W tym względzie należy zdawać sobie sprawę, że uzyskanie wysokich parametrów rozrodczych zależy zarówno od potencjału genetycznego lochy, jak i od środowiska, w którym jest ona utrzymywana. Pod uwagę należy brać wiele czynników, takich jak:

Czynniki genetyczne, np.: rasa, płodność, plenność;

Czynniki środowiskowe:

- warunki utrzymania

- poziom wiedzy obsługi

- choroby w stadzie

- system krycia lub inseminacji

- pora roku

Musimy pamiętać, że mamy do czynienia z żywym organizmem, z kompletem tzw. cech osobniczych, a to znaczy, że nigdy nie możemy generalizować, bo to, co przyniesie efekt u jednej lochy, u drugiej nic nie da; ale to już dalsze rozważania.

Niemniej jednak, aby w ogóle myśleć o prowadzeniu rozrodu świń, należy przyswoić sobie podstawowe wiadomości z zakresu fizjologii rozrodu tego gatunku, gdyż jak wynika z mojej praktyki zootechnicznej, wielu rolników, hodowców ma duże braki w tym zakresie.

Jak wiemy, świnia domowa pochodzi od dzika, lecz w toku doskonalenia wskaźniki rozrodcze bardzo się zróżnicowały.

Świnia w porównaniu z dzikiem charakteryzuje się znacznie wyższą plennością (liczba prosiąt urodzonych w miocie może wynosić nawet do 20, dzik - 5-6 prosiąt), świnia ma co najmniej 2 mioty w roku, dzik 1; okres rozrodczy u dzika występuje tylko raz w roku (ruja sezonowa - monoestryczność), a wyproszenia wypadają na okres od późnej zimy do wczesnej wiosny.

U lochy ruja pojawia się regularnie (poliestryczność) co 18-24 dni, średnio przyjmujemy, że cykl płciowy u lochy trwa 21 dni.

CO TO JEST RUJA?

Ruja - jest to stan najwyższej aktywności płciowej, w czasie którego samica pozwala na kopulację. Jest to okres, kiedy locha

wykazuje odruch tolerancji w celu umożliwienia krycia lub inseminacji, jest zespołem zewnętrznych objawów informującym o gotowości organizmu samicy do aktu kopulacyjnego, przyjęcia nasienia, zapłodnienia i rozwoju zarodka.

Ruję u lochy możemy podzielić na trzy fazy:

1.

Proestrus - trwa 1-2 dni - dochodzi do obrzęku i zaczerwienienia sromu, gdzie maksymalne natężenie objawów następuje w chwili rozpoczęcia rui właściwej.

2.

Estrus - ruja właściwa trwa ok. 36 godz.

3.

Okres porujowy.

Podczas pierwszej i ostatniej fazy jedynie knur może wywołać odruch tolerancji; bez obecności knura inseminator może wywołać odruch tolerancji u lochy jedynie w środkowej - szczytowej fazie rui.