Kastracja należy do zabiegów zootechnicznych budzących szczególnie duże kontrowersje. W ostatnich latach coraz częściej słychać głosy wskazujące na bestialstwo przeprowadzania takich zabiegów bez znieczulenia. Ma to swoje odzwierciedlenie w obecnie obowiązującym prawodawstwie: w naszym kraju kastrację bez znieczulenia można wykonywać jedynie w ciągu pierwszych siedmiu dni życia prosiąt, kiedy to wykonanie zabiegu wiąże się z możliwie jak najmniejszym cierpieniem. Wiele państw poszło jeszcze dalej: całkowity zakaz kastracji bez znieczulenia obowiązuje między innymi w Norwegii, Szwecji czy Szwajcarii. Inne państwa (Niemcy, Dania, Belgia, Holandia) deklarują całkowite zaprzestanie kastracji zwierząt do 2018 r. W świetle obecnie obowiązujących tendencji należy się spodziewać, że prędzej czy później także nasz kraj całkowicie zabroni przeprowadzania tego zabiegu u prosiąt bez znieczulenia, a nawet w ogóle wyeliminuje możliwość chirurgicznej kastracji zwierząt.

Opinie na temat wspomnianych działań są naturalnie podzielone, warto jednak zastanowić się nad tym, czym zastąpić tradycyjną kastrację chirurgiczną w przyszłości. Obecnie najbardziej perspektywiczną metodą jest immunologiczna kastracja knurków.

JAK TO DZIAŁA?

Podstawowym celem kastracji jest zachowanie pożądanych parametrów pozyskanego mięsa. W tkankach niekastrowanych samców, zwłaszcza tych utrzymywanych do wysokiej wagi ubojowej, pojawiają się związki takie, jak androsteron, skatol i indol, które nadają mięsu przykry zapach. Najważniejszy z nich - androsteron, powstaje w jądrach. Mechaniczne usunięcie narządów rozrodczych automatycznie eliminuje problem występowania "knurzego" zapachu. Przy okazji kastracja rozwiązuje jeszcze jeden problem: ogranicza typowe dla płodnych samców agresywne zachowania, groźne dla zdrowia, a nawet życia człowieka.

Pierwszy preparat służący do immunokastracji opracowano w 1998 r. Nieco ponad 10 lat później metoda ta zawitała do naszego kraju.

Kastracja immunologiczna polega na podaniu zwierzętom specjalnej szczepionki, której składniki hamują rozwój zewnętrznych narządów płciowych knura. Jądra takiego zwierzęcia są kilkukrotnie mniejsze niż knura niepoddanego immunokastracji, ograniczone zostają także ich funkcje. Szczepionkę należy podać zwierzętom dwukrotnie. Termin podania pierwszej dawki nie jest sprecyzowany. Wiadomo natomiast, że preparatu nie można podać wcześniej niż po ukończeniu ósmego tygodnia życia prosięcia. Drugą dawkę należy podać cztery tygodnie po zastosowaniu