Kokcydiozę prosiąt zaliczamy do chorób zakaźnych. W odróżnieniu jednak od innych tego rodzaju schorzeń nie jest ona wywoływana przez wirusy czy bakterie. Za zaistnienie w naszym stadzie kokcydiozy odpowiadają pierwotniaki z rodzaju Eimeria i Isospora, przy czym najczęściej wykrywanym gatunkiem jest Isospora suis. Organizmy te powszechnie występują na fermach trzody chlewnej na całym świecie. Co więcej: problem ten występuje nawet w przypadku 90 proc. obiektów w naszym kraju.

Kokcydioza jest chorobą typową dla prosiąt ssących. Występuje zazwyczaj pomiędzy piątym a dwudziestym pierwszym dniem życia zwierząt. Najczęściej pojawienie się pierwszych objawów choroby przypada na dziewiąty dzień życia, stąd często kokcydioza zwana jest właśnie "chorobą dnia dziewiątego".

Kokcydioza prosiąt należy do chorób generujących poważne straty. Mimo iż śmiertelność w tym przypadku nie jest na zbyt wysokim poziomie, to jednak uszkodzenia jelit spowodowane przez kokcydia sprawiają, że zwierzęta znacznie dłużej rosną i gorzej wykorzystują pasze. Zastanówmy się zatem, w jaki sposób opanować problem kokcydiozy w stadzie. Na szczęście, walka z tą chorobą nie jest ani skomplikowana, ani nadmiernie kosztowna.

MECHANIZM DZIAŁANIA

Źródłem zakażenia są wspomniane wcześniej pierwotniaki z rodzaju Eimeria i Isospora. Cykl rozwojowy tych organizmów dzieli się na trzy fazy, spośród których jedna zachodzi w środowisku zewnętrznym, a dwie w organizmie zwierzęcia. Po nastąpieniu schizogonii (faza rozmnażania bezpłciowego) i gamogonii (faza rozmnażania płciowego), zachodzących w organizmie zwierzęcym, dochodzi do wytworzenia tzw. sporozoitów, które zagnieżdżają się w tkance nabłonka jelita cienkiego. Dalszy rozwój patogenów prowadzi finalnie do zniszczenia struktury kosmków jelitowych, co powoduje ich zmniejszenie lub całkowity zanik. Efektami omówionego zjawiska są: potężny spadek powierzchni chłonnej jelit i bardzo duże pogorszenie wchłaniania składników pokarmowych w jelicie cienkim. Co gorsza, odbudowa kosmków jelitowych trwa bardzo długo, przez co świnie po przebytej wcześniej kokcydiozie charakteryzują się znacznie gorszym tempem przyrostów. Jednocześnie u chorych zwierząt, jak również u ozdrowieńców typowy jest bardzo dobry apetyt, co finalnie prowadzi do znacznego pogorszenia współczynnika wykorzystania paszy.