PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kiedy w ulu pojawia się czerw rozstrzelony i garbaty

Kiedy w ulu pojawia się czerw rozstrzelony i garbaty

Autor: Jan Plewa, "Pasieka" 4/2012

Dodano: 24-07-2012 14:43

Tagi:

Młoda matka rozpoczyna składanie jaj zazwyczaj na drugi, trzeci dzień po zakończeniu lotów godowych. Wyszukuje puste komórki, każdą dokładnie bada, wsadzając w nią głowę i dopiero po stwierdzeniu, że wszystko jest w porządku składa jajeczko na dno komórki. Na dobrych plastrach niezajętych częściowo pierzgą, młode płodne matki czerwią bardzo regularnie, posuwają się na plastrze po linii spiralnej. Nie omijają prawie żadnej komórki, a czerw jest zwarty i regularnie rozmieszczony.



Larwy lub jaja w zbliżonym wieku znajdują się w komórkach położonych obok siebie. Nie ma między nimi komórek pustych. Czerw zwarty świadczy o dobrej jakości matki. Jeżeli zdrowy czerw nie jest zwarty, gdy pomiędzy czerwiem w tym samym wieku znajdują się komórki puste lub z larwami w rożnym wieku, świadczy to o wadliwości matki. Przyczyną może być jej kalectwo, np. uszkodzenie stopy, a nawet tylko pazurka, uszkodzenie czułków itp.

Czerw rozstrzelony może pojawić się nawet w rodzinach z dobrze czerwiącymi matkami. Zjawisko to najczęściej występuje na przedwiośniu przy braku pierzgi w zapasach zimowych i braku dopływu świeżego pyłku. W rezultacie brakuje mleczka i pszczoły część larw zjadają.

W okresie wczesnej wiosny normalnym zjawiskiem są całotygodniowe albo i dłużej trwające ochłodzenia, w czasie których pszczoły w ogóle nie wylatują z uli. Pyłek zebrany w marcu i kwietniu, a więc już po oblocie, kiedy pojawia się w rodzinach czerw, zazwyczaj nie zaspakaja dziennego zapotrzebowania rodziny i to jest głównym powodem pojawienia się czerwiu rozstrzelonego i zahamowania rozwoju rodziny. Podobne zjawisko można niekiedy zaobserwować również w sezonie letnim. Pojawienie się pyłku normalizuje czerwienie matki.

Przyczyną rozstrzelonego czerwiu może być wiek matki. Prawdopodobnie cześć jaj złożonych przez stare matki nie rozwija się. Stare matki trutowieją. Pojawia się między czerwiem pszczelim rozstrzelony czerw garbaty z powodu wyczerpania się plemników w zbiorniczku nasiennym matki lub obumarcia czerwiu. Czerw rozstrzelony może pojawić się także w rodzinach, w których matki są unasienione trutniami z nimi spokrewnionymi. Takie rodziny słabną. Na plastrach pszczelich może pojawić się jednocześnie czerw pszczeli i trutowy tzw. garbaty. W wyniku czerwienia matek starych, które utraciły zapas plemników w zbiorniczku nasiennym lub młodych z jakichś przyczyn nieunasienionych (wadliwa budowa organów rozrodczych, zła pogoda w czasie lotów godowych, późnoletnie unasienianie starymi trutniami), którym szybko wyczerpał się zapas nasienia. Część czerwiu trutowego w komórkach pszczelich zamiera z powodu niedożywienia i zostaje usunięta przez pszczoły. Przyczyna takiego stanu są matki strutowiałe.

Młode matki które z jakichś przyczyn nie wyleciały na lot godowy i nie unasieniły się, po pewnym czasie rozpoczynają czerwienie – składanie jaj niezapłodnionych. To są matki trutowe. Czerw od takich matek jest zwarty, ale garbaty. Pszczoły nadbudowują komórki pszczele, w których znajdują się larwy trutowe. Z takich larw powstają tzw. półtrutnie, znacznie mniejsze niż normalne. Matki trutowe składają jaja również do komórek trutowych.

