PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Mikotoksyny żytu niestraszne

Mikotoksyny żytu niestraszne Mikotoksyny w paszy nie są wyłącznie następstwem wadliwego przechowywania ziarna zbóż. Równie dobrze mogą powstawać już w okresie wegetacji roślin; Fot. B. Wojtaszczyk

Autor: Bartosz Wojtaszczyk

Dodano: 31-07-2016 09:32

Tagi:

Ziarno żyta, pasza pogardzana przez wielu producentów trzody, jest zbożem bardzo odpornym na porażenie większością mikotoksyn. To ważne szczególnie w żywieniu loch.



Problem mikotoksyn znany jest producentom trzody już od wielu lat. Dzięki temu wzrosła również znacząco świadomość rolników na temat niebezpieczeństwa wynikającego ze skarmiania niewłaściwie przechowywanych pasz. Niestety, mikotoksyny w paszy nie są wyłącznie następstwem wadliwego przechowywania ziarna zbóż. Równie dobrze mogą powstawać już w okresie wegetacji roślin.

O powstaniu mikotoksyn w trakcie wegetacji zbóż decyduje kilka czynników. Wiele zależy od warunków pogodowych, jakie występują w okresie wzrostu, rozwoju, dojrzewania i zbioru roślin. Równie ważne są czynniki agrotechniczne, takie jak właściwy dobór stanowiska, pH gleby, nawożenie, system zmianowania czy ochrona fungicydowa.

ZBOŻE ODPORNE NA MIKOTOKSYNY

Uprawiane w kraju zboża są dość silnie zróżnicowane pod kątem podatności na obecność mikotoksyn: największe zagrożenie skażenia tymi związkami występuje w przypadku ziarna kukurydzy. Ma to związek głównie z długim okresem wegetacji i wysoką wilgotnością zbieranego plonu.

Na przeciwnym biegunie znajduje się żyto. Przez lata zboże to kojarzone było zwłaszcza z występowaniem sporyszu - formy przetrwalnikowej buławinki czerwonej (Claviceps purpurea). Współcześnie uprawiane odmiany tego zboża są jednak nie tylko niemal całkowicie odporne na występowanie sporyszu, ale także na obecność innych mikotoksyn. Szczególnie wysoka jest odporność omawianego surowca na porażenie toksynami fuzaryjnymi. Badania prowadzone na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy dowodzą, że w porównaniu do średniej dla wszystkich zbóż, żyto wykazuje aż dziesięciokrotnie niższą zawartość deoksyniwalenolu oraz trzykrotnie niższą zawartość niwalenolu, toksyny T-2, a także zearalenonu. Jedynie w przypadku toksyn produkowane przez grzyby z rodzaju Aspergillus (afla- i ochratoksyny), żyto było nieco bardziej zanieczyszczone niż pozostałe zboża.

Omawianą właściwość ziarna żyta warto wykorzystać zwłaszcza w żywieniu loch. Maciory są bowiem grupą trzody szczególnie podatną na działanie mikotoksyn. Wiąże się to przede wszystkim z długim okresem wykorzystywania tej grupy zwierząt. Od urodzenia do osiągnięcia masy ubojowej przez tuczniki mija najczęściej kilka miesięcy. Długość życia loch jest natomiast wielokrotnie dłuższa. Mikotoksyny podawane wraz z paszą kumulują się w organizmie i po pewnym czasie dochodzić może do uszkodzenia wątroby, nerek czy układu nerwowego. W przypadku stada podstawowego szczególnie groźne jest zatrucie zearalenonem: toksyna ta może doprowadzić do kompletnego rozregulowania rozrodu w naszym stadzie podstawowym. Zatrucia zearalenonem wiążą się z zaburzeniami występowania rui, zamieraniem zarodków, poronieniami czy rodzeniem się słabych, mało licznych miotów. Źródłem zearalenonu w paszach dla świń jest kukurydza. Pomimo pewnych zalet jej zastosowanie w paszach dla loch może być groźne. Czy warto ryzykować zatrucie zwierząt zearalenonem, który w kukurydzy występuje powszechnie? Może lepiej zastąpić w paszach dla loch kukurydzę właśnie żytem?

Przynajmniej w żywieniu loch niskoprośnych, które nie wymagają dostarczenia wysokich dawek energii?

Zalety żyta nie ograniczają się tylko do wysokiej odporności na skażenie mikotoksynami: żyto uprawiać można nawet na najsłabszych stanowiskach, jest odporne na zakwaszenie gleby, a koszty nawożenia i ochrony chemicznej są nieporównywalnie niższe niż w przypadku kukurydzy. Również koszt zakupu samego surowca jest znacznie niższy. Według cen z połowy czerwca tona żyta kosztuje ok. 500 zł - ponad 160 zł mniej niż tona kukurydzy. Pomimo słabszych stron (niższa zawartość energii, obecność związków antyżywieniowych) rolnicy utrzymujący lochy powinni zastanowić się nad wykorzystaniem żyta w żywieniu tej grupy świń. Pamiętajmy tylko, że lochy nie powinny otrzymywać w składzie paszy więcej niż 25 proc. tego zboża. Wyższe dawki mogą negatywnie odbić się na pobraniu paszy przez maciory.

 

Artykuł ukazał się w numerze 7/2016 miesięcznika "Farmer"

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (2)

  • on 2016-08-01 09:14:41
    Ile masz tych świń ze jesteś superhodowca? 10 szt. ?
  • Korek 2016-08-01 08:49:12
    Całkiem ciekawie - zawsze wolalem kukurydzę, ale ona lubi podpleśnieć. Inna sprawa, ze daję zawsze Selko Toxo z klubu superhodowcy, które powinno mocno na to pomagać.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.81.244.248
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!