Wykorzystanie paszy jest parametrem mówiącym nam o tym, ile mieszanki paszowej zużyte zostało do osiągnięcia jednego kilograma przyrostu. Pasza stanowi ok. 70 proc. kosztów całego tuczu świń. Jej wykorzystanie najlepiej więc obrazuje nam, jaką wydajność ma prowadzona przez nas produkcja. Jednym z głównych celów obecnie prowadzonych prac hodowlanych jest osiągnięcie genotypów, cechujących się jak najlepszą konwersją paszy, czyli jak najniższym zużyciem mieszanki paszowej w przeliczeniu na kilogram żywca. Niestety, oprócz genotypu, wyniki tuczu zależą od całej gamy czynników, które mogą stymulować - lub przeciwnie - pogarszać tempo wzrostu czy mięsność tuczników. Dużą rolę odgrywają tu czynniki mikroklimatyczne pomieszczeń - zbyt niska, lub zbyt wysoka temperatura, niedostateczna wentylacja - lub przeciwnie - przeciągi, nie pozwolą wykorzystać w pełni potencjału genetycznego tuczników. Ważną rolę pełni również kondycja zwierząt. Problemy zdrowotne występujące w stadzie mogą skutecznie zniweczyć wysiłki hodowcy. Jednak najistotniejszą rolę w uzyskiwaniu zadowalających wyników pełni prawidłowe żywienie tuczników. Co istotne, wraz ze wzrostem potencjału zwierząt, wzrastają także ich wymagania pokarmowe, niezbędne do wykorzystania tego potencjału. Oto krótkie opracowanie przedstawiające podstawowe zasady żywienia świń w różnych okresach tuczu, prezentacja pasz stosowanych w mieszankach dla tuczników, a także krótkie omówienie wpływu błędów żywieniowych na wydajność tuczu i kondycję zwierząt.

ILE FAZ TUCZU?

Współcześnie hodowane świnie cechuje bardzo szybkie tempo wzrostu. Dziś nikogo nie dziwią już średnie dzienne przyrosty oscylujące w granicach 1000 g czy współczynnik wykorzystania paszy poniżej 3 kg na 1 kg przyrostu. Aby osiągać

takie wyniki, niezbędny jest jednak prawidłowy program żywienia uwzględniający z możliwie jak najwyższą precyzją bieżące potrzeby tuczników. Dziś praktycznie nikt nie stosuje już żywienia tuczników przy udziale jednego rodzaju mieszanki w całym cyklu produkcyjnym. Takie żywienie oparte było na uśrednionych potrzebach pokarmowych tuczników, i tak w początkowej fazie tuczu pasza nie pokrywała zapotrzebowania zwierząt na składniki odżywcze, a w końcowym etapie wzrostu nadmiar substancji pokarmowych sprzyjał zatuczeniu zwierząt. Obecnie okres tuczu podzielony jest zazwyczaj na 2 lub 3 etapy. Mieszanka wykorzystywana w poszczególnych okresach różni się przede wszystkim koncentracją białka i energii - starsze zwierzęta mają bowiem mniejsze wymagania pokarmowe niż młode, szybko rosnące tuczniki. Dziś coraz częściej postuluje się, aby okres tuczu podzielony był na 3 etapy: od początku tuczu do wagi 60 kg, od wagi 60 do 90 kg, oraz od uzyskania masy 90 kg do uzyskania wagi ubojowej, o której decyduje zazwyczaj odbiorca tuczników.