PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Żywienie krów przed porodem

Żywienie krów przed porodem

Autor: Maciej Rzeszot

Dodano: 04-09-2012 10:30

Tagi:

Imponujące wyniki produkcyjne niektórych obór przekraczające nierzadko 10 tys. kg mleka nie są wynikiem samego postępu genetycznego.



Musimy pamiętać, że nawet najlepsze stado pod względem potencjału genetycznego nie uzewnętrzni swoich cech w postaci wyników produkcji jeśli żywienie, warunki utrzymania i zarządzanie stadem będą  niewłaściwe.

O tym jak wygląda krzywa kolejnej laktacji  i jakie są wskaźniki płodności i zdrowotności krowy w dużej mierze decyduje ostatnie 100 dni laktacji i okres okołoporodowy. Właściwe żywienie i utrzymanie  krowy w odpowiedniej kondycji w tym czasie istotnie wpływa na opłacalność produkcji mleka. W tym artykule krótko przyjrzymy się żywieniu krów w ostatnich tygodniach przed wycieleniem.

Na kilka dni przed porodem następuje najintensywniejszy rozwój płodu, krowa gromadzi rezerwy tłuszczowe, rozwija się tkanka gruczołowa wymienia i zwiększa się intensywność sekrecji siary. Już na 2-3 tygodnie przed porodem pobranie paszy obniża się nawet 30-35% przy jednoczesnym wzroście zapotrzebowania na energię o ok. 20%. Krowy w tym okresie pobierają ok. 10-12 kg suchej masy dawki pokarmowej, co stanowi mniej niż 2%  ich masy ciała. Pobranie paszy przed porodem w ostatnich dniach ciąży jest dodatnio skorelowane z pobraniem paszy po porodzie. Czyli im krowa pobiera więcej dawki pokarmowej przed porodem tym większe będzie jej pobranie w czasie laktacji. Oznacza to nie tylko wyższą wydajność mleczną lecz również  niższy negatywny bilans energii i tym samym mniejsze ryzyko wystąpienia chorób metabolicznych oraz lepsze wskaźnik płodności. Liczne badania wskazują, że NEB pojawia się u krów już na ok. 8-10 dni przed porodem. W związku ze zmniejszonym pobraniem paszy przed porodem i narastającymi potrzebami energetyczno-białkowymi należy wprowadzić na około 3 tyg. przed porodem żywienie przejściowe krów zasuszonych. Istnieje kilka modeli żywienia krów zasuszonych jednak ten z punktu widzenia praktyki i fizjologii przemian zachodzących w organizmie krowy wydaje się być najwłaściwszym.

Jednym z podstawowych założeń tego systemu jest zwiększenie koncentracje energii w dawce pokarmowej w odpowiedzi na zmniejszony apetyt, tak aby ograniczyć NEB. Także należy przyzwyczajać krowy do pobierania dużych ilości pasz treściwych w laktacji, tak aby nie dochodziło do gwałtownego spadku pH żwacza i wystąpienia kwasicy na początku laktacji. Dawka pokarmowa dla krów zasuszonych do ok. 21 dnia przed porodem składa się z pasz objętościowych, a dodatek pasz treściwych ma jedynie za zadanie w pełni zbilansować dawkę. Zapotrzebowanie krów w tym okresie jest mniej więcej równe produkcji 10-12 kg mleka. Tak zbilansowana dawka zapewni składniki pokarmowe na potrzeby bytowe krów i przyrost płodu bez ryzyka nadmiernego odkładania rezerw energetycznych w organizmie. W żwaczu dominują w tym okresie bakterie celulolityczne, a bakterie rozkładające skrobię stanowią niewielki odsetek populacji mikroorganizmów. Po wycieleniu krowy w laktacji pobierają nawet 10-12kg paszy treściwej. Aby krowa mogła pobrać tak duże dawki pasz treściwych bez ryzyka wystąpienia kwasicy żwacza należy wcześniej przygotować żwacz i mikroorganizmy, kierując fermentacje w kierunku produkcji kwasów: mlekowego  i propionowego. Kwasy te stymulują ścianę żwacza do budowy brodawek żwaczowych. Im więcej i większe brodawki żwaczowe tym efektywniejsze wchłanianie lotnych kwasów tłuszczowych przez ścianę żwacza w  laktacji.  U krów wysoko wydajnych w czasie laktacji dziennie przez ściany żwacza wchłanianych jest około 3 kg LKT. Przyjmuje się, że minimalny czas adaptacji mikroflory żwacza do rozkładu dużych ilości pasz skrobiowych, a tym samym  namnażania bakterii amylolitycznych to ok. 21 dni.

Jednym z najlepszych sposobów podniesienia koncentracji energii w dawce pokarmowej jest dodatek pasz skrobiowych np. śrut zbożowych: pszenna, kukurydziana. Dodatek pasz treściwych należy wprowadzać stopniowo do ilości ok. 3-4kg. Bardzo ważna jest smakowitość pasz ponieważ NEB i zachodzące zmiany hormonalne istotnie zmniejszają apetyt krów w tym czasie. Dawka pokarmowa dla krów przed porodem powinna składać się z pasz tylko najwyższej jakości. Nie ma tu miejsca na niedojady czy gorszej jakości kiszonki z silosu. Wielu hodowców podczas upałów zadaje paszę kilka razy dziennie, by zachęcić krowy do większego pobrania i aby zapobiec ‘grzaniu się’ paszy na stole. Niestety najczęściej dotyczy to  tylko grup żywieniowych krów dojnych. Porodówka traktowana jest nieco gorzej, a przecież to właśnie w tym miejscu ważą się losy przyszłej laktacji. Oprócz smakowitości równie istotny jest dobór pasz w tym okresie.

