Jednym z najbardziej problematycznych zespołów chorobowych układu oddechowego świń, zarówno ze zdrowotnego, jak i ekonomicznego punktu widzenia, występującym niemal na całym świecie, jest tak zwany zespół oddechowy świń (Porcine Respiratory Disease Complex, PRDC). Ma on złożone, wieloczynnikowe podłoże. Objawy obserwowane w przebiegu PRDC może wywoływać szereg wirusów i bakterii. Wśród wirusów dominują: wirus zespołu rozrodczo-oddechowego, wirus grypy świń (swine influenza virus, SIV), koronawirus oddechowy świń, a wśród bakterii: Mycoplasma hyopneumoniae, Pasteurella multocida, Bordetella bronchiseptica, Actinobacillus pleuropneumoniae, Streptococcus suis oraz Haemophilus parasuis.

W niniejszym tekście omówiony zostanie problem grypy świń. Tę jednostkę chorobową wybrałam na początek, z uwagi na fakt, że wirus grypy świń, poza zachorowaniem zwierząt, może wywoływać infekcje u ludzi. Pamiętamy jeszcze, nakręcaną przez media przed dwoma laty, psychozę związaną z zachorowaniami oraz śmiertelnymi przypadkami grypy u ludzi, zwanej błędnie „świńską grypą”. Skłania mnie to do wyjaśnienia podstawowych informacji na temat tej choroby, potwierdzenia faktów oraz zdementowania krążących mitów. W kolejnych cyklach opracowań omówię pozostałe, wymienione powyżej patogeny i wywoływane przez nie choroby, zwracając uwagę na praktyczne i ważne dla hodowców aspekty.

Grypa jest ostrą, zakaźną i zaraźliwą chorobą ludzi i wielu gatunków zwierząt oraz ptaków, znaną od czasów Hipokratesa. Zarówno u ludzi, jak i u zwierząt przebiega ona ze zbliżonymi objawami klinicznymi. Nasilenie zachorowań u świń, podobnie jak u ludzi, obserwuje się w sezonach jesienno-zimowych, aczkolwiek zakażenia mogą pojawiać się przez cały rok.

CZYNNIK ETIOLOGICZNY

Grypę wywołuje wirus, który charakteryzuje się dużą zmiennością. Znane są trzy typy wirusa: A, B i C. W etiologii grypy świń największe praktyczne znaczenie mają szczepy należące do typu A, który na podstawie budowy 2 białek powierzchniowych: hemaglutyniny (H) i neuraminidazy (N) został podzielony na podtypy. Dotychczas zidentyfikowano 16 podtypów H oraz 9 podtypów N. Od świń izolowane są przede wszystkim wirusy podtypów: H1N1, H1N2 i H3N2. Poza wymienionymi podtypami, w Kanadzie oraz USA występują szczepy H4N6; w Anglii oraz na Tajwanie izolowano szczepy H3N1, H1N7 i H1N3; w Hong Kongu, w Chinach oraz w Korei izolowano wirusa grypy ptasiej H9N2; w Holandii, Chinach, Wietnamie i Indonezji wyosobniono od świń szczepy ptasie podtypu H5N1; w Holandii wyizolowano szczep ptasi H7N7, a w Kanadzie H3N3. Generalnie, szczepy podtypu H1N1 i H1N2 są przyczyną ostrej postaci choroby, przebiegającej niekiedy ze znacznymi padnięciami.

SYTUACJA W POLSCE