PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Główne problemy zdrowotne tuczników żywionych na mokro - zaburzenia jelitowe

Główne problemy zdrowotne tuczników żywionych na mokro - zaburzenia jelitowe

Zastosowanie technologii płynnego żywienia, poza korzyściami, ma także słabe strony. Towarzyszą jej specyficzne schorzenia przewodu pokarmowego, które odbić się mogą na opłacalności produkcji.



W zależności od fermy 60-70 proc. kosztów wyprodukowania tucznika stanowi koszt paszy. W przypadku gospodarstw wyspecjalizowanych w tuczu duży odsetek kosztów stanowią także nakłady poniesione na zakup warchlaków. Nic zatem dziwnego, że jakiekolwiek zaburzenia jelitowe prowadzące do spadku przyrostu masy ciała i/lub wykorzystania paszy będą z pewnością sporo kosztowały producentów świń. Dodatkowe straty produkcyjne wynikają nie tylko z obniżonej produktywności zwierząt, ale i z ich upadkowości. Śmiertelność w grupie tuczników sięga obecnie powyżej 2-3 proc., a jej główną przyczyną są właśnie zaburzenia jelitowe, które przebiegają zwykle w formie ostrej i nie wywołuje ich tylko jeden czynnik patogenny. Z doświadczeń terenowych wynika również, że to właśnie stada żywione na mokro są bardziej podatne na ostre zaburzenia jelitowe, co związane jest głównie z sama zasadą "działania" żywienia na mokro.

ZESPÓŁ JELITA KRWOTOCZNEGO (HBS)

Niestety, przyczyna HBS jest nadal nieznana. Pomimo wielu badań na obszernym materiale pochodzącym z wielu krajów całego świata wyniki prac naukowych są co najmniej rozbieżne. Najprawdopodobniej przyczyną tych niezgodności jest wieloczynnikowość zespołu jelita krwotocznego oraz mnogość kombinacji poszczególnych czynników ryzyka HBS. Dodatkowo dochodzi jeszcze fakt ewentualnej podatności na występowanie HBS pośród różnych ras/krzyżówek świń. Jednoznaczne wskazanie przyczyny lub przyczyn HBS jest na dzisiejszy stan wiedzy praktycznie niemożliwe, dlatego też zamiast skupiać się na nich, wielu praktyków preferuje skupiać się na eliminacji lub co najmniej minimalizacji czynników ryzyka wystąpienia HBS, którymi mogą być:

  • zaburzenia pobierania paszy: awarie systemów zadawania paszy, ograniczenie dostępu do paszy i/lub wody
  • jakość paszy i/lub wody: wysoka zawartość żelaza, wysoka zawartość zjełczałych tłuszczów, niska przyswajalność białka, wysokoenergetyczna pasza, nagłe zmiany paszy, dodatek serwatki, błędy recepturowe itp.
  • zmiana statusu w stadzie: przepędy, sprzedaże, sortowanie, przypadkowe przejście/przeskoczenie do innego kojca itp.

Dla właściciela świń HBS na fermie praktycznie przebiega bez jakichkolwiek widocznych objawów chorobowych. Znalezienie jednej lub kilku martwych, uprzednio całkowicie zdrowych świń, zwykle powyżej 2. miesiąca życia i zwykle rano, jest niejako znakiem rozpoznawczym HBS. Przypadki HBS są właściwie jeszcze bardziej charakterystyczne dla świń pomiędzy 4. a 6. miesiącem życia.

Bardzo rzadko, przy sporej dozie szczęścia i wnikliwej obserwacji świń, można jednak zauważyć charakterystyczne dla HBS objawy, tj.: niechęć do ruchu, wzdęcie powłok brzusznych, stanie w nienaturalnym rozkroku, wydawanie piskliwych dźwięków, co jest najprawdopodobniej wynikiem wzdęcia i silnego bólu w obrębie jamy brzusznej. Wydawanie tych nienaturalnych dźwięków przez chore zwierzę wzbudza agresję u pozostałych świń w danym kojcu. Ataki pozostałych zdrowych świń w krótkim czasie doprowadzają do pogłębienia się niewydolności oddechowej, zalegania, silnego przekrwienia powłok ciała z ich następowym zblednięciem i finalnie śmierci. Ze względu na bardzo szybki przebieg choroby padłe zwierzęta nie wykazują objawów uprzedniej biegunki.

Na pierwszy rzut oka padłe w wyniku HBS świnie są wzdęte, a ich skóra blada lub zaczerwieniona głównie w okolicy jamy brzusznej. Padłe świnie są w bardzo dobrej kondycji ciała. Jelita padłych zwierząt po przecięciu powłok brzusznych są wyraźnie zgazowane z wyraźnym rysunkiem naczyń krwionośnych. Światło jelit wypełnia płynna ciemna krew, z tym że w końcowym odcinku jelita grubego może znajdować się normalnie uformowany kał. Żołądek może być pełny lub lekko wypełniony, przeważnie silnie zgazowany, mocno wciskający się w przeponę.

Co najmniej dwie podstawowe jednostki chorobowe, tj.: wrzody żołądka oraz krwotoczna forma adenomatozy PHE, muszą być uprzednio wykluczone w celu wstępnego potwierdzenia HBS.

