Wraz ze wzrostem możliwości genetycznych zwierząt, a co za tym idzie ich produkcyjności, wzrosły także wymagania pokarmowe. O ile kilkadziesiąt lat temu rolników zadowalała właściwie wyłącznie koncentracja energii i białka w paszy (ewentualnie zawartość najważniejszego aminokwasu, jakim jest lizyna), o tyle dzisiejsze genotypy świń wymagają paszy ściśle zbilansowanej także pod kątem zawartości pozostałych aminokwasów, witamin i substancji mineralnych. W przypadku tych ostatnich szczególnie istotny jest poziom wapnia i fosforu (w tym fosforu strawnego). Istnieją również makroskładniki, w przypadku których problemem często bywa ich nadmiar, a nie niedobór. Przykładem tego rodzaju pierwiastka jest sód. Zbyt wysokie poziomy tego składnika występują między innymi w paszach z wysoką zawartością mączki rybnej czy zawierających odpady przemysłu spożywczego.

Nieco na uboczu pozostają z kolei mikroelementy. Po części nie ma się co temu faktowi dziwić. O ile w przypadku makroskładników dobowe zapotrzebowane mierzone jest w gramach, o tyle w przypadku mikroelementów są to raczej mili- lub mikrogramy. Dla zwierząt niedobór poszczególnych pierwiastków śladowych może mieć jednak wymierne skutki zdrowotne, a dla nas - ekonomiczne. Niestety, większość pasz nie pokrywa wyśrubowanych wymagań pokarmowych nowoczesnych genotypów świń. Stąd też niedobory makroskładników coraz częściej stają się rzeczywistością.

GROŹNE NIEDOBORY

Do najważniejszych dla zdrowia świń pierwiastków śladowych należy zaliczyć: żelazo, jod, selen, miedź, cynk i mangan. Poniżej przedstawiamy rolę oraz skutki niedoborów wymienionych składników. W tabeli zamieszczamy natomiast zalecany poziom pierwiastków śladowych w paszach dla poszczególnych grup świń (wg Norm Żywienia Świń z 2014 roku).

Podstawową funkcją żelaza jest udział w wymianie gazowej organizmu: jako składnik hemoglobiny i mioglobiny aktywnie uczestniczy w transporcie tlenu i dwutlenku węgla w organizmie. Jednocześnie jest także aktywatorem wielu enzymów katalizujących przemiany biochemiczne w komórce. Niedobór żelaza występuje przede wszystkim u kilku- i kilkunastodniowych prosiąt. Wówczas niezbędne jest podanie preparatów żelazowych w postaci iniekcji lub per os. W przeciwnym razie dochodzi do anemii, której skutkiem jest wolniejszy wzrost zwierząt i wyższy poziom upadków.