Hodowcy ryb muszą się liczyć z tym, że nie ma możliwości całkowitego wyeliminowania czynników chorobotwórczych ze środowiska. W mniejszej lub większej liczbie są one zawsze obecne w wodzie, w osadach dennych, na roślinach i przede wszystkim w samych rybach. A wiele chorób bakteryjnych i wirusowych nawet w warunkach profesjonalnej hodowli, znajdującej się pod stałym nadzorem lekarza weterynarii, nie mówiąc już o amatorskim przetrzymywaniu rybek w sadzawce, oczku wodnym lub akwarium, jest praktycznie nieuleczalna.

Klasyfikacja chorób
Liczba odnotowanych do tej pory jednostek chorobowych u ryb jest doprawdy imponująca, a wciąż pojawiają się nowe. Klasyfikuje się je na różne sposoby. Jednym z nich jest podział na pięć podstawowych grup:

• choroby środowiskowe, wywołane szkodliwym wpływem środowiska wodnego. Najczęściej na skutek nagłych i gwałtownych zmian jego parametrów fizyko-chemicznych oraz zanieczyszczeń zewnętrznych;
• choroby zakaźne (infekcyjne), wywoływane przez wirusy i bakterie;
• choroby pasożytnicze (inwazyjne) powodowane przez grzyby, pierwotniaki, skorupiaki i robaki;
• choroby funkcjonalne, wywoływane przez urazy mechaniczne, nieodpowiednie jakościowo żywienie ryb i inne czynniki,
• zniekształcenia i nowotwory.

Oznaki choroby
Jeśli pomimo usilnych starań dojdzie do wystąpienia choroby w stawie, to przemyślane i szybkie działania prawie zawsze pozwalają na uniknięcie najgorszego. Istnieje dosyć dużo łatwo rozpoznawalnych symptomów wskazujących, że z naszymi rybami dzieje się coś złego.

Najważniejszymi, które powinny zaniepokoić każdego właściciela ryb i których w żadnym przypadku nie powinniśmy lekceważyć, są:

• zwiększona płochliwość, brak równowagi, pływanie na boku lub do góry brzuchem, ocieranie się o zanurzone przedmioty, drgawki i nerwowe ruchy,
• słaba reakcja na bodźce zewnętrzne, brak zainteresowania podawanym pokarmem,
• przebywanie ryb w jednej strefie zbiornika: dennej, powierzchniowej lub przy dopływie wody, dzióbkowanie (połykanie powietrza z powierzchni wody)
• wyraźnie widoczne rany, wrzody, postrzępione lub posklejane płetwy, nastroszone łuski,
• nadmierne wydzielanie śluzu o mętnym zabarwieniu.