Przygotowując paszę, ma się do czynienia przede wszystkim z mieszaniem elementów sypkich, często będących w stanie rozdrobnienia, jak i niekiedy sypkich z ciekłymi. Głównym zadaniem mieszania jest równomierne rozprzestrzenienie wszystkich składników w przestrzeni mieszanki, aby uzyskać wymaganą jednorodność.

Poprawnie sporządzona mieszanka paszowa charakteryzuje się tym, że wszystkie jej komponenty są rozprowadzone w całej objętości danej porcji. Oznacza to, że w pobranej losowo próbce z takiej mieszanki znajdować się będą wszystkie użyte komponenty, w ilości odpowiadającej zaplanowanym udziałom. Jest to jednak bardzo trudne do uzyskania, ponieważ poszczególne komponenty używane do sporządzania pasz dla świń i drobiu różnią się między sobą przede wszystkim wielkością cząstek. Z tego właśnie powodu trudniej jest wymieszać układy wielofazowe ziarniste niż uzyskać jednorodne mieszaniny z materiałów ciekłych czy gazowych.

Teoria mieszania

Obrazem jakości stanu zmieszania jest wspomniany wcześniej rozkład koncentracji poszczególnych składników. W wypadku mieszania dwóch komponentów, charakteryzujących się zawartością cząstek o podobnych własnościach fizycznych, tj. mających zbliżoną gęstość i średnią wielkość, może powstać teoretycznie kilka stanów mieszania. Pierwszy, nazywany stanem pełnej segregacji, tworzy się wówczas, gdy w mieszaninie można wyróżnić dwa odrębne skupiska. Kolejnym jest stan częściowego wymieszania, a następnie doskonały nieporządek. Kolejny stan to częściowe uporządkowanie i ostatecznie idealne zmieszanie, będące stanem uporządkowanym, odznaczającym się odpowiednim układem poszczególnych elementów. Mieszaniny niejednorodne (składające się z cząstek o różnej wielkości) łatwo ulegają segregacji i przez to nigdy nie osiągają stanu tzw. nieporządku doskonałego.

Segregacja w trakcie procesu mieszania występuje niemal zawsze, gdy ma się do czynienia z komponentami różniącymi się w dużym stopniu własnościami fizycznymi. Polega to na tym, że ziarna drobne, które początkowo znajdują się w górnej części, przechodzą w czasie procesu mieszania do dolnej części, w której już pozostają, mimo że proces nie zostaje przerwany. Nazywa się to efektem sitowym lub zjawiskiem perkolacji. Podobne zachowanie można zaobserwować w wypadku mieszania składników znacznie różniących się gęstością.