Osiąganie podczas tuczu wysokich przyrostów wraz z niskim zużyciem paszy to podstawowe elementy wpływające na efektywność produkcji żywca wieprzowego. Jednym ze sposobów poprawy wyników w chlewni jest odpowiedni dobór zwierząt do rozpłodu. Otrzymywanie potomstwa o bardzo dobrych cechach produkcyjnych staje się możliwe, jeżeli umiejętnie wykorzystuje się zalety dostępnego materiału hodowlanego.

Ta sama rasa

Pojęcie kojarzenie dotyczy doboru sztuk do rozmnożenia. Gdy są one różnych ras, wtedy mowa jest o krzyżowaniu. Kojarzenie w czystości rasy jest w rzeczywistości stwierdzeniem umownym, ponieważ ras czystych faktycznie nie ma. Ciągle występują bowiem w różnej skali zmiany cech danej rasy powstające w wyniku mutacji genów i będące efektem stale zmieniającego się środowiska. Właśnie z tych powodów kojarzenie w czystości rasy nazywa się łączeniem osobników należących do tej samej rasy.

Robi się to na dwa sposoby. Kojarzy się zwierzęta niewykazujące pokrewieństwa do piątego pokolenia przodków – wówczas ma się do czynienia z kojarzeniem wolnym. Albo też łączy się osobniki spokrewnione, mające jednego lub więcej wspólnych przodków do piątego pokolenia, i wtedy mowa jest o kojarzeniu krewniaczym. W praktyce ze stopniem spokrewnienia wiąże się określenie wielkości „inbredu”. Im jest on wyższy, tym zwierzęta są nie tylko ze sobą bardzo spokrewnione, ale mają więcej takich samych genów wyznaczających pożądaną cechę.

Kojarzenie wolne jest w praktyce powszechnie stosowane przede wszystkim dlatego, że przy takim kojarzeniu ujawnienie się nosicielstwa genów letalnych jest znikome. Geny te wywołują śmierć zwierzęcia, lecz nie są dominujące i dlatego kojarzenie niespokrewnionych osobników zapobiega ich ujawnieniu. Potomstwo otrzymane w wyniku kojarzenia wolnego jest w dość dużym stopniu heterozygotyczne, czyli ma różne wersje tego samego genu, czego efektem jest lepsze uwidocznienie się jakieś cechy. Może to być na przykład większa żywotność lub odporność na stres. Kombinacja tych genów może mieć działanie niesumujące lub sumujące i wówczas efektem jest cecha, której żaden z nich z osobna nie ujawniał.