnie od tego należy pamiętać, że guma strzykowa pozornie wyglądająca na sprawną może okazać się zużyta i przysporzyć wielu problemów w utrzymaniu właściwej higieny doju. Jeszcze przed kilkoma laty mówiło się o wymianie gum co pół roku. Obecnie bardziej precyzyjnym wyznacznikiem jest liczba udojów. Większość producentów zaleca wymianę gum na nowe po ok. 2500 udojów.

MYCIE I DIPPINGI

Odpowiednie przygotowanie wymienia krowy do doju powinno obejmować mycie go. Przygotowanie strzyków i ich dezynfekcja mają na celu usunięcie zabrudzeń, a także zmniejszają ryzyko wystąpienia stanu zapalnego. Dodatkowe korzyści to utrzymanie dobrej kondycji strzyków oraz stymulacja oddawania mleka.

W zależności od wielkości stada i tym samym wykorzystywanego systemu doju można wybrać spośród całej gamy możliwości rynkowych sposób najbardziej pasujący do danego gospodarstwa. W celu dokładnego umycia wymion nie jest konieczne stosowanie środków chemicznych, lecz z całą pewnością ułatwią one te czynności. Mycie wymienia przy pomocy jednorazowych ręczników czy tych wielokrotnego użytku pozostaje zawsze wyborem indywidualnym - najlepiej jest wykonać próbę i wybrać najlepszą z metod.

Coraz częściej wymienia się pojęcie dippingu jako zabiegu nie tylko dezynfekującego strzyki po doju, lecz także przygotowującego wymię do tych czynności. Dezynfekcja strzyków przed dojem stosowana jest głównie w celu zmniejszenia występowania mastitis powodowanego przez bakterie środowiskowe pochodzące np. ze ściółki, gleby czy obornika, czyli przeciw patogenom takim jak: Streptococcus uberis czy E. coli. Z kolei dipping poudojowy ma na celu ograniczenie ekspansji patogenów chorobotwórczych, takich jak np. Staphylococcus aureus.

Ciekawym rozwiązaniem wydaje się stosowanie takiego zabiegu w formie tzw. aktywnej piany wytwarzanej przez specjalnie przeznaczony do tego celu kubek ze spieniaczem. Z całą pewnością może to pomóc w oborach, gdzie występują problemy ze znaczną ilością zabrudzeń na wymionach (np. w oborach utrzymujących zwierzęta na głębokiej ściółce). W przypadku pozostałych systemów utrzymania (na czele z bezściółkowym) inwestycje w czystość wymion powinny się rozpocząć znacznie wcześniej, przed wejściem krowy na halę udojową, czyli przede wszystkim na legowiskach.

Niezależnie od wykorzystywanych preparatów najważniejsza w czynnościach myjąco-dezynfekujących wymię jest pewność hodowcy, że zabieg ten został wykonany poprawnie przed każdym dojem i po nim u wszystkich sztuk i na każdym strzyku.

PRZEDZDAJANIE I DÓJ WŁAŚCIWY

W pierwszych strugach mleka ilość bakterii jest bardzo wysoka, stąd wymaga się, aby mleko to zostało odseparowane od pozostałej części. W przypadku doju tradycyjnego oprócz usunięcia skażonego mleka z pierwszych strug uzyskać można obraz zdrowotności wymienia (kolor i konsystencja mleka).

Mleko z przedzdajania powinno zostać usunięte (np. do kanału gnojowego lub do zbiornika na nieczystości). Pod żadnym pozorem nie wolno zdajać krów na ściółkę czy matę legowiskową, gdyż będzie to stanowić idealną okazję do rozwoju bakterii, a tym samym powodować wzrost ryzyka stanem zapalnym wymienia.

W doju właściwym najważniejszym jest, aby unikać pustodoju, który może prowadzić do uszkodzeń błony śluzowej, a nawet tkanki gruczołowej wymienia. Wynikiem takiej sytuacji może być pojawienie się krwi w mleku. Kolejnym z zagrożeń jest możliwość uszkodzenia zwieracza strzyka, co może prowadzić do mimowolnego wypływu mleka, a także zwiększonej podatności na mastitis.

SZYBKIE CHŁODZENIE TO PODSTAWA

W założeniach mleko z wymienia krowy wychodzi niemal jałowe. Bakterie, które oznacza OLB, pochodzą wyłącznie ze środowiska poza wymieniem, czyli z naskórka strzyków czy z powierzchni sprzętu udojowego. Schłodzenie mleka do temperatury maks. 4 stopni niweluje ryzyko ich rozwoju i namnażania - stąd tak ważne jest, by pozyskane mleko jak najszybciej zostało schłodzone.

Obniżenie temperatury do 4°C jest czynnikiem decydującym w najwyższym stopniu o poziomie bakterii w mleku. Z pewnością niejeden hodowca krów mlecznych zgodziłby się ze stwierdzeniem, że szybkie obniżenie temperatury mleka do właściwej temperatury pozwala nadrobić popełnione we wcześniejszych fazach (doju) błędy i niedociągnięcia.

PODSUMOWANIE

Głównymi przyczynami występowania podwyższonej zawartości ogólnej liczby bakterii w mleku są brak higieny doju oraz zły stan techniczny sprzętu wykorzystywanego do pozyskiwania i schładzania mleka.

Krowa daje czyste mleko. Jedynie w pierwszych strugach w kanale strzykowym znajduje się mleko skażone bakteriami, stąd zalecenie przedzdajania. Kubki udojowe powinny być zakładane na czyste i suche strzyki, należy unikać pustodoju oraz stosować środki do dezynfekcji po doju.

Niezbędna jest troska o higienę aparatu udojowego (szczególnie gum strzykowych), czystość w rurociągach mlecznych i stały dopływ różnych substancji dezynfekujących podczas ich mycia (w przypadku dojarek rurociągowych), stan techniczny dojarki (odpowiednia częstotliwość pulsowania) oraz czystość i szybkie chłodzenie w zbiorniku na mleko.

 

Artykuł pochodzi z numeru 12/2015 miesięcznika Farmer

Zamów prenumeratę

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • A.P. 2016-01-03 20:28:23
    @krowa
    spytaj się w dziale skupu o jednorazowe rurki i pojemniczki do prób i dodaj że chcesz zrobić badanie w zewnętrznym laboratorium (weź więcej pojemników że niby chcesz dla każdej krowy/grupy krów osobno by sprawdzić która psuje mleko) automatycznie na papierze będziesz miał tak jak w rzeczywistości przez czas równy ilości pojemników. No chyba że faktycznie masz mleko pozaklasowe to zostaje Ci szukanie błędu.
  • po bólu 2016-01-03 17:58:18
    zmień mleczarnię
  • krowa 2016-01-03 09:07:51
    W mleczarni koło nic to nie da bo i tak trzeba dać 100 za to żeby próba przeszła dobrze i tak 2 razy w miesiącu. A jak nie dasz i wszystko pomyjesz choć by nie wiem jak to i tak cie uwalą żeby dawać. Proste, Tajemnica poliszynela.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.167.230.68
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!