Jedną z ważniejszych zmian prowadzących do uproszczenia Wspólnej Polityki Rolnej było wprowadzenie w 2003 r. zasady cross-compliance, co w naszym języku nazywa się zasadą krzyżowej zgodności, zasadą wzajemnej zgodności, zasadą współzależności. Zasada ta określa prawo do płatności bezpośrednich po spełnieniu określonych obowiązków wynikających z unijnych przepisów dotyczących ochrony środowiska, poprawy bezpieczeństwa i jakości żywności, zdrowotności zwierząt i roślin oraz dobrostanu zwierząt.

Produkcja pierwotna

Wymagania związane z zasadą wzajemnej zgodności zaczęły pojawiać się w UE stopniowo wraz ze zmianami Wspólnej Polityki Rolnej w kierunku polityki zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. W polityce tej poza produkcyjnymi funkcjami rolnictwa doceniono także znaczenie potrzeb społecznych i ochrony środowiska. Aby skorzystać z zasady: dopłaty tak, ale po spełnieniu określonych warunków, rolnik musi, łącznie z innymi wymogami, zapewnić zwierzętom warunki dobrostanu.

Coraz częstsze dyskusje i szerokie przedstawianie dowodów o istotnym dla bezpieczeństwa żywności znaczeniu zarówno stanu środowiska naturalnego, jak i dobrostanu zwierząt niewątpliwie przyczyniło się do wzrostu świadomości społeczeństw w tym zakresie. Wydawać by się mogło, iż związek pomiędzy dobrostanem zwierząt a bezpieczeństwem żywności jest odległy, ale tylko pozornie. Ponieważ zdrowie to część dobrostanu zwierząt, to obniżonemu poziomowi dobrostanu towarzyszy zawsze obniżona zdrowotność zwierząt. I odwrotnie – chore zwierzę zawsze charakteryzuje się obniżonym poziomem dobrostanu. A jeśli przyjmie się, że bezpieczna, zdrowa żywność może pochodzić tylko od zdrowych zwierząt, to zależność pomiędzy dobrostanem a bezpieczeństwem żywności staje się oczywista.

W prawie europejskim jasno określono rolę wszystkich uczestników łańcucha żywnościowego (zasada „od pola do stołu”) dla bezpieczeństwa żywności, zaczynając od producentów pasz, hodowców, przetwórców, handlowców i na kontrolerach tych wszystkich etapów kończąc. Według nowych regulacji unijnych podstawową zasadą nadzoru i kontroli nad bezpieczeństwem żywności, prowadzonych w systemie HACCP, jest ich rozszerzenie na etap produkcji pierwotnej (podstawowej), a więc na poziom gospodarstwa.