PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Elementy chowu - szczególnie ważne dla knura

Elementy chowu - szczególnie ważne dla knura Spermatogeneza u knurka zaczyna się już w wieku 3 miesięcy, u nieco starszego, 5-miesięcznego samca stwierdza się już plemniki w najądrzach.

Knury to bardzo mała grupa zwierząt w gospodarstwach trzody chlewnej. Gdy użytkujemy je do przygotowywania porcji nasienia lub do krycia loch, warto pamiętać, że efekty ich kondycji czy stanu zdrowotnego zawsze przedstawiają się w dużej skali - w postaci odsetka skutecznie pokrytych loch i mniej lub bardziej licznego miotu.



Knur utrzymywany w stadzie to często samiec szukarek stymulujący i „wychwytujący” lochy w okresie rui, ale przede wszystkim rozpłodnik, który może być użytkowany do krycia lub do pozyskania porcji nasienia wykorzystywanego później do inseminacji samic. Jakość otrzymanego ejakulatu w dużej mierze zależy od rasy knura lub wariantu krzyżowania, z jakiego pochodzi, ale i wieku, pory roku czy warunków środowiskowych, w jakich jest utrzymywany. Wszystkie te elementy są składową jakości nasienia i późniejszych efektów w inseminacji czy kryciu loch danym samcem. Dlatego nie należy zapominać, że o knura można również skutecznie zadbać, tak aby poprawić parametry jego nasienia. Wśród czynników, na które w szczególności może wpłynąć hodowca, są żywienie i warunki chowu. To one w dużej części mogą oddziaływać na poprawę nasienia, a mianowicie na właściwe wytwarzanie plemników i ich budowę morfologiczną, żywotność, ich koncentrację w ejakulacie, aglutynację, co w końcowym efekcie ma budować jak najlepszą zdolność zapładniającą, na której nam zależy. Dodatkowo nie bez znaczenia jest utrzymanie ogólnej dobrej kondycji samca bez jego zatuczenia czy wychudzenia spowodowanego źle zbilansowaną paszą. Każda z tych skrajności przekłada się negatywnie na libido knura, czyli na obniżenie popędu płciowego, niechęć do wskakiwania na fantom lub lochę.

WAŻNE PIERWIASTKI DLA KNURA

Spermatogeneza u knurka zaczyna się już w wieku 3 miesięcy, u nieco starszego, 5-miesięcznego samca stwierdza się już plemniki w najądrzach. Dość szybko, bo w wieku ośmiu miesięcy ejakulat osiąga właściwą objętość, jak i koncentrację dojrzałych plemników do tego, aby rozpocząć użytkowanie rozpłodowe knura. W tym okresie, czyli po zakwalifikowaniu knura lub jego zakupie, samiec powinien być karmiony paszą tak, aby pokarm zaspokajał jego potrzeby bytowe - na przyrost masy ciała, na produkcję nasienia, ale i na aktywność seksualną.

Niewielka liczba doświadczeń tak krajowych, jak i zagranicznych nie pozwala na precyzyjne ustalenie zawartości komponentów paszy pod względem jakościowym i ilościowym, które pokazywałyby dokładny obraz wpływu żywienia na poszczególne parametry nasienia knura. Dlatego najczęściej spotykanym i dobrym rozwiązaniem w gospodarstwach jest żywienie knura tą samą mieszanką paszową co lochy karmiące. Mieszanka LK to pasza bardzo wydajna, przeznaczona dla zwierząt, których organizmy są obciążone silną eksploatacją, dlatego nadaje się również dla knurów. Zazwyczaj zawiera ok. 12 MJ EM/kg i ok. 16 proc. białka. Pasza dla loch karmiących jest bogata w mikro- i makroelementy, które oprócz dobrego wpływu na fizjologię organizmu korzystnie wpływają na wzmocnienie kończyn i racic, co jest niezwykle ważne dla zachowania knura w dobrej kondycji w okresie całego użytkowania rozpłodowego. Dużą uwagę należy tutaj zwrócić na takie pierwiastki jak wapń, fosfor, które są budulcami kośćca, ale też na cynk

i mangan, warunkujące właściwą fizjologię jąder i wpływające na dojrzewanie plemników. Pasza dla knurów powinna cechować się koncentracją wapnia na poziomie ok. 8 g/kg, a fosforu 6 g/kg. Z kolei zawartość cynku i manganu powinna wynosić odpowiednio ok. 150 i 35 mg/kg mieszanki.

Wśród pierwiastków mających szczególny wpływ na płodność i na obniżenie stresu oksydacyjnego organizmów zwierząt intensywnie użytkowanych znajduje się również selen. Zagraniczne zalecenia dla samców określają wzbogacenie paszy o 0,5 mg/kg selenu nieorganicznego, co wpływa na istotnie wyższą koncentrację, ruchliwość i przeżywalność plemników niż w przypadku nasienia knurów żywionych bez takiej suplementacji. Polskie badania nad żywieniem knurów dodatkiem paszy wzbogaconej o selen organiczny (lepiej przyswajalny niż w formie nieorganicznej) w ilości 0,2 mg w połączeniu z witaminą E w ilości 60 mg, potwierdziły istotnie lepsze parametry badanego nasienia samców z tej grupy niż knurów żywionych taką sama dawką wit. E i selenu, ale w formie nieorganicznej. To świetnie przedstawia nam, że w przypadku wybierania paszy lub dodatków paszowych dla knurów warto zerknąć na skład i sprawdzić, czy zawarty w nich selen jest w formie nieorganicznej czy organicznej (najczęściej spotykany w opisach etykiety jako selenometionina lub chelat selenu). Zasada lepszej przyswajalności związków organicznych w porównaniu do nieorganicznych przez organizmy zwierząt dotyczy również innych mikro- i makroelementów.

