PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Niezbędne "minerały" w żywieniu loch

Niezbędne "minerały" w żywieniu loch

Autor: Marian Kamyczek

Dodano: 05-02-2014 13:31

Tagi:

W żywieniu loch wymagane jest dostarczanie odpowiedniej ilości składników mineralnych.



Składniki mineralne stanowią grupę substancji niezbędnych do życia i funkcjonowania organizmów zwierząt. W grupie loch są potrzebne dla utrzymania prawidłowej kondycji, zachowania dobrego stanu zdrowotnego oraz posiadania zdolności do pełnienia funkcji związanych z reprodukcją. Stopień przyswajalności składników mineralnych jest niejednakowy, gdyż stosunkowo wysoką przyswajalnością charakteryzują się jod i kobalt, natomiast średnią przyswajalnością odznaczają się cynk, miedź, molibden i selen. Żelazo oraz mangan są stosunkowo najsłabiej przyswajalne.

Poszczególne składniki mineralne dostarczane z paszą różnią się biodostępnością składników mineralnych, która zależy od stanu zdrowotnego organizmu, stanu funkcjonowania przewodu pokarmowego, pH treści pokarmowej, obecności mikroflory jelitowej, stanu odżywienia, poziomu zapasów oraz oddziaływania takich czynników jak np. stres. W warunkach działania czynników stresowych znacznie wzrasta wydalanie z moczem mikroelementów takich jak żelazo, cynk, miedź i selen.

Zapotrzebowanie na składniki mineralne u loch związane jest z fazą cyklu rozrodczego. Lochy w okresie laktacji wykazują wyższe dzienne zapotrzebowanie na składniki mineralne, aniżeli lochy w okresie ciąży. W tabelach 1 i 2 przedstawiono zalecenia dotyczące zawartości składników mineralnych w 1 kg mieszanki pełnoporcjowej dla loch prośnych i karmiących.

WAPŃ I FOSFOR

Wapń i fosfor są składnikami mineralnymi odgrywającymi podstawową rolę nie tylko w rozwoju i utrzymaniu stanu układu kostnego, ale także wielu innych funkcji fizjologicznych, które zachodzą na poziomie komórkowym. Do nich zaliczyć należy procesy odpowiedzialne za przewodnictwo impulsów nerwowych, krzepnięcie krwi, przepuszczalność błon komórkowych, pracę mięśni szkieletowych, przemiany azotu, kwasów nukleinowych i związków energetycznych, transport metabolitów przez błony komórkowe oraz utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej. W procesach rozrodczych czynności skurczowe macicy są regulowane przez jony wapnia i magnezu. Prawidłowa kurczliwość mięśniówki gładkiej macicy odpowiada nie tylko za przebieg akcji porodowej oraz późniejszą inwolucję macicy. Procesy przyswajania i metabolizmu wapnia i fosforu są kontrolowane przez szereg czynników. Zarówno nadmiar, jak i niedobór wapnia i fosforu są przyczyną zakłóceń w funkcjonowaniu organizmu. Stan równowagi pomiędzy jonami wapnia i fosforu regulowany jest przez witaminę D3 oraz parathormon, który wydzielany jest przez gruczoły przytarczyczne.

Dzienne zapotrzebowanie na wapń i fosfor wynosi u loch prośnych odpowiednio 15 g i 12 g, natomiast u loch karmiących odpowiednio 45 g i 35 g. Dostępność fosforu i wapnia ze składników roślinnych zawartych w paszy zależna jest od ilości fitynianów. Kwas fitynowy wiąże jony fosforu i wapnia, powodując niską przyswajalność dla zwierząt monogastrycznych. Dodatek enzymu zawierającego fitazę pochodzenia mikrobiologicznego zwiększa dostępność tych minerałów o 10-20 proc. Dodatek fitazy mikrobiologicznej do paszy dla loch przyczynia się do wyraźnej poprawy efektów produkcyjnych. Wyniki dotychczasowych badań wskazują na korzystne oddziaływanie fitazy mikrobiologicznej w paszy, co wpływa na zwiększenie przyrostów masy ciała loch w okresie ciąży, zmniejszenie strat masy ciała w laktacji. W badaniach stwierdzano także zmniejszenie upadków prosiąt i zwiększenie masy miotu przy urodzeniu i w 21. dniu odchowu. Dla loch prośnych zaleca się, by w mieszance zawartość wapnia ogólnego wynosiła 6-7,5 g/kg, natomiast fosforu ogólnego 4-5 g/kg. Dla loch karmiących zaleca się, by w mieszance zawartość wapnia ogólnego wynosiła 7-8,5 g/kg, natomiast fosforu ogólnego 5,5 g/kg.

