PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Fatalna ocena dla MRiRW i GLW za realizację programu bioasekuracji

Fatalna ocena dla MRiRW i GLW za realizację programu bioasekuracji fot. A. Królak

Najwyższa Izba Kontroli wystawiła krytyczną opinię Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Głównemu Lekarzowi Weterynarii za przygotowanie, nadzór i realizację programu bioasekuracji, realizowanego w okresie od 2015 r. do połowy 2017 r.



Przypomnijmy, że pierwszy przypadek choroby u dzika odnotowano w 2014 r. Choroba trafiła do naszego kraju ze wschodu - z Białorusi. Obecnie z wirusem walczą wszystkie państwa za wschodnią granicą Polski.

W kwietniu 2015 r., gdy odnotowano trzy ogniska ASF u świń i 44 przypadki choroby u dzików, wprowadzono Program bioasekuracji, który początkowo obowiązywał wyłącznie w gminach w województwie podlaskim. Jego głównym celem było zapobiegnięcie rozprzestrzeniania się wirusa u świń. Uznano, że aby osiągnąć ten cel świnie mogą być utrzymywane tylko w gospodarstwach o najwyższym poziomie bioasekuracji, czyli posiadających pełne zabezpieczenia przeciwko rozszerzaniu się chorób zakaźnych u zwierząt.

Najwyższa Izba Kontroli ocenia, że  program okazał się nieskuteczny, bo nie osiągnięto jego podstawowych celów. Przede wszystkim nie zahamowano rozprzestrzeniania się wirusa ASF w Polsce. 

Wśród zarzutów NIK podkreśla, że wolno reagowano podczas szerzenia się choroby wśród dzików. Choroba znacząco wyprzedzała decyzje urzędników. - Mimo wystąpienia w 2016 r. przypadków ASF u dzików w kolejnych powiatach, to dopiero w lipcu następnego roku podjęto decyzje o objęciu programem gmin województwa podlaskiego, mazowieckiego i lubelskiego – czytamy w raporcie.

Wirus rozprzestrzenia się, bo nie spełniono także drugiego celu programu, czyli nie osiągnięto stanu, w którym świnie utrzymywane są wyłącznie w gospodarstwach o najwyższym poziomie bioasekuracji. NIK alarmuje, że wystąpienie od czerwca 2017 r. masowych ognisk ASF świadczy o tym, że w dalszym ciągu wiele gospodarstw nie jest właściwie zabezpieczonych - w 2018 r. odnotowano 3 dalsze ogniska tej choroby.

Nieskuteczność podejmowanych działań wynikała przede wszystkim z niewłaściwego przygotowania programu oraz jego nierzetelnej realizacji. Podczas opracowywania programu nie uwzględniono możliwości jego realizacji. Wprowadzonych rozwiązań w zakresie stosowania biosaekuracji nie dostosowano do rozdrobnionej struktury gospodarstw - w 93 proc. były to małe gospodarstwa utrzymujące do 50 sztuk świń. Nie mogły one sobie pozwolić na wprowadzenie koniecznych zabezpieczeń, bowiem średni koszt dostosowania gospodarstwa do wymogów bioasekuracji szacowano na ok. 33 tys. zł. Dlatego właściwe zabezpieczenia przeciwepizootyczne mogło realnie wdrożyć zaledwie ok. 6 proc.  właścicieli gospodarstw. NIK zauważa, że właścicielom gospodarstw, w ramach programu, umożliwiono dobrowolną rezygnację z utrzymywania świń i zapewniono za to rekompensaty przez okres trzech lat. Wystarczyło, że  złożyli oni oświadczenia o niespełnianiu wymogów właściwego zabezpieczenia gospodarstwa. Jednak niewielu posiadaczy świń skorzystało z tej możliwości.

Ponadto przepisy prawa określające zasady działania programu zostały tak skonstruowane, że nie mógł zostać osiągnięty podstawowy jego cel, czyli utrzymywanie świń, tylko w gospodarstwach o najwyższym poziomie bioasekuracji. W Programie wprowadzono przepisy wyznaczające, jak ma wyglądać zabezpieczenie gospodarstwa. Pominięto przy tym podstawowe zabezpieczenia opisane w innych, już funkcjonujących aktach prawnych. Wymagano np. prowadzenie rejestru wejść osób do pomieszczeń, w których trzymane są świnie, czy stosowania odzieży i obuwia ochronnego, a nie wymagano np. przestrzegania obowiązku wyłożenia mat dezynfekcyjnych przed wjazdem i wyjazdem z gospodarstwa oraz przed wejściami do pomieszczeń, w których utrzymywane są świnie.

W ten sposób przyjęte w programie rozwiązania nie pozwalały na wydanie decyzji nakazujących likwidację stada nawet w przypadku rażących naruszeń wymogów bioasekuracji, jeżeli tylko spełnione zostały wymagania określone w programie.