W rodzinie całkowicie osieroconej, która straciła matkę i nie ma już czerwiu, do wychowu młodej matki pojawiają się po pewnym czasie robotnice składające jaja. Są to trutówki. Nie odbywają one lotów godowych i nie mogą być unasienione przez trutnie. Składają jaja wyłącznie niezapłodnione, z których powstają trutnie. Liczba czerwiących trutówek jest nieokreślona. Niektórzy początkujący pszczelarze dość często mylą czerwienie trutówek z czerwieniem matki trutowej a rozróżnienie tych nienormalnych stanów rodziny pszczelej jest dla nich trudne. Wyglądem zewnętrznym trutówki nie różnią się od normalnych pszczół robotnic, są jednak od nich bardziej ociężałe. Można nieraz zaobserwować w ulu pszczoły trutówki z jajem w odwłoku.

Trutówki mogą pojawić się w rodzinie w dowolnym okresie sezonu pasiecznego. Może to nastąpić wczesną wiosną czy też latem w okresie rójek – gdy zginie matka, w czasie tworzenia odkładu z nieunasienionymi matkami. Najczęściej pojawiają się wówczas, gdy w rodzinie przez 3-4 tygodnie brakuje czerwiącej matki (a więc brakuje czerwiu otwartego). Czasem obserwuje się pojedyncze jaja składane przez trutówki w obecności matki, gdy matka jest przez dłuższy czas izolowana na niewielkiej przestrzeni w ulu (np. izolator jednoramkowy) lub przerwała czerwienie na skutek choroby.

Czerwienie trutówek różni się od czerwienia matki trutowej. Krótki odwłok trutówek uniemożliwia im składanie jaj na dnie komórek pszczelich. Czerwią one bezładnie, składają po kilka a nawet kilkanaście jaj do jednej komórki. Jaja znajdują się nie tylko na dnie, ale i na ściankach komórki, często są złożone do komórek z pierzga. Natomiast matka trutowa czerwi regularnie, składa po jednym jaju na dno komórki. Są to zazwyczaj komórki pszczele. Trutówki chętnie przechodzą na plastry trutowe i składają jaja do znacznie szerszych komórek, do których łatwiej im wkładać odwłok na odpowiednią głębokość. Czerw matek trutowych jest zwarty, czerw trutówek rozrzucony na większej liczbie plastrów, często na obrzeżach.

Po tych paru charakterystycznych różnicach w czerwieniu łatwo poznać, czy w rodzinie znajduje się matka trutowa czy pszczoły trutówki. Od właściwego rozpoznania będzie zależało dalsze postępowanie przy ratowaniu rodziny. Naprawianie rodziny z matką trutową jest stosunkowo łatwe. Matkę należy wyszukać i usunąć z ula, a na jej miejsce poddać matkę unasienioną. Wycofany plaster z czerwiem garbatym należy rozdrapać odsklepiaczem widelcowym i poddać innej rodzinie w celu oczyszczenia go z larw trutowych. Rodzina z trutówkami niechętnie przyjmuje poddawaną jej matkę czy matecznik. Rzecz oczywista, że trutówek, które nie różnią się niczym od innych pszczół, nie można przedtem usunąć z gniazda jak się to robi z wadliwą matką.

Ratowanie rodziny z trutówkami jest uzasadnione tylko w sytuacji, gdy rodzina jest jeszcze silna i w pierwszej połowie lata. Ratowanie rodzin po zimowli jest bezcelowe, gdyż są to stare pszczoły. Rodziny takie (nawet gdyby przyjęły matkę) wymagają dodatkowego zasilania kosztem rodzin silnych. Korzyści z takich rodzin nie ma praktycznie żadnych. Również ratowanie jesienią jest ryzykowne, gdyż rodziny takie zazwyczaj nie przezimują. Jeśli przetrwają zimę, są bardzo słabe.

Rodziny z trutówkami można spróbować ratować, wstrząsając wszystkie pszczoły na trawę poza pasiekę, w celu pozbycia się ociężałych pszczół trutówek. Pień z trutówkami przestawia się na miejsce silnego pnia i poddaje mu się w klateczce swoją matkę. Lotne pszczoły z normalnej rodziny w obecności własnej matki zlikwidują trutówki. Osieroconej bezmatecznej rodzinie należy poddać matkę lub pozwolić na założenie mateczników ratunkowych. Zabieg ten przeważnie daje zadowalające wyniki.




Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

FORUM TYMCZASOWO NIEDOSTĘPNE

W związku z ciszą wyborczą dodawanie komentarzy zostało tymczasowo zablokowane.

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!