Mimo, że Polska jest wolna od afrykańskiego pomoru świń (ASF - african swine fever), to sytuacja epizootyczna w zakresie ASF na Kaukazie i w Rosji zmusza nas do nieustannego monitorowania rozprzestrzeniania się tego wirusa. Nasz kraj stanowi wschodnią granicę UE, dlatego tym bardziej musimy być świadomi ryzyka wystąpienia tej choroby. Pierwsze ogniska wirusa zostały odnotowane w Kenii w 1921 r. Od tamtej pory wirus przemieszczał się na południe od Sahary, a w latach 1970 - 1980 zakażeniom uległy świnie w wielu krajach Europy, m.in. w Portugali, Hiszpanii, Holandii, Francji, Belgi i we Włoszech. W wyniku intensywnych działań służb weterynaryjnych chorobę udało się zwalczyć. Jedynie we Włoszech na Sardynii ciągle są odnotowywane ogniska tej choroby. Najnowsza historia wędrowania wirusa sięga 2007 roku. W tym czasie ASF został wprowadzony na teren Gruzji. Przyczyną było wykorzystanie w żywieniu świń zainfekowanych odpadów kuchennych z międzynarodowego statku, który dotarł do portu w Poti. Od tamtego momentu choroba bardzo szybko zaczęła się rozprzestrzeniać w kierunku Europy opanowując - Gruzję, Armenię, Azerbejdżan i Rosję. Od momentu wtargnięcia wirusa Rosjanie ponieśli koszty zwalczania choroby wynoszące blisko 100 mln USD. Niepokojąca jest również najnowsza historia występowania ognisk choroby. Pod koniec 2009 r. do końca 2010 r. pojawiły się dwa nowe niepokojące ogniska choroby w pobliżu wschodniej granicy UE, nie dalej niż 150 km od Finlandii i Estonii. Światowa Organizacja ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) podała informację, że szybkość przemieszczania się wirusa z terenu Rosji wynosi 350 km/rok w kierunku północno - zachodnim.

Wirus jest niebezpieczny, ponieważ charakteryzuje się dużym poziomem zmienności genetycznej i antygenowej - do tej pory zostały opisane 22 genotypy. - Według szacunków Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE) prawdopodobnie dopiero za 25 lat naukowcy opracują szczepionkę zwalczającą ten wirus. ASF jest oporny na działanie czynników środowiskowych. Podczas rozprzestrzeniania się choroby wektorami są najczęściej dziki, a także kleszcze, - w których może przetrwać przez długi czas, bo nawet do 8 lat. Dodatkowym zagrożeniem poszerzania terytorium choroby jest nielegalny transport i handel mrożonym mięsem wieprzowym na terenie krajów Azji, ponieważ w produktach wieprzowych patogen przeżywa nawet przez trzy lata - mówi dr Beatriz Martinez - Lopez.