DOBRE ODŻYWIENIE

Według polskich Norm Żywienia z 2014 r. przyjęto założenia dla żywienia knurów poniżej i powyżej 200 kg m.c. Dzienne pobranie paszy przez samca według tych zaleceń wynosi od 2,3 do 2,6 kg, co w ciągu doby powinno zaspokajać 29,0 MJ EM w przypadku lżejszych i młodszych samców oraz 32,5 MJ EM dla knurów powyżej 200 kg m.c. Dzienne pobranie białka, które pozwoli na pokrycie wszystkich potrzeb knura, jest na poziomie od 505 g do 570 g/dobę. W okresie zimowym należy pamiętać, że knury tak samo jak i inne zwierzęta są wrażliwe na spadki temperatury. Przy dobrze izolowanej podłodze dolny zakres temperatury krytycznej, gdy zachodzi znaczne pogorszenie parametrów nasienia dla knurów o masie ciała 250 kg, wynosi około 20°C. Dlatego szczególnie w trakcie mrozów warto wzmacniać ich żywienie bardziej energetyczną paszą. Pozwoli to na uzupełnienie wydatków organizmu knura zużytych na utrzymanie optymalnej temperatury ciała, a także na zachowanie produkcji wysokiej jakości nasienia. W przypadku obniżenia się temperatury w pomieszczeniach dla knurów poniżej 20°C przez 1 dobę należy podnieść ilość podawanej mieszanki paszowej o 0,1 kg (czyli 0,5-1,3 MJ EM) na każdy 1°C. Jest to najlepsza, dodatkowa ilość paszy dla samców, ponieważ nie powoduje jeszcze ich zatuczenia ani niedożywienia. Dodatkowo przyjmuje się, że za każde pobranie nasienia powinno się knurowi podać dodatkowo 0,1 kg mieszanki paszowej.

Ważnym składnikiem codziennej diety knura, szczególnie przy utrzymaniu bezściołowym, jest dodatek włókna w paszy. Jeżeli knury są utrzymywane na posadzce betonowej, to dbajmy o codzienne dostarczenie tego składnika np. poprzez zadawania porcji suszu z traw, drobnej sieczki z siana albo zielonki w ilościach od 0,5 kg do 1 kg dziennie. Pogryzanie takiej paszy w ciągu dnia zapewni przede wszystkim uczucie sytości, poprawi funkcjonowanie przewodu pokarmowego i wpłynie korzystnie na ogólny dobrostan utrzymania zwierzęcia.

WARUNKI BYTOWANIA

Nie trzeba nikogo przekonywać, że utrzymanie czystości w chlewni wpływa na poprawę zdrowotności zwierząt. W przypadku knurów nie chodzi tylko o cały organizm, ale i o utrzymanie czystości mikrobiologicznej podczas pobierania nasienia, które posłuży do przygotowania porcji inseminacyjnych. Pomieszczenie, w którym przebywa knur oraz jego kojec, powinno być regularnie myte i dezynfekowane. Dokładne czyszczenie powinno również dotyczyć maneżu, jak i fantomu, na który skacze samiec. Zanieczyszczenia mikrobiologiczne pobieranego nasienia mogą pogorszyć liczbę zapłodnionych komórek jajowych, wpłynąć niekorzystnie na przeżywalność zarodków, a ostatecznie spowodować rodzenie mało licznych miotów. Zwracajmy również uwagę na utrzymanie czystości koryta, usuwanie niewyjedzonej paszy. Zalegająca i pleśniejąca karma mimo tego, że knur nie jest zwierzęciem wybrednym, na pewno nie pozwoli na utrzymanie wysokiego libido i produkcję dobrej jakości nasienia.

Czynnikami sprzyjającymi intensywnemu namnażaniu drobnoustrojów są wysoka wilgotność w połączeniu z podwyższoną temperaturą. Z tego powodu zaleca się, aby w pomieszczeniu dla knura wilgotność względna nie przekraczała 60 proc. Dobrym przykładem jest tutaj pałeczka ropy błękitnej (Pseudomonas aeuruginosa), która naturalnie bytuje w ciemnych i wilgotnych pomieszczeniach, jest również izolowana ze skóry knura. Kiepskie warunki otoczenia, brak mycia kojca, jak i knura mogą powodować jej nadmierne namnożenie się i powszechne występowanie w środowisku bytowania samca. Jest to o tyle niebezpieczne, że pałeczka ropy błękitnej powoduje zamieranie plemników po pobraniu ejakulatu.

Wszystkie powyższe elementy utrzymania knura w stadzie nie wymagają od hodowcy nadzwyczajnych nakładów pracy ani środków finansowych, są to jedynie drobne szczegóły, które jeśli zostaną dobrze dopilnowane, mogą przynieść wymierne efekty w skuteczności krycia loch, jak i w liczebności rodzących się miotów.

 

Artykuł pochodzi z numeru 2/2016 miesięcznika "Farmer"

Zamów naszą prenumeratę już dziś!

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.156.51.193
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!