W obecnej technologii produkcji prosiąt inseminacja niemal całkowicie wyparła krycie naturalne. Ma ona nad nim szereg przewag: z jednego ejakulatu można wyprodukować wiele porcji nasienia, co znacząco poprawia wykorzystanie knurów. Przeprowadzenie inseminacji jest wygodniejsze i bezpieczniejsze dla człowieka niż krycie naturalne. Jednocześnie ogranicza ryzyko wprowadzenia na fermę nowej jednostki chorobowej. Obecnie krycie naturalne spotykane jest najczęściej jedynie w małych gospodarstwach. Na większych fermach knury pełnią jedynie funkcję stymulatorów rui.

Niezależnie jednak od tego, czy w naszej produkcji nastawiamy się na inseminację czy na krycie naturalne, skuteczność zapłodnienia, jak i późniejsza liczebność miotów w dużej mierze zależą od kondycji knura i warunków, w jakich przebywają samce. Warto przyjrzeć się bliżej czynnikom mogącym pogorszyć jakość nasienia rozpłodników.

PŁODNOŚĆ ZALEŻNA OD PORY ROKU

Wiele badań potwierdza silną korelację pomiędzy porą roku a jakością nasienia knurów. Zarówno objętość ejakulatu, jak i koncentracja plemników w nasieniu są silnie zmienne w zależności od sezonu. To pozostałość po dzikich krewnych świni domowej: szczyt płodności knurów przypada na późną jesień, co pokrywa się z sezonem rozrodczym dzika. Wraz z wydłużaniem dnia świetlnego w miesiącach wiosennych ilość produkowanego nasienia spada. W okresie letnim na płodność knurów dodatkowo oddziałuje negatywnie wysoka temperatura panująca wówczas w większości chlewni. Nasienie pobrane w tym okresie charakteryzuje się ponadto większą liczbą uszkodzonych plemników.

Czynników sezonowych nie możemy w stu procentach kontrolować, istnieją jednak pewne środki, dzięki którym da się ograniczyć negatywny wpływ zmian długości dnia na płodność knurów. Przyjmuje się, że optymalna długość dnia świetlnego wynosi 12 godzin. W okresie dłuższego dnia (miesiące wiosenne i letnie) należy zatem ograniczyć długość ekspozycji samca na promieniowanie słoneczne.

Innym czynnikiem sezonowym, mogącym negatywnie wpływać na jakość nasienia knurów, jest temperatura powietrza. Optimum termiczne dla knurów mieści się w zakresie 14-20oC. Niewielki spadek temperatury poniżej tego zakresu nie będzie niósł większych szkód. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku wyższych temperatur: przekroczenie optimum cieplnego będzie negatywnie wpływać zarówno na żywotność plemników, objętość ejakulatu, jak i libido knurów. Istotne jest także utrzymanie właściwej wilgotności powietrza (70-75 proc.) i ograniczonej koncentracji szkodliwych gazów w atmosferze chlewni.