PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ostrożnie z oksytocyną

Ostrożnie z oksytocyną fot. farmer.pl

Autor: lek. wet. Kinga Bachar

Dodano: 10-05-2015 07:30

Tagi:

Kiedy sięgać po ten hormon, tak aby jego działanie było skuteczne i bezpieczne dla zdrowia zwierząt?



Oksytocyna to naturalnie występujący w organizmie neurohormon. Produkowana jest w podwzgórzu, skąd przenoszona jest do tylnego płata przysadki i tam uwalniana do krwioobiegu.

Oksytocyna jest wydzielana w wyniku odruchu spowodowanego drażnieniem receptorów w narządzie rodnym (poród bądź kopulacja) lub na drodze odruchu neurohormonalnego, który to z kolei wywoływany jest przez ssanie wymienia.

Działanie oksytocyny

Oksytocyna pobudza kurczliwość ciężarnej macicy oraz mięśnie wyprowadzające w gruczole sutkowym.

Po zadziałaniu bodźca powstają kaskadowe reakcje. Impulsy nerwowe przewodzone są do korzeni rdzenia kręgowego, następnie drogą włókien nerwowych "biegną" do rdzenia przedłużonego i dalej aż do podwzgórza. Następnie przez układ podwzgórzowo- -przysadkowy część nerwowa przysadki uwalnia do krwi oksytocynę.

- W gruczole mlekowym uwolniona oksytocyna dociera do komórek mięśniowo- nabłonkowych. Wywołuje to skurcz i wzrost ciśnienia wewnątrz gruczołu mlekowego. Skurczone komórki mięśniowo-nabłonkowe ściskają pęcherzyki mleczne, powodując tym samym wydalanie mleka. Mimo iż droga oksytocyny wydaje się długa, reakcja wymienia na ten hormon jest bardzo szybka, najczęściej zajmuje nie więcej niż pół minuty.

- W macicy natomiast dochodzi do zwiększenia siły i częstotliwości skurczów mięśniówki.

Zastosowanie

Kiedy wiemy już, jaki jest mechanizm działania oksytocyny, przyjrzyjmy się, w jaki sposób i kiedy możemy się nią posiłkować.

Po oksytocynę sięgamy w przypadku przedłużającego się porodu, aby wzmocnić i pobudzić skurcze macicy.

Stosujemy ją także w zatrzymaniu łożyska i płodu w macicy, przy poporodowym zapaleniu macicy czy też zatrzymaniu mleka po porodzie. Jeśli nasze świnie zachorują na MMA, również podajemy oksytocynę w celu opróżnienia wymienia oraz "wyczyszczenia" macicy. Poważnym przeciwwskazaniem do aplikacji oksytocyny jest niedrożność dróg rodnych (zaklinowany płód, skręt macicy, płód zbyt duży czy źle ułożony) lub zamknięta szyjka macicy.

W związku z powyższym, w praktyce, pierwsze podanie preparatu wykonujemy po urodzeniu pierwszego prosięcia, co daje nam pewność, iż nie ma mechanicznych przeciwwskazań do porodu. Kolejnym przeciwwskazaniem do podania oksytocyny są stany grożące pęknięciem macicy czy też wzmożone jej napięcie. W terenie znany jest pogląd, iż oksytocynę należy podawać przy każdym porodzie. W praktyce ułatwia to poród (pamiętajmy, że oksytocyna działa tylko na macicę "uczuloną" estrogenami) i przyspiesza inwolucję macicy (co z kolei przyspiesza jej oczyszczanie). Wskazaniem do stosowania oksytocyny jest również atonia macicy w okresie poporodowym.

Oksytocyna działa tylko na macicę gotową do porodu. We wcześniejszych fazach ciąży mamy do czynienia z tak zwanym "blokiem progesteronowym". Oznacza to, iż progesteron znosi wrażliwość mięśniówki gładkiej macicy na oksytocynę (hamuje syntezę receptorów oksytocyny).

Dodatkowo, jak już wspomniano, oksytocyna zwiększa wydzielanie mleka. Pamiętajmy jednak, iż aby oksytocyna prawidłowo zadziałała, maciory podczas karmienia muszą mieć zapewniony spokój. Sytuacje stresowe wywoływane na przykład drobnymi zabiegami i wszelkimi manipulacjami przy zwierzętach powodują wydzielanie w organizmie adrenaliny, co z kolei wpływa na rozluźnienie mięśniówki i zatrzymanie wypływu mleka. Wykazano, iż receptorów adrenalinowych jest więcej niż receptorów wrażliwych na oksytocynę, a więc w "rywalizacji" wygra zawsze adrenalina.

Oprócz opisanych powyżej, najważniejszych i znanych wszystkim wskazań do stosowania oksytocyny, używamy jej również podczas unasienniania czy też krycia naturalnego.

W przypadku krycia sprawa jest łatwiejsza, gdyż już sama kopulacja wywiera na samicę bardzo duży wpływ. Zwiększa się wydzielanie LH, prolaktyny oraz oksytocyny właśnie. Fizjologicznie jest to potrzebne w transporcie nasienia do miejsca zapłodnienia, poprzez zwiększenie siły i częstotliwości skurczów macicy. W praktyce stosuje się również dodatek oksytocyny do nasienia, w celu poprawienia skuteczności zapłodnień. Dodatkowo podawanie oksytocyny podczas zabiegu inseminacji ułatwia transport nasienia w kierunku jajowodów. Możemy dzięki temu zwiększyć efektywność krycia.

Dawkowanie

Oksytocyna powinna być podawana w małych dawkach, powtarzanych w miarę pojawiających się potrzeb (co około 30 minut).

Duże dawki mogą być niebezpieczne ze względu na ryzyko wywołania tonicznego skurczu macicy oraz zatrzymania akcji porodowej. Nadmierne skurcze macicy lub skurcze tężcowe, mogące wystąpić przy zbyt dużych dawkach, są niebezpieczne przede wszystkim dla płodów. Może dojść do ich uszkodzenia bądź nawet śmierci, a maciorom grozi pęknięciem macicy.

Dopuszczalne jest podawanie oksytocyny domięśniowo, podskórnie bądź dożylnie. Dawki i częstotliwość ich podawania zawsze należy ustalić z lekarzem prowadzącym, gdyż zależą one między innymi od kondycji zwierząt czy fazy porodu (im dłużej poród trwa, tym działanie oksytocyny będzie coraz słabsze). Pamiętać przy tym należy, iż dawki dożylne powinny być zawsze mniejsze.

Nieumyślne podanie nie stanowi zagrożenia dla osoby podającej (z wyjątkiem oczywiście kobiet ciężarnych), gdyż oksytocyna jest bardzo szybko rozkładana w organizmie (przez enzym-oksytocynazę).

Warto wspomnieć jeszcze na koniec o syntetycznych analogach oksytocyny, które dostępne są na rynku. Zarówno wskazania, jak i przeciwwskazania do ich stosowania są takie same jak w przypadku oksytocyny, jednak działanie ich jest wielokrotnie dłuższe i silniejsze. Ze względu jednak na znaczne różnice w cenie, w dalszym ciągu nie są one w stanie zastąpić nam oksytocyny.

Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

BRAK KOMENTARZY

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.198.52.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin serwisu

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.

Zgłoś swoje propozycje zmian!


Dziękujemy za współpracę!