Dlatego program nie spowodował likwidacji stad w gospodarstwach niespełniających podstawowych wymagań bioasekuracji. Z kontroli Inspekcji Weterynaryjnej przeprowadzonej  przed wprowadzeniem programu wynikało, że 90 proc. gospodarstw nie miało właściwych zabezpieczeń przeciw chorobom zakaźnym.  Tymczasem w wyniku działania programu zlikwidowano zaledwie 26 proc.  stad świń. Do tego decyzje nakazujące ubój zwierząt były wydawane głównie w przypadkach, gdy właściciele gospodarstw złożyli oświadczenia o niespełnianiu wymogów właściwego zabezpieczenia.

Nieskuteczny był także nadzór Głównego Lekarza Weterynarii nad realizacją programu. Nie kontrolowano prawidłowości weryfikacji zabezpieczeń przed chorobami zakaźnymi dokonanych przez powiatowych lekarzy weterynarii. Nadzór sprowadzał się do bezkrytycznego przyjmowania od powiatowych lekarzy weterynarii informacji o uznawaniu gospodarstw za spełniające najwyższy stopień bioasekuracji, pomimo że liczba likwidowanych stad wskazywała na niepełną realizację celów programu. Często w protokołach sporządzanych przez Inspekcję Weterynaryjną stan zabezpieczeń podawano jako prawidłowy, mimo iż tak nie było. Stwarzało to pozory zabezpieczenia przed zakażeniami, a dowodem tego było wystąpienie ASF w gospodarstwie uznanym za spełniające wszelkie wymogi bioasekuracji. Ponowne kontrole gospodarstw uznanych za w pełni bezpieczne przed wirusem, przeprowadzone przez Inspekcje Weterynaryjne w obecności kontrolerów NIK, wykazały szereg nieprawidłowości i nieprzestrzeganie elementarnych zabezpieczeń.

Jak wylicza NIK, na realizację programu bioasekuracji w latach 2015-2017 (I półrocze) wydano ponad 4 mln zł. Średni koszt likwidacji jednej świni to blisko 600 zł. Na likwidację świń wydatkowano łącznie 3,7 mln zł, większość tej kwoty - 2,6 mln zł - pochłonęły odszkodowania za świnie zabite lub poddane ubojowi.

Wśród uwag i wniosków Najwyższa Izba Kontroli wskazuje na konieczność radykalnego zmniejszenia populacji dzików. Niezbędne jest zdecydowane, a nawet rygorystyczne podjęcie działań w walce z chorobą. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi powinien podejmować działania o charakterze wyprzedzającym wystąpienie wirusa, do tego korzystne może okazać się objęcie całego terytorium kraju programem bioasekuracji.

Inspekcja Weterynaryjna powinna zostać wzmocniona przez MRiRW i oznaczona jako kluczowy organ administracji realizujący i nadzorujący boasekurację w stadach świń. NIK zauważa, że nadzór nad GLW powinien zostać wzmocniony w zakresie efektywnej realizacji programu bioasekuracji.

W zakresie działania Głównego Lekarza Weterynarii, NiK wnioskuje o większenie nadzoru nad powiatowymi lekarzami weterynarii realizującymi program bioasekuracji oraz wyegzekwowanie prowadzenia przez nich prawidłowych rejestrów podmiotów utrzymujących trzodę chlewną oraz rygorystyczne egzekwowanie wymogów bioasekuracji od wszystkich właścicieli gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną.

Czytaj więcej o realizacji Programu bioasekuracji:

>>>>>NIK: Cel programu bioasekuracji ASF nie został osiągnięty

>>>>>Raport Najwyższej Izby Kontroli pt. "Realizacja programu bioasekuracji jako element zwalczania afrykańskiego pomoru świń"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (11)

  • Rapier 2018-01-30 10:06:32
    Pomijając fakt ,że pan Kwiatkowski powinien już dawno siedzieć, a najlepiej odbywać karę w obozie pracy przy karmieniu świń, muszę wyrazić podziw dla głębokiej logiki towarzysza Kwiatkowskiego. Przeczytałem i wysłuchałem jego wypowiedzi i z niej można wywnioskować, że brak mat przed wyjściem do chlewni jest przyczyną rozprzestrzeniania się ASF wśród dzików. Dlaczego w mej głowie rodzi się podejrzenie, że pewni ludzie biorą kasę z Niemiec na likwidację produkcji mięsnej w polskich małych gospodarstwach? A może nie tylko Niemiec.
    Kiedy w końcu ktoś nie pogoni tych marksistów od władzy?
  • Rolnik dolnoslaskie 2018-01-30 09:08:58
    Witam zniszcza całą hodowle i tyle małych gospodarstw niebedzie ludzie obudzicie się tylko strajk wam pomoze
  • baca56 2018-01-30 07:57:32
    Ten raport to sabotaż!
    Należy przeprowadzić dezubekizację NIK w trybie pilnym!
  • weeee 2018-01-29 21:47:00
    Puszczą nas z torbami. Ten raport jest porażający. Co oni robią? Gdzie sa ci fachowcy z giw? Co robi ten instytut? Bajeruje o szczepionkach za 15 lat może? Śmiech i tyle.
    Ogólnie jest chyba coraz lepiej bo jest gorzej.
  • Hans 2018-01-29 16:22:27
    Problem polega na tym , że nikogo nie zmieniają. 😁
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 52.91.90.122
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!