Dawka powinna składać się z pasz,  które krowa będzie otrzymywać po wycieleniu.  Jednak przy wyborze ważne kryterium stanowi zawartość składników pokarmowych i zasobność w minerały. W kiszonkach należy zwrócić uwagę na koncentrację energii. W tej grupie żywieniowej podobnie jak u krów świeżo wycielonych wysoka koncentracja składników pokarmowych jest jak najbardziej pożądana, ponieważ możliwości pobrania suchej masy dawki pokarmowej w tym okresie wahają się w granicach 10-13 kg s.m. Kiszonka z kukurydzy o wyższej zawartości skrobi jest wskazana dla krów świeżo wycielonych i będących w szczycie laktacji, a także przed porodem, natomiast o niższej zawartości energii dla krów w pierwszym etapie zasuszenia i młodzieży.  W dawce dla krów przed porodem należy zwrócić szczególną uwagę na zasobność  w sód, potas i siarkę.   O ile wysoka zawartość siarki jest wskazana to pozostałe pierwiastki nie powinny występować w nadmiarze ponieważ podnoszą DCAB. Należy unikać kiszonek  z pól nawożonych intensywnie gnojowicą, gdyż zawierają wysoki poziom potasu. Wprowadzenie ich do dawki powinno być poprzedzone badaniem zawartości tego pierwiastka i obliczeniu DCAB. Wysoki poziom potasu w dawce może istotnie wpłynąć na odsetek występowania gorączki mlecznej. Dawka pokarmowa powinna uwzględniać bilans kationowo-anionowy (DCAB). Jego poziom w dawce dla krów zasuszonych wynosi ok. -50-100 meq. Jednak bardzo często jego wartość mieści się w granicach 100-150meq. Wynika to z trudności doboru pasz mało zasobnych w potas. W takiej sytuacji jeśli to możliwe należy rozważyć jeszcze raz dobór pasz w dawce pokarmowej bądź, gdy ryzyko wystąpienia gorączki mlecznej jest duże zastosować dodatek soli anionowych. Ich suplementacja obniży nieco pobranie suchej masy ze względu na ich gorzki smak. Niekorzystnie działa również w tym okresie kwaśny węglan wapnia, którego dodatek do dawki pokarmowej może przyczynić się do wzrostu zachorowalności na porażenie poporodowe.

Oprócz zawartości energii  istotna jest zawartość włókna  w kiszonkach. Wysoki poziom włókna limituje pobranie i ogranicza strawność. Z drugiej jednak strony jego niedobór w dawce, czy brak struktury może być przyczyną  m. in. LPT czy kwasicy żwacza. Dawka dla krów na 3 tyg. przed porodem powinna zawierać ok. 21% ADF i ok. 35% NDF. W tym okresie należy  zwiększyć udział białka w dawce pokarmowej   do ok. 16-16,5%. Liczne badania wskazują, że  w okresie zasuszenia właściwego czyli w ok. 5 pierwszych tyg. zasuszenia krowy żywione dawką pokarmową z udziałem  12% białka odznaczały się najlepszą zdrowotnością i produkcyjnością w laktacji. Natomiast na ok. 3 tyg przed wycieleniem poziom ten należy zwiększyć w związku z wzrastającym zapotrzebowaniem organizmu. W ostatnich dniach przed porodem ok. 70% aminokwasów transportowanych jest do macicy.

W tym okresie  zapotrzebowanie krów na witaminy jest również bardzo duże. Szczególnie dotyczy to antyoksydantów. Należy zapewnić wysoki poziom Wit. A i E.  Pozwoli to ograniczyć stres oksydacyjny przed porodem i zmniejszy ryzyko wystąpienia  mastitis czy zatrzymania błon płodowych.

Na rynku dostępnych jest wiele produktów, które zalecane są  w okresie ostatnich 3 tyg. przed porodem. W swoim składzie zawierają wyciągi  z ziół, metabolity drożdży itp. Poprawiają one strawność, pobranie paszy, stymulują brodawki żwacza do szybszego rozwoju itp. Często jednak rekomendowana dawka na krowę wynosi kilka gramów preparatu. Niesie to ze sobą poważny problem z odpowiednim dawkowaniem i wymieszaniem w wozie paszowym. Zachęcam więc, by interesujące nas dodatki  podawać wkomponowane w premiksie. Daje to nam gwarancję odpowiedniego wymieszania i podania. Zanim jednak zdecydujemy się na zakup różnego rodzaju dodatków sprawdźmy jakość i skład naszych kiszonek, oceńmy kondycje naszych krów i przyjrzyjmy się aktualnym dawkom pokarmowym w grupach technologicznych z szczególnym uwzględnieniem okresu zasuszenia.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • edzio wlkp 2012-09-11 22:57:46
    mam trochę krówek i wydajność niezła i w portfelu zostaje sporo ale trzeba racjonalnie gospodarowac i isc do przodu. i dobrze prowadzić hf-a jak kolega sobie nie radzi to hoduj wielblady
  • Lewar 2012-09-11 05:59:10
    mogę produkować i 15000 litrów od krowy mają potencjał , tylko kto kuwa mi za to mleko porządnie zapłaci ???? np 2 zł ....no chyba nie autor artykułu
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 66.249.64.85
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!