SÓD I CHLOR

Sód i chlor uczestniczą w regulacji ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych. Sód odgrywa rolę w przekazywaniu impulsów nerwowych i absorpcji składników pokarmowych z jelita. Jest on łatwo wchłaniany z przewodu pokarmowego, natomiast nadmiar sodu wydalany jest z moczem w formie chlorku sodu. Sód wraz z chlorem i potasem uczestniczą w regulacji równowagi kwasowo-zasadowej. W mieszankach paszowych dla świń niedobór sodu i chloru jest najczęściej uzupełniany dodatkiem soli paszowej zawierającej około 98 proc. chlorku sodu (w tym około 38 proc. sodu). U loch prośnych i karmiących zawartość soli paszowej w mieszance pełnoporcjowej powinna wynosić 0,5 proc., co odpowiada około 2 g sodu w 1 kg paszy pełnoporcjowej. W badaniach wykazano, że podawanie w mieszance zbyt niskiej ilości soli paszowej, np. 0,25 proc. (co odpowiada zawartości sodu około 1 g/kg), powoduje zmniejszenie pobierania wody przez lochy o 10 proc. W normach żywienia dla loch prośnych i karmiących rekomenduje się od 1,5 do 2 g sodu w 1 kg mieszanki.

MAGNEZ I POTAS

Magnez jest pierwiastkiem powiązanym z wapniem i fosforem, stąd jego głównym rezerwuarem jest układ kostny. Magnez jest potrzebny w przebiegu wielu reakcji enzymatycznych, takich jak procesy fosforylacji w komórkach, podziały komórkowe, regulacja przepływu wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz udział w procesie wytwarzania witaminy D w organizmie. Niedobory magnezu wywołują zaburzenia ze strony układu krążenia, układu kostnego oraz układu nerwowego. Dla świń źródłem magnezu w diecie są pasze pochodzenia roślinnego i z reguły nie jest konieczna suplementacja paszy tym pierwiastkiem. W normach duńskich przyjmuje się, że prawidłowa zawartość magnezu w paszy dla loch wynosi 0,4 g/kg.

Potas występuje głównie w tkance mięśniowej i analogicznie jak sód odpowiedzialny jest za bilans elektrolitowy. Podstawowym źródłem potasu dla świń są ziarna zbóż. Podobnie jak w przypadku magnezu dodatkowa suplementacja potasem paszy przeznaczonej dla loch nie jest wymagana. W normach duńskich przyjęto, że prawidłowa zawartość potasu w paszy dla loch wynosi 2,5 g/kg.

ŻELAZO

Żelazo jest jednym z ważniejszych składników mineralnych pełniących rolę w procesach metabolicznych związanych z dostarczaniem tlenu, utlenianiem oraz wzrostem komórkowym. Deficyt żelaza jest jednym ze stanów niedoborowych obserwowanych w praktyce szczególnie u prosiąt. Wykazano, że w końcowym okresie ciąży jednoczesny dodatek do paszy kwasu aminolewulinowego i witaminy C powoduje zwiększenie ilości żelaza w surowicy krwi i dwukrotne zwiększenie ilości żelaza w mleku, co jednak dla utrzymania wymaganego poziomu hemoglobiny u prosiąt ssących jest dalej ilością niewystarczającą. Porównując zalecenia dotyczące zawartości żelaza w mieszankach dla loch, obserwuje się znaczną rozpiętość w ilości wynoszącą od 80 mg/kg w Danii do 140 mg/kg w Polsce.

CYNK

Cynk pełni znaczącą rolę w organizmach zwierząt, gdyż wchodzi on w skład ponad 300 enzymów i białek. Cynk bierze udział w procesach metabolizmu białek, węglowodanów oraz tłuszczów. Jest odpowiedzialny za gromadzenie rezerw insuliny oraz za utrzymanie stabilności hormonu wzrostu.

U prośnych loszek wykazano, że objawem niedoborów cynku są mało liczne mioty oraz zwiększenie liczby martwo urodzonych prosiąt. W okresie między 12. a 30. dniem ciąży rozwijające się płody charakteryzują się znacznym zapotrzebowaniem na cynk, o czym świadczy 2-8 razy większa zawartość cynku w płodach, w porównaniu do błony śluzowej macicy. Cynk uczestniczy w regulacji aktywności insulinopodobnego czynnika wzrostu odpowiedzialnego za wzrost i różnicowanie komórek embrionalnych. Cynk odgrywa istotną rolę w procesach związanych z funkcjonowaniem układu odpornościowego. Wykazano, że przy niedoborach cynku obniżona jest aktywność naturalnych komórek zabijających oraz komórek wspomagających, które uczestniczą w tworzeniu przeciwciał. Porównując zalecenia dotyczące zawartości cynku w mieszankach dla loch, obserwuje się znaczną rozpiętość w ilości wynoszącą od 60 mg/kg w Niemczech do 140 mg/kg w Polsce.