WRZODY ŻOŁĄDKA

Stosunkowo częstym zaburzeniem w obrębie układu pokarmowego świń są wrzody żołądka. Sam system żywienia na mokro bardzo często prowadzi do pojawiania się wrzodów u starszych tuczników. W celu eliminacji tego schorzenia należy szczegółowo zbadać część wpustową-przełykową żołądka, jest to tym bardziej ważne, jeżeli w świetle jelit cienkich i/lub grubych znajduje się krew. Pęknięcie wrzodu żołądka skutkuje wewnętrznym skrwawieniem się zwierzęcia, wyraźnym zblednięciem skóry i śmiercią, jednak bez objawów wzdęcia powłok jamy brzusznej. Bardzo często żołądek wypełniony jest olbrzymim skrzepem krwi, a przedostająca się do dalszych odcinków przewodu pokarmowego krew zmienia swoją barwę na bordową (jelito cienkie) lub nawet czarną na wysokości jelita grubego. Ściana jelita w przebiegu choroby wrzodowej nie jest chorobowo zmieniona.

Główne czynniki sprzyjające powstawania wrzodów żołądka to:

  • niska zawartość białka,
  • niska zawartość włókna,
  • wysoka energetyczność paszy,
  • wysoki udział pszenicy (powyżej 55 proc.),
  • niedobory wit. E i selenu,
  • dieta zawierająca wysokie stężenia miedzi, żelaza i wapnia,
  • dieta zawierająca niskie stężenia cynku,
  • dieta zawierająca wysoki udział nienasyconych kwasów tłuszczowych,
  • dieta oparta na serwatce i odtłuszczonym mleku,
  • nadmierne zmielenie paszy (średnica cząsteczek poniżej 400 mikrogramów),
  • nieregularne karmienia - okresy głodu i przejedzenia,
  • przegęszczenie - brak jednorodnego dostępu do koryta,
  • inne choroby: PCV2 - cirkowiroza , Helicobacter spp., PRDC.

 

KRWOTOCZNA FORMA ADENOMATOZY PHE

PHE przebiega zwykle z pogrubieniem i martwicą błony śluzowej końcowego odcinka jelita cienkiego i/lub początkowego odcinka jelita grubego i ślepego. Jelito nie jest przekrwione w wyniku zastoju krwi, może być lekko rozdęte, a w swoim świetle zawierać skrzep świeżej krwi w formie "krwawego sznurka". Śmierć zwierzęcia może poprzedzać biegunka. W celu potwierdzenia PHE należy przeprowadzić badania PCR oraz badania histopatologiczne i immunohistochemiczne IHC.

Oprócz wyżej opisanych jednostek chorobowych należy pamiętać jeszcze o zaburzeniach jelitowych, takich jak skręt jelit, który bardzo ciężko odróżnić od HBS. Predyspozycje do skrętu jelit rosną wraz ze wzrostem świń, co tłumaczy się zmianą nawyków żywieniowych starszych świń. Sama zmiana częstotliwości i ilości pobierania pokarmu prowadzi do okresowego mechanicznego obciążenia układu pokarmowego oraz do nadmiernej ruchliwości ścian jelita. Nic więc dziwnego, że zespół krwotocznego jelita bardzo często obserwowany jest latem, kiedy świnie nie jedzą w dzień i przejadają się w nocy, gdy jest chłodniej. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest, oczywiście, obszerność jamy brzusznej - szczególnie przy żywieniu na mokro - oraz nagłe ruchy czy próby zabawy świń w kojcu.

W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić również inne jednostki chorobowe przebiegające z pojawieniem się krwi w obrębie jelit, jak np.: salmonelloza, kokcydioza, dyzenteria, trichurioza czy septyczna różyca oraz inne stany patologiczne:

  • zatrucie antykoagulantami,
  • niedobór witaminy K,
  • nadżerki, wrzody, nowotwory przełyku,
  • uwięźnięcie jelit w obrębie przepukliny,
  • powikłania po wypadnięciu odbytu,
  • ostra toksykoza witaminy D.

 

PROFILAKTYKA I LECZENIE

Nieustalona przyczyna powstawania HBS oraz jego ostry przebieg powodują, że nie istnieje zarówno skuteczna profilaktyka swoista, jak i skuteczne działanie lecznicze eliminujące lub minimalizujące rozwój choroby. Profilaktyka sprowadza się więc do eliminacji czynników ryzyka występowania HBS.

Intensywny, czasami ekstremalny potencjał przyrostów "nowoczesnych" świń z jednej strony stwarza możliwości zwiększenia godziwego zarobku z produkcji, z drugiej jednak rodzi poważne zagrożenia dla zdrowia zwierząt. Ciągła pogoń za łatwiej dostępnymi i/lub tańszymi zamiennikami podstawowych składników paszowych również może być potencjalnym zyskiem lub niestety finalną stratą dla hodowców. Dlatego też złotą zasadą wydaje się osiągnięcie kompromisu - równowagi pomiędzy tym, co najlepsze, a tym, co najtańsze.

 

Artykuł ukazał się w październikowym numerze miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.163.105
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!