Raportowi Najwyższej Izby Kontroli pt. "Realizacja programu bioasekuracji jako element zwalczania afrykańskiego pomoru świń" była poświęcona środowa sejmowa Komisja Rolnictwa.

Wiceprezes NIK Wojciech Kutyła poinformował, że kontrola została podjęta z inicjatywy NIK. Objęto nią 23 gminy w pięciu powiatach województwa podlaskiego (augustowskim, białostockim, hajnowskim, sejneńskim i sokólskim) w okresie od 28 kwietnia 2015 r. do 30 czerwca 2017 r. i jak zaznaczył - wnioski z kontroli nie zostały jeszcze ostatecznie ustalone. Celem kontroli było ustalenie, czy cel programu bioasekuracji ASF został osiągnięty i czy prawidłowo dokonano wydatków ze środków publicznych na jego realizację.

Wyniki kontroli wykazały, że główny cel programu nie został osiągnięty. Nie doprowadzono bowiem do sytuacji, by na obszarze kontrolnym świnie były utrzymywane wyłączenie w gospodarstwach o najwyższym stopniu bioasekuracji - mówił na posiedzeniu komisji wiceprezes Kutyła. Dodał, że program nie mógł być skutecznie realizowany, bo nie uwzględniono faktu rozdrobnienia struktury stad, a więc zastosowanie w małych gospodarstwach stosownych zabezpieczeń było ekonomicznie nieuzasadnione i w praktyce nie realizowane.

NIK zarzucił także brak właściwego nadzoru nad realizacją programu przez Ministerstwo Rolnictwa i Głównego Lekarza Weterynarii, a jedynie ograniczenie się przyjmowania raportów od lekarzy powiatowych. Ponadto Izba zwróciła uwagę na braki kadrowe w służbach weterynaryjnych.

Izba sformułowała 19 wniosków pokontrolnych. Do ministra rolnictwa wystąpiła o rozważenie wprowadzenia zmian w programie bioasekuracji umożliwiających likwidację stad świń w przypadku niespełnienia wymagań sanitarnych, a do Głównego Lekarza Weterynarii o wzmocnienie nadzoru nad działaniami podległych mu służb - powiedział Kutyła.

Poinformował, że pod koniec listopada w NIK odbył się panel nt. bioasekuracji gospodarstw w związku z rozszerzaniem się ASF. Udział w nim wzięli eksperci, przedstawiciele branży mięsnej, rolnicy, przedstawiciele resortu rolnictwa i służb weterynaryjnych. Z dyskusji tej wynika, że problem ASF dotyczy nie tylko sfery ekonomicznej, ale także sfery społecznej i wpływa na wizerunek Polski na arenie międzynarodowej. Zaznaczył, że dotychczas w Polsce stwierdzono 104 ogniska ASF u świń i ok. 700 przypadków tej choroby u dzików. Dodatkowo nastąpił przeskok choroby o 100 km, wirus przekroczył linię Wisły i znalazł się w okolicach Warszawy.