Oksytocyna to naturalnie występujący w organizmie neurohormon. Produkowana jest w podwzgórzu, skąd przenoszona jest do tylnego płata przysadki i tam uwalniana do krwioobiegu. Oksytocyna jest wydzielana w wyniku odruchu spowodowanego drażnieniem receptorów w narządzie rodnym (poród bądź kopulacja) lub na drodze odruchu neurohormonalnego, który to z kolei wywoływany jest przez ssanie wymienia.

Działanie oksytocyny

Oksytocyna pobudza kurczliwość ciężarnej macicy oraz mięśnie wyprowadzające w gruczole sutkowym.

Po zadziałaniu bodźca powstają kaskadowe reakcje. Impulsy nerwowe przewodzone są do korzeni rdzenia kręgowego, następnie drogą włókien nerwowych „biegną" do rdzenia przedłużonego i dalej aż do podwzgórza. Następnie przez układ podwzgórzowo-przysadkowy, część nerwowa przysadki uwalnia do krwi oksytocynę.

- w gruczole mlekowym, uwolniona oksytocyna dociera do komórek mięśniowo-nabłonkowych. Wywołuje to skurcz i wzrost ciśnienia wewnątrz gruczołu mlekowego. Skurczone komórki mięśniowo-nabłonkowe ściskają pęcherzyki mleczne, powodując tym samym wydalanie mleka. Mimo, iż droga oksytocyny wydaje się długa, reakcja wymienia na ten hormon jest bardzo szybka, najczęściej zajmuje nie więcej niż pół minuty.
- w macicy natomiast dochodzi do zwiększenia siły i częstotliwości skurczów mięśniówki.

Zastosowanie

Kiedy wiemy już, jaki jest mechanizm działania oksytocyny, przyjrzyjmy się, w jaki sposób i kiedy możemy się nią posiłkować.

Po oksytocynę sięgamy w przypadku przedłużającego się porodu, aby wzmocnić i pobudzić skurcze macicy. Stosujemy ją także w zatrzymaniu łożyska i płodu w macicy, przy poporodowym zapaleniu macicy, czy też zatrzymaniu mleka po porodzie. Jeśli nasze świnie zachorują na MMA, również podajemy oksytocynę w celu opróżnienia wymienia oraz „wyczyszczenia" macicy. Poważnym przeciwwskazaniem do aplikacji oksytocyny jest niedrożność dróg rodnych (zaklinowany płód, skręt macicy, płód zbyt duży, czy źle ułożony), lub zamknięta szyjka macicy.