MANGAN

Pierwiastek ten bierze udział w procesach metabolizmu energii i białka. Symptomy niedoboru dotyczą zaburzeń w tworzeniu szkieletu w okresie płodowym oraz zaburzeń w funkcjonowaniu procesów dotyczących rozrodu, a przejawiających się obniżonym poziomem owulacji i małą liczebnością miotów. W badaniach wykazano, że lochy żywione mieszanką zawierającą w 1 kg 10-20 mg manganu rodziły prosięta o wyższej masie ciała, aniżeli lochy żywione mieszanką zawierającą 5 mg manganu. Zalecana ilość manganu w 1 kg mieszanki dla loch wynosi od 20 mg w Niemczech do 60 mg w Polsce.

MIEDŹ

Jest pierwiastkiem potrzebnym do produkcji hemoglobiny oraz licznych enzymów biorących udział w procesach utleniania. Deficyt miedzi w żywieniu świń może być przyczyną słabej mobilizacji żelaza, nieprawidłowego procesu tworzenia hemoglobiny, zaburzeń w syntezie kolagenu, elastyny i mieliny. Zalecana ilość miedzi w 1 kg mieszanki dla loch wynosi od 6 mg w Danii do 20 mg w Polsce i Niemczech.

JOD

Jod jest niezbędnym pierwiastkiem do prawidłowego funkcjonowania tarczycy, w której wytwarzane są hormony tyroksyna (T4) i trijodotyronina (T3), odpowiedzialne za pobudzanie metabolizmu, wzrost oraz procesy utleniania. Znaczne niedobory jodu mogą być powodem zaburzeń w reprodukcji, co przejawia się tym, że rodzące się prosięta są słabe lub martwe. Zalecany poziom jodu w mieszankach dla loch wynosi zaledwie 0,2 mg w Danii, natomiast w Niemczech i Polsce jest pięciokrotnie wyższy i sięga 1 g. Takie różnice mogą wynikać z faktu stosowania w żywieniu loch np. śruty rzepakowej. Wiadomo, że glukozynolany zawarte w paszach rzepakowych zaburzają gospodarkę jodem, co ma niekorzystny wpływ na metabolizm tarczycy oraz funkcję wydzielniczą hormonów tarczycowych. Dlatego aby zwiększyć możliwość wysycenia tarczycy jodem, zaleca się znacząco zwiększyć udział tego pierwiastka w paszy.

SELEN

To pierwiastek pełniący istotne funkcje w organizmie i odgrywający ważną rolę w procesach rozrodczych. Jest składnikiem enzymu peroksydazy glutationowej (GSH-Px), który wraz z witaminą E jest antyoksydantem lipidów błon komórkowych. Objawy niedoboru selenu u samic mogą być przyczyną: zatrzymania łożyska, zaburzeń w inwolucji macicy, zaburzeń w funkcji jajników, zwiększonego występowania torbieli jajnikowych, mniejszego wskaźnika zapłodnień, mniej liczebnych miotów, mniejszej przeżywalności prosiąt oraz większej liczby martwo urodzonych prosiąt. W badaniach prowadzonych nad zwiększeniem ilości selenu dostępnego dla nowo narodzonych prosiąt wykazano, że lochy otrzymujące w paszy selen w formie organicznej (0,3 mg/kg) produkowały mleko o trzykrotnie wyższej zawartości selenu, aniżeli lochy otrzymujące w paszy wyłącznie selen nieorganiczny (0,3 mg/kg). Zalecana ilość selenu w 1 kg mieszanki dla loch wynosi od 0,2 mg w Danii do 0,5 mg w Polsce (taka ilość selenu jest maksymalnie dopuszczalną w żywieniu zwierząt).

KOBALT

Pierwiastek ten wchodzi w skład witaminy B12. W duńskich i niemieckich normach żywienia świń kobalt nie jest uwzględniony jako mikroelement, który musi być dodawany do paszy. Od 2013 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności rekomenduje wycofanie kobaltu jako dodatku do paszy dla świń.

PODSUMOWANIE

makro- i mikroelementy stanowią niezbędne składniki paszy, dzięki którym możliwe jest utrzymanie dobrego stanu zdrowotnego zwierząt oraz osiągnięcie wysokiej produkcyjności,

istotne znaczenie mają wzajemne relacje między poszczególnymi składnikami mineralnymi,

w żywieniu zwierząt wzrasta znaczenie składników mineralnych charakteryzujących się wysoką biodostępnością, dzięki czemu można lepiej pokryć zapotrzebowanie zwierząt, a także zmniejszyć emisję do środowiska.

Podobał się artykuł? Podziel się!

MULTIMEDIA

×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.92.160